TYT Coğrafya: Harita Bilgisi & Harita Hazırlama Aşamaları (12 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

Soru 1 Harita Bilgisi

Bir kartografya projesinde, haritası çizilecek bölgenin verileri toplanmadan önce, haritanın hangi amaçla (askeri, turistik, idari, jeolojik) kullanılacağı netleştirilmelidir. Bu belirleme, haritanın teknik özelliklerinin (projeksiyon, ölçek, ayrıntı düzeyi) şekillenmesini sağlar.

I. Kullanılacak projeksiyon yöntemi

II. Haritanın kullanım amacı

III. Gösterilecek ayrıntı düzeyi

IV. Ölçek değeri

V. Siyasi sınırların belirlenmesi

Yukarıda verilenlerden hangisi, bir haritanın teknik tasarım sürecini başlatan ve diğer tüm unsurları doğrudan şekillendiren temel karardır?

D

IV

E

V

C

III

B

II

A

I

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 2 Harita Bilgisi

Harita çizimlerinde kullanılan projeksiyon yöntemleri, hata oranını minimize etmeyi amaçlar. Ancak hiçbir düzlem, küresel bir yüzeyi tam olarak temsil edemez.

Harita çizimlerinde şekil, alan veya açı bozulmalarının meydana gelmesinin temel fiziksel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

B

Kara ve deniz dağılımının dengesizliği

C

Yerkürenin geoid şekli

E

Yeryüzü şekillerinin çeşitliliği

D

Haritalarda kullanılan ölçek farkları

A

Arazilerin engebeli yapısı

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 3 Harita Bilgisi

Dünya haritası üzerinde üç farklı merkez işaretlenmiştir: I. Grönland civarı (Kutuplar), II. Avrupa (Orta enlemler), III. Brezilya (Ekvator).

Bu merkezlerin haritalarında hata oranının en az olması için kullanılması gereken projeksiyon türleri sırasıyla aşağıdakilerden hangisidir?

E

Düzlem - Silindir - Konik

D

Silindir - Düzlem - Konik

C

Konik - Silindir - Düzlem

B

Düzlem - Konik - Silindir

A

Silindir - Konik - Düzlem

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 4 Harita Bilgisi

Gerçek alan, yeryüzü şekillerinin (dağlar, vadiler) yüzey eğimlerinin hesaba katıldığı alandır. İzdüşüm alan ise her yerin deniz seviyesinde düz bir alan olduğu varsayılarak hesaplanan alandır.

Aşağıdaki ülkelerden hangisinde, gerçek alan ile izdüşüm alan arasındaki farkın diğerlerine göre en fazla olması beklenir?

B

Mısır

C

İsviçre

D

Katar

E

Danimarka

A

Hollanda

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 5 Harita Bilgisi

Türkiye fiziki haritası üzerinde bazı veriler doğrudan okunabilirken, bazı verilerin hesaplanması için haritanın ölçeği şarttır.

I. İki merkez arasındaki kuş uçuşu uzaklık

II. Bir dağın zirve yükseltisi

III. Bir şehrin coğrafi koordinatları

IV. Bir gölün yüzölçümü

Yukarıdakilerden hangilerinin belirlenmesi için harita ölçeğine ihtiyaç duyulur?

A

I ve II

B

I ve III

C

I ve IV

D

II ve III

E

III ve IV

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 6 Harita Bilgisi

Haritalar, ölçeklerine göre büyük ve küçük ölçekli olarak sınıflandırılır. Büyük ölçekli haritalar, yeryüzünü daha az küçülterek gösterir.

Aşağıdakilerden hangisi büyük ölçekli bir haritaya ait bir özellik değildir?

A

Gösterilen gerçek alan daha dardır.

B

Ayrıntıyı gösterme gücü fazladır.

C

Hata payı daha azdır.

E

İzohipsler arası yükselti farkı daha azdır.

D

Ölçeğin paydasındaki rakam daha büyüktür.

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: D ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

Büyük ölçekli haritalarda payda küçüktür (Örn:

1/5.000

vs

1/1.000.000

).

Büyük ölçek = Küçük payda.
D seçeneğinde 'paydadaki rakam büyüktür' denmiş, bu küçük ölçekli harita özelliğidir.

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

C Seçeneği: [Büyük ölçek özelliği] Hatanın çok olduğunu sanmak

B Seçeneği: [Büyük ölçek özelliği] Ayrıntının az olduğunu sanmak

E Seçeneği: [Büyük ölçek özelliği] İzohips aralığını karıştırmak

D Seçeneği: [Doğru seçenek] Doğru mantık

A Seçeneği: [Büyük ölçek özelliği] Büyük ölçeğin geniş alanı gösterdiğini sanmak

Soru 7 Harita Bilgisi

Aynı boyuttaki iki kağıda; birine Marmara Bölgesi, diğerine Türkiye haritası sığacak şekilde çizim yapılmıştır.

Bu haritalar için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

C

Marmara Bölgesi haritasında gösterilen gerçek alan daha geniştir.

B

Türkiye haritasında küçültme oranı daha fazladır.

E

Marmara Bölgesi haritasında hata payı daha azdır.

D

Türkiye haritasının ölçek paydası daha büyüktür.

A

Marmara Bölgesi haritasında ayrıntı daha fazladır.

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 8 Harita Bilgisi

Üç farklı yörenin topografya haritası verilmiştir. I. haritada izohipsler arası yükselti farkı 50m, II. haritada 100m, III. haritada 250m'dir.

Buna göre, bu haritaların ölçeklerine göre büyükten küçüğe doğru sıralanışı aşağıdakilerden hangisidir?

C

III - II - I

B

II - I - III

D

I - III - II

E

II - III - I

A

I - II - III

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 9 Harita Bilgisi

1/1.200.000

kesir ölçeğinin, toplam uzunluğu 5 cm olan bir çizgi ölçek olarak gösterimi istenmektedir.

Buna göre, çizgi ölçeğin üzerindeki değerler aşağıdakilerden hangisidir?

A

1.2 - 0 - 1.2 - 2.4 - 3.6 - 4.8 km

E

8 - 0 - 8 - 16 - 24 - 32 km

D

0 - 2 - 4 - 6 - 8 - 10 km

B

6 - 0 - 6 - 12 - 18 - 24 km

C

0 - 12 - 24 - 36 - 48 - 60 km

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: C ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

1/1.200.000

ölçeğinde

1 cm = 12 km

'dir. 5 cm uzunluğundaki çizgi ölçek toplam 60 km'yi gösterir.

Ölçek: $1/1.200.000$ -> $1 cm = 12 km$ .
5 cm uzunluk = $5 \times 12 = 60 km$ .
C şıkkı 0'dan 60'a kadar 12'şer artan bir skaladır.

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

D Seçeneği: [Değer hatası] Yanlış hesap

E Seçeneği: [Başlangıç hatası] Yanlış ölçek değeri

B Seçeneği: [Başlangıç hatası] Çizgi ölçek mantığını yanlış kurmak

C Seçeneği: [Doğru seçenek] Doğru mantık

A Seçeneği: [Birim hatası] Yanlış çevrim

Soru 10 Harita Bilgisi

1/6.000.000

ölçekli bir haritada, Ankara - Sivas arası kuş uçuşu uzaklık 8 cm olarak ölçülmüştür.

Buna göre, Ankara - Sivas arası gerçekte kaç km'dir?

A

120

D

480

E

600

B

160

C

320

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: D ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

Ölçek

1/6.000.000

ise

1 cm = 60 km

'dir.

8 cm \times 60 km = 480 km

.

Ölçek: $1/6.000.000$ -> $1 cm = 60 km$ .
Harita uzunluğu = 8 cm.
Gerçek uzunluk = $8 \times 60 = 480 km$ .

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

E Seçeneği: [İşlem hatası] Yanlış çarpım

D Seçeneği: [Doğru seçenek] Doğru mantık

C Seçeneği: [İşlem hatası] Yanlış çarpım

B Seçeneği: [İşlem hatası] Yanlış çarpım

A Seçeneği: [İşlem hatası] Yanlış çarpım

Soru 11 Harita Bilgisi

Gerçekte 270 km olan bir ırmak; I. haritada 3 cm, II. haritada 9 cm, III. haritada 4.5 cm olarak gösterilmiştir.

Buna göre, bu haritaların ölçekleri aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

A

I: 1/9.000.000 - II: 1/3.000.000 - III: 1/6.000.000

B

I: 1/300.000 - II: 1/900.000 - III: 1/2.700.000

C

I: 1/9.000.000 - II: 1/6.000.000 - III: 1/3.000.000

E

I: 1/450.000 - II: 1/90.000 - III: 1/70.000

D

I: 1/90.000.000 - II: 1/30.000.000 - III: 1/60.000.000

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: A ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

Ölçek = Harita Uzunluğu / Gerçek Uzunluk. 270 km = 27.000.000 cm.

I. Harita: $3 cm / 27.000.000 cm = 1 / 9.000.000$ .
II. Harita: $9 cm / 27.000.000 cm = 1 / 3.000.000$ .
III. Harita: $4.5 cm / 27.000.000 cm = 1 / 6.000.000$ .

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

D Seçeneği: [Sıfır hatası] Sıfırları yanlış saymak

E Seçeneği: [Hesap hatası] Yanlış oran

B Seçeneği: [Birim hatası] km'yi cm'ye çevirmemek

C Seçeneği: [Sıralama hatası] II ve III'ü karıştırmak

A Seçeneği: [Doğru seçenek] Doğru mantık

Soru 12 Harita Bilgisi

1/400.000

ölçekli bir haritada

3 cm^2

olarak gösterilen bir alanın gerçekte kaç

km^2

olduğu sorulmaktadır.

Buna göre, bu alan gerçekte kaç $km^2$ dir?

A

16

B

48

C

96

E

256

D

128

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: B ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

Ölçek

1/400.000

ise

1 cm = 4 km

. Alan ölçeği

1 cm^2 = (4 km)^2 = 16 km^2

.

Ölçek: $1/400.000$ -> $1 cm = 4 km$ .
Alan ölçeği: $1 cm^2 = 16 km^2$ .
Harita alanı: $3 cm^2$ .
Gerçek alan: $3 \times 16 = 48 km^2$ . (Not: Seçeneklerde B 48, C 96, D 128, E 256. Cevap 48).

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

A Seçeneği: [Kare hatası] Kare almamak

E Seçeneği: [Hesap hatası] Yanlış çarpım

D Seçeneği: [Hesap hatası] Yanlış çarpım

B Seçeneği: [Doğru seçenek] Doğru mantık

C Seçeneği: [Hesap hatası] Yanlış çarpım

TYT Coğrafya: Harita Bilgisi & Harita Hazırlama Aşamaları (12 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

Soru Havuzu ve Doğrudan Çözüm Modu

Yukarıda verilenlerden hangisi, bir haritanın teknik tasarım sürecini başlatan ve diğer tüm unsurları doğrudan şekillendiren temel karardır?

Harita çizimlerinde şekil, alan veya açı bozulmalarının meydana gelmesinin temel fiziksel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Bu merkezlerin haritalarında hata oranının en az olması için kullanılması gereken projeksiyon türleri sırasıyla aşağıdakilerden hangisidir?

Aşağıdaki ülkelerden hangisinde, gerçek alan ile izdüşüm alan arasındaki farkın diğerlerine göre en fazla olması beklenir?

Yukarıdakilerden hangilerinin belirlenmesi için harita ölçeğine ihtiyaç duyulur?

Aşağıdakilerden hangisi büyük ölçekli bir haritaya ait bir özellik değildir?

Bu haritalar için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Buna göre, bu haritaların ölçeklerine göre büyükten küçüğe doğru sıralanışı aşağıdakilerden hangisidir?

Buna göre, çizgi ölçeğin üzerindeki değerler aşağıdakilerden hangisidir?

Buna göre, Ankara - Sivas arası gerçekte kaç km'dir?

Buna göre, bu haritaların ölçekleri aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

Buna göre, bu alan gerçekte kaç $km^2$ dir?

Önerilen ÖSYM Deneme Testleri

KPSS Coğrafya Türkiye'nin Yer Şekilleri, Gölleri ve Platoları Çözümlü Haritalı Deneme

AYT Coğrafya: Bölgeler ve Ülkeler & Bölge Sınıflandırması (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Coğrafya: Çevre ve Toplum & Ekolojik Ayak İzi (7 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Coğrafya: Doğa ve İnsan & Doğal Sistemler (11 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Coğrafya: Coğrafyanın Bölümleri & Beşeri Coğrafya (12 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Coğrafya: Doğa ve İnsan & Doğal Kaynak Kullanımı (12 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

Soru Havuzu ve Doğrudan Çözüm Modu

Yukarıda verilenlerden hangisi, bir haritanın teknik tasarım sürecini başlatan ve diğer tüm unsurları doğrudan şekillendiren temel karardır?

Harita çizimlerinde şekil, alan veya açı bozulmalarının meydana gelmesinin temel fiziksel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Bu merkezlerin haritalarında hata oranının en az olması için kullanılması gereken projeksiyon türleri sırasıyla aşağıdakilerden hangisidir?

Aşağıdaki ülkelerden hangisinde, gerçek alan ile izdüşüm alan arasındaki farkın diğerlerine göre en fazla olması beklenir?

Yukarıdakilerden hangilerinin belirlenmesi için harita ölçeğine ihtiyaç duyulur?

Aşağıdakilerden hangisi büyük ölçekli bir haritaya ait bir özellik değildir?

Bu haritalar için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Buna göre, bu haritaların ölçeklerine göre büyükten küçüğe doğru sıralanışı aşağıdakilerden hangisidir?

Buna göre, çizgi ölçeğin üzerindeki değerler aşağıdakilerden hangisidir?

Buna göre, Ankara - Sivas arası gerçekte kaç km'dir?

Buna göre, bu haritaların ölçekleri aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

Buna göre, bu alan gerçekte kaç km2km^2km2 dir?

Önerilen ÖSYM Deneme Testleri

KPSS Coğrafya Türkiye'nin Yer Şekilleri, Gölleri ve Platoları Çözümlü Haritalı Deneme

AYT Coğrafya: Bölgeler ve Ülkeler & Bölge Sınıflandırması (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Coğrafya: Çevre ve Toplum & Ekolojik Ayak İzi (7 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Coğrafya: Doğa ve İnsan & Doğal Sistemler (11 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Coğrafya: Coğrafyanın Bölümleri & Beşeri Coğrafya (12 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Coğrafya: Doğa ve İnsan & Doğal Kaynak Kullanımı (12 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

Buna göre, bu alan gerçekte kaç $km^2$ dir?