TYT Coğrafya: Harita Bilgisi & Harita ve Kroki Farkları (12 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

Soru 1 Harita Bilgisi

Kartografik çizimler yapılırken, yeryüzü parçalarının kağıt üzerine aktarılmasında kullanılan yöntemler, çizimin amacına göre farklılık gösterir. Ancak hem haritalar hem de krokiler, yeryüzünün bir bölümünü veya tamamını temsil etmek için bazı ortak geometrik ve perspektif kurallarına başvurur.

I. Yeryüzü şekillerinin kuş bakışı görünümünün kullanılması

II. Belirli bir küçültme oranının (ölçeğin) matematiksel olarak uygulanması

III. Çizimlerin bir düzlem üzerine iz düşürülerek aktarılması

Buna göre, bir harita ile bir krokiyi 'benzer' kılan temel özellikler yukarıdakilerden hangileridir?

C

II ve III

A

Yalnız I

D

I, II ve III

E

Yalnız II

B

I ve III

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 2 Harita Bilgisi

İki şehir arasındaki gerçek kuş uçuşu uzaklık

450 \text{ km}

olarak belirlenmiştir. Bu bölgeyi gösteren bir fiziki haritada, söz konusu iki şehir arasındaki uzaklık

15 \text{ cm}

olarak ölçülmüştür.

Buna göre, bu haritanın ölçeği aşağıdakilerden hangisidir?

C

1/30.000.000

B

1/3.000.000

E

1/15.000.000

D

1/1.500.000

A

1/300.000

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: B ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

Ölçek = Harita Uzunluğu / Gerçek Uzunluk formülü kullanılır.

Gerçek uzaklık birimini cm'ye çevir: $450 \text{ km} = 45,000,000 \text{ cm}$ .
Ölçek = $15 \text{ cm} / 45,000,000 \text{ cm}$ .
İşlem: $15 / 45,000,000 = 1 / 3,000,000$ .

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

D Seçeneği: [İşlem hatası] Bölme işlemini yanlış yapmak.

E Seçeneği: [İşlem hatası] Orantıyı ters kurmak.

B Seçeneği: [Doğru seçenek] Doğru mantık

A Seçeneği: [Sıfır hatası] Birim dönüşümünde eksik sıfır eklemek.

C Seçeneği: [Sıfır hatası] Fazla sıfır eklemek.

Soru 3 Harita Bilgisi

1/500.000

ölçekli bir haritada, dikdörtgen şeklindeki bir gölün kapladığı alan

16 \text{ cm}^2

olarak ölçülmüştür.

Buna göre, bu gölün gerçek alanı kaç $\text{km}^2$ 'dir?

C

400

A

40

D

800

E

1600

B

160

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: C ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

Alan ölçeği, uzunluk ölçeğinin karesidir.

Ölçeğin paydasındaki 500.000'i km'ye çevir: $500.000 \text{ cm} = 5 \text{ km}$ .
Alan ölçeği = $(5 \text{ km})^2 = 25 \text{ km}^2$ (Haritadaki $1 \text{ cm}^2$ gerçekte $25 \text{ km}^2$ 'ye karşılık gelir).
Gerçek Alan = $16 \text{ cm}^2 \times 25 \text{ km}^2/\text{cm}^2 = 400 \text{ km}^2$ .

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

A Seçeneği: [Kare hatası] Kare almayı unutmak.

B Seçeneği: [İşlem hatası] Yanlış çarpım.

E Seçeneği: [Kavram karmaşası] Ölçeğin karesini almadan işlem yapmak.

D Seçeneği: [İşlem hatası] Kare alma hatası.

C Seçeneği: [Doğru seçenek] Doğru mantık

Soru 4 Harita Bilgisi

1/800.000

ölçekli I. haritada iki nokta arasındaki kuş uçuşu mesafe

8 \text{ cm}

olarak gösterilmiştir.

Aynı iki nokta arası II. haritada $4 \text{ cm}$ olarak gösterildiğine göre, II. haritanın ölçeği aşağıdakilerden hangisidir?

D

1/2.000.000

E

1/3.200.000

B

1/1.200.000

A

1/400.000

C

1/1.600.000

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: C ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

Harita uzunluğu yarıya düştüyse (8'den 4'e), ölçek paydası iki katına çıkmalıdır (küçülmüştür).

I. harita ölçeği $1/800.000$ .
Harita uzunluğu 2 kat azaldığı için ölçek 2 kat küçülmeli (payda 2 kat artmalı).
$800.000 \times 2 = 1.600.000$ .

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

B Seçeneği: [İşlem hatası] Yanlış oranlama.

E Seçeneği: [İşlem hatası] Karesini almak.

D Seçeneği: [İşlem hatası] Hatalı katsayı.

A Seçeneği: [Ters orantı hatası] Uzunluk azaldığı için ölçeği de azaltmak.

C Seçeneği: [Doğru seçenek] Doğru mantık

Soru 5 Harita Bilgisi

Gerçekte

1200 \text{ metre}

olan düz bir yol, bir harita üzerinde

3 \text{ cm}

ile gösterilmiştir.

Bu harita üzerinde aynı ölçekle çizilen başka bir bölgede $5 \text{ cm}$ ile gösterilen yerin gerçek uzunluğu kaç metredir?

C

2500

A

1500

E

4000

D

3000

B

2000

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 6 Yer Şekilleri

Topografya haritaları, yeryüzü şekillerini izohips (eş yükselti eğrisi) yöntemiyle gösteren özel haritalardır. Bu haritalar, arazinin üç boyutlu yapısını iki boyutlu düzleme aktarmada oldukça başarılıdır.

I. Arazinin genel eğim durumu

II. Yıllık yağış miktarı

III. İki nokta arasındaki yükselti farkı

IV. Bitki örtüsünün türü

V. Yer şekillerinin (vadi, sırt, tepe) belirlenmesi

Buna göre, bir topografya haritasından yararlanarak yukarıdaki niceliklerden hangileri hakkında bilgi edinilemez?

C

II, III ve IV

E

III ve V

D

I, III ve V

B

II ve IV

A

I ve III

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 7 Harita Bilgisi

Haritalarda yeryüzü şekillerini göstermek için gölgelendirme, tarama, renklendirme, izohips ve kabartma gibi çeşitli yöntemler kullanılır. Bu yöntemlerin her birinin avantajları ve kullanım amaçları farklıdır.

Aşağıdakilerden hangisi harita çizim yöntemleri ile ilgili yanlış bir bilgidir?

B

Renklendirme yönteminde yeşil renk, yükseltinin az olduğu düzlükleri ifade eder.

E

İzohips yönteminde aynı yükseltiye sahip noktalar birleştirilir.

D

Gölgelendirme yönteminde ışığın kuzeybatıdan geldiği varsayılır.

A

Kabartma yöntemi, yeryüzü şekillerini üç boyutlu olarak gösteren en gerçekçi yöntemdir.

C

Tarama yönteminde eğim arttıkça çizgiler incelir ve seyrekleşir.

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 8 Harita Bilgisi

Dünya üzerinde

0^\circ

Ekvator çizgisi üzerinde bulunan

20^\circ ext{ Batı}

ve

40^\circ ext{ Doğu}

meridyenleri arasındaki kuş uçuşu mesafe, bir haritada

10 \text{ cm}

olarak gösterilmiştir. (İki meridyen arası

111 \text{ km}

kabul edilecektir.)

Bu haritanın ölçeği aşağıdakilerden hangisidir?

C

1/6.660.000

A

1/666.000.000

E

1/333.000.000

D

1/33.300.000

B

1/66.600.000

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: B ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

Önce gerçek mesafeyi bul, sonra ölçeği hesapla.

Meridyen farkı: $20^\circ ext{ B} + 40^\circ ext{ D} = 60^\circ$ .
Gerçek mesafe: $60 imes 111 \text{ km} = 6660 \text{ km}$ .
6660 km = 666,000,000 cm.
Ölçek = $10 / 666,000,000 = 1 / 66,600,000$ .

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

D Seçeneği: [İşlem hatası] Meridyen farkını yanlış hesaplamak.

E Seçeneği: [İşlem hatası] Oran hatası.

B Seçeneği: [Doğru seçenek] Doğru mantık

A Seçeneği: [İşlem hatası] Sıfır hatası.

C Seçeneği: [İşlem hatası] Sıfır hatası.

Soru 9 Harita Bilgisi

Bir araç X şehrinden Y şehrine, oradan da Z şehrine gitmiştir. Harita üzerinde X-Y arası

15 \text{ cm}

, Y-Z arası

5 \text{ cm}

olarak ölçülmüştür. Aracın gittiği toplam gerçek yol

400 \text{ km}

olduğuna göre,

Bu haritanın ölçeği nedir?

C

1/4.000.000

A

1/1.000.000

E

1/8.000.000

D

1/5.000.000

B

1/2.000.000

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: B ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

Toplam harita uzunluğunu bul, gerçek uzunluğa oranla.

Toplam harita uzunluğu: $15 + 5 = 20 \text{ cm}$ .
Gerçek uzunluk: $400 \text{ km} = 40,000,000 \text{ cm}$ .
Ölçek: $20 / 40,000,000 = 1 / 2,000,000$ .

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

E Seçeneği: [İşlem hatası] Yanlış oran.

D Seçeneği: [İşlem hatası] Yanlış oran.

B Seçeneği: [Doğru seçenek] Doğru mantık

A Seçeneği: [İşlem hatası] Yanlış oran.

C Seçeneği: [İşlem hatası] Yanlış oran.

Soru 10 Harita Bilgisi

1/500.000

ölçekli bir haritada

4 \text{ cm}

ile gösterilen bir akarsuyun gerçek uzunluğu sabittir.

Aynı akarsuyun $1/200.000$ ölçekli bir haritada kaç cm ile gösterilmesi gerekir?

C

10

E

16

D

12

B

8

A

2

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: C ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

Ölçek büyüdükçe (payda küçüldükçe) harita uzunluğu artar.

Ölçek 500.000'den 200.000'e (2.5 kat büyümüş).
Harita uzunluğu da 2.5 kat artmalı.
$4 \text{ cm} \times 2.5 = 10 \text{ cm}$ .

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

A Seçeneği: [Ters orantı hatası] Payda küçüldüğü için uzunluğu da küçültmek.

B Seçeneği: [İşlem hatası] Yanlış katsayı.

D Seçeneği: [İşlem hatası] Yanlış katsayı.

E Seçeneği: [İşlem hatası] Yanlış mantık.

C Seçeneği: [Doğru seçenek] Doğru mantık

Soru 11 Harita Bilgisi

Fiziki haritalarda yükselti basamakları belirli renklerle gösterilir. Yeşil renk 0-500 metre arası alçak yerleri, sarı renk 500-1000 metre, kahverengi ise 1000 metre ve üzerindeki yüksek yerleri temsil eder.

Türkiye fiziki haritası üzerinde; I. Marmara kıyıları, II. Çukurova, III. Erzurum-Kars Platosu, IV. Ege kıyıları, V. Konya Ovası noktalarından hangisinde yeşil renk kullanılması beklenmez?

B

II

E

V

D

IV

A

I

C

III

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 12 Harita Bilgisi

Aynı bölgeyi gösteren üç farklı haritada kullanılan çizgi ölçekler aşağıda verilmiştir:

I. Ölçek: 2 cm'lik çentik 10 km'yi gösteriyor.

II. Ölçek: 2 cm'lik çentik 20 km'yi gösteriyor.

III. Ölçek: 2 cm'lik çentik 5 km'yi gösteriyor.

Buna göre, bu haritaların ölçeklerinin 'büyükten küçüğe' doğru sıralanışı aşağıdakilerden hangisidir?

A

I > II > III

B

III > I > II

E

II > III > I

D

III > II > I

C

II > I > III

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

TYT Coğrafya: Harita Bilgisi & Harita ve Kroki Farkları (12 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

Soru Havuzu ve Doğrudan Çözüm Modu

Buna göre, bir harita ile bir krokiyi 'benzer' kılan temel özellikler yukarıdakilerden hangileridir?

Buna göre, bu haritanın ölçeği aşağıdakilerden hangisidir?

Buna göre, bu gölün gerçek alanı kaç $\text{km}^2$ 'dir?

Aynı iki nokta arası II. haritada $4 \text{ cm}$ olarak gösterildiğine göre, II. haritanın ölçeği aşağıdakilerden hangisidir?

Bu harita üzerinde aynı ölçekle çizilen başka bir bölgede $5 \text{ cm}$ ile gösterilen yerin gerçek uzunluğu kaç metredir?

Buna göre, bir topografya haritasından yararlanarak yukarıdaki niceliklerden hangileri hakkında bilgi edinilemez?

Aşağıdakilerden hangisi harita çizim yöntemleri ile ilgili yanlış bir bilgidir?

Bu haritanın ölçeği aşağıdakilerden hangisidir?

Bu haritanın ölçeği nedir?

Aynı akarsuyun $1/200.000$ ölçekli bir haritada kaç cm ile gösterilmesi gerekir?

Türkiye fiziki haritası üzerinde; I. Marmara kıyıları, II. Çukurova, III. Erzurum-Kars Platosu, IV. Ege kıyıları, V. Konya Ovası noktalarından hangisinde yeşil renk kullanılması beklenmez?

Buna göre, bu haritaların ölçeklerinin 'büyükten küçüğe' doğru sıralanışı aşağıdakilerden hangisidir?

Önerilen ÖSYM Deneme Testleri

KPSS Coğrafya Türkiye'nin Yer Şekilleri, Gölleri ve Platoları Çözümlü Haritalı Deneme

AYT Coğrafya: Bölgeler ve Ülkeler & Bölge Sınıflandırması (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Coğrafya: Çevre ve Toplum & Ekolojik Ayak İzi (7 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Coğrafya: Doğa ve İnsan & Doğal Sistemler (11 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Coğrafya: Coğrafyanın Bölümleri & Beşeri Coğrafya (12 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Coğrafya: Doğa ve İnsan & Doğal Kaynak Kullanımı (12 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

Soru Havuzu ve Doğrudan Çözüm Modu

Buna göre, bir harita ile bir krokiyi 'benzer' kılan temel özellikler yukarıdakilerden hangileridir?

Buna göre, bu haritanın ölçeği aşağıdakilerden hangisidir?

Buna göre, bu gölün gerçek alanı kaç km2\text{km}^2km2'dir?

Aynı iki nokta arası II. haritada 4 cm4 \text{ cm}4 cm olarak gösterildiğine göre, II. haritanın ölçeği aşağıdakilerden hangisidir?

Bu harita üzerinde aynı ölçekle çizilen başka bir bölgede 5 cm5 \text{ cm}5 cm ile gösterilen yerin gerçek uzunluğu kaç metredir?

Buna göre, bir topografya haritasından yararlanarak yukarıdaki niceliklerden hangileri hakkında bilgi edinilemez?

Aşağıdakilerden hangisi harita çizim yöntemleri ile ilgili yanlış bir bilgidir?

Bu haritanın ölçeği aşağıdakilerden hangisidir?

Bu haritanın ölçeği nedir?

Aynı akarsuyun 1/200.0001/200.0001/200.000 ölçekli bir haritada kaç cm ile gösterilmesi gerekir?

Türkiye fiziki haritası üzerinde; I. Marmara kıyıları, II. Çukurova, III. Erzurum-Kars Platosu, IV. Ege kıyıları, V. Konya Ovası noktalarından hangisinde yeşil renk kullanılması beklenmez?

Buna göre, bu haritaların ölçeklerinin 'büyükten küçüğe' doğru sıralanışı aşağıdakilerden hangisidir?

Önerilen ÖSYM Deneme Testleri

KPSS Coğrafya Türkiye'nin Yer Şekilleri, Gölleri ve Platoları Çözümlü Haritalı Deneme

AYT Coğrafya: Bölgeler ve Ülkeler & Bölge Sınıflandırması (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Coğrafya: Çevre ve Toplum & Ekolojik Ayak İzi (7 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Coğrafya: Doğa ve İnsan & Doğal Sistemler (11 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Coğrafya: Coğrafyanın Bölümleri & Beşeri Coğrafya (12 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Coğrafya: Doğa ve İnsan & Doğal Kaynak Kullanımı (12 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

Buna göre, bu gölün gerçek alanı kaç $\text{km}^2$ 'dir?

Aynı iki nokta arası II. haritada $4 \text{ cm}$ olarak gösterildiğine göre, II. haritanın ölçeği aşağıdakilerden hangisidir?

Bu harita üzerinde aynı ölçekle çizilen başka bir bölgede $5 \text{ cm}$ ile gösterilen yerin gerçek uzunluğu kaç metredir?

Aynı akarsuyun $1/200.000$ ölçekli bir haritada kaç cm ile gösterilmesi gerekir?