Soruları doğrudan bu sayfada çözebilir, her sorunun yanındaki butondan çözümünü inceleyebilir veya testi tamamlayıp karnenizi alabilirsiniz.
✓ Sayfa İçi Canlı Çözüm & Çeldirici Analizi
0 / 11 Soru Cevaplandı
Soru 1Harita Bilgisi
Türkiye fiziki haritasında Çukurova ile Erzurum-Kars Platosu'nun farklı renk tonları ile renklendirildiği görülmektedir.
Bu durum, söz konusu iki coğrafi bölgenin temel olarak hangi fiziksel özelliğinin farklı olduğunu kanıtlar?
A
Jeolojik oluşum zamanı
C
Yıllık ortalama yağış miktarları
B
Deniz seviyesinden olan dikey konumları
E
Ekonomik faaliyet türleri
D
Bitki örtüsü çeşitliliği
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Fiziki haritalarda renkler sadece yükselti basamaklarını gösterir.
Fiziki haritalarda yeşil (0-500m), sarı (500-1000m), turuncu (1000-1500m) ve kahverengi (1500m+) tonları kullanılır.
Çukurova bir delta ovası olup yükseltisi düşüktür (yeşil tonlar).
Erzurum-Kars Platosu yüksek bir bölgedir (kahverengi tonlar).
Renk farkı, doğrudan yükselti (dikey konum) farkını gösterir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[İklim]Renklerin iklimi yansıttığı yanılgısı.
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
D Seçeneği:[Bitki örtüsü]Yeşil rengin orman sanılması.
E Seçeneği:[Ekonomi]Bölgelerin ekonomik farklarını haritaya yansıtmak.
A Seçeneği:[Jeolojik yapı]Farklı bölgelerin farklı kayaç yapısına sahip olduğunu düşünmek.
Soru 2Harita Bilgisi
Renklendirme yöntemiyle çizilmiş bir fiziki haritada, aynı ölçekte çizilen farklı bölgeler incelenmektedir.
I. Bölge: Geniş ovalar
II. Bölge: Kıyıya paralel dağlar
III. Bölge: Platolar
IV. Bölge: Derin vadiler
V. Bölge: Delta ovaları
Bu bölgelerden hangisinde, harita üzerinde kuş uçuşu aynı mesafe gidildiğinde yükselti değerindeki değişim (renk geçişi) en fazladır?
A
I
D
IV
E
V
C
III
B
II
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Yükselti değişiminin en fazla olduğu yer, eğimin en fazla olduğu yerdir.
Yükselti değişimi = Eğim.
Eğimin en fazla olduğu yerler, izohipslerin en sık olduğu veya topoğrafyanın en dik olduğu yerlerdir.
Derin vadiler (IV), topografik olarak en dik ve en değişken yükseltiye sahip alanlardır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
E Seçeneği:[Delta]Delta ovası.
D Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
B Seçeneği:[Dağ]Dağ yüksek olduğu için.
C Seçeneği:[Plato]Plato yüksek olduğu için.
A Seçeneği:[Ova]Ova geniş alan kaplar.
Soru 3Harita Bilgisi
Bir bölgenin farklı ölçekli iki haritası çizilmiştir.
I. Bölgenin gerçek yüzölçümü
II. Bölgenin harita üzerindeki kapladığı alan
III. Bölgenin enlem ve boylam dereceleri
IV. Bölgenin yükselti değerleri
Bu özelliklerden hangileri, haritanın ölçeği değiştirilse bile değişmez?
D
II, III ve IV
E
I, II, III ve IV
B
II ve III
C
I, III ve IV
A
I ve II
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Gerçek değerler ve koordinatlar ölçekten etkilenmez.
Gerçek yüzölçümü (I) arazinin doğadaki halidir, değişmez.
Harita üzerindeki alan (II) ölçeğe göre değişir.
Enlem/Boylam (III) koordinattır, değişmez.
Yükselti (IV) arazinin fiziksel özelliğidir, değişmez.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Alan]Gerçek alanla harita alanını karıştırmak.
B Seçeneği:[Alan]II'yi dahil etmek.
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
E Seçeneği:[Hepsi]Tüm değerlerin sabit olduğunu düşünmek.
D Seçeneği:[Alan]II'yi dahil etmek.
Soru 4Harita Bilgisi
Aynı ebatlardaki kağıtlara aşağıdaki haritalar çizilmiştir.
A) Dünya siyasi haritası
B) Avrupa kıtası haritası
C) Türkiye fiziki haritası
D) Ege Bölgesi haritası
E) İzmir il haritası
Buna göre, hangi haritada küçültme oranı en fazladır?
A
A
C
C
B
B
E
E
D
D
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: AÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Gösterilen alan ne kadar büyükse, küçültme oranı o kadar fazladır.
Dünya (A) en geniş alanı kapsar.
Aynı kağıda sığdırmak için en çok küçültme (en küçük ölçek) Dünya haritasında yapılır.
İzmir (E) en dar alanı kapsar, en az küçültülür (en büyük ölçek).
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
E Seçeneği:[Yanlış karşılaştırma]İl haritasını en büyük sanmak.
D Seçeneği:[Yanlış karşılaştırma]Bölgeyi büyük sanmak.
C Seçeneği:[Yanlış karşılaştırma]Türkiye'yi büyük sanmak.
B Seçeneği:[Yanlış karşılaştırma]Kıta ile Dünya'yı karıştırmak.
Soru 5Dünya'nın Şekli ve Hareketleri
Dünya üzerinde, iki meridyen ve iki paralel arası mesafelerle oluşturulan dörtgensel bölgelerin iz düşüm alanları, bulundukları enleme göre farklılık gösterir.
A) 10∘−20∘ Kuzey paralelleri
B) 30∘−40∘ Kuzey paralelleri
C) 50∘−60∘ Kuzey paralelleri
D) 70∘−80∘ Kuzey paralelleri
E) 80∘−90∘ Kuzey paralelleri
Yukarıda verilen paralel aralıklarında, aynı boylam farkına (örneğin 10∘ boylam) sahip bölgelerden hangisinin iz düşüm alanı en büyüktür?
D
D
E
E
B
B
C
C
A
A
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: AÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Ekvator'a yakın yerlerde meridyenler arası mesafe daha geniştir.
İki paralel arası mesafe her yerde sabittir (yaklaşık 111 km).
İki meridyen arası mesafe Ekvator'dan kutuplara doğru daralır.
Bu nedenle, Ekvator'a en yakın olan (A seçeneği) bölgenin genişliği en fazladır, dolayısıyla alanı en büyüktür.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
D Seçeneği:[Kutba yakın]Rastgele seçim.
E Seçeneği:[Kutup]Rastgele seçim.
C Seçeneği:[Yüksek enlem]Rastgele seçim.
B Seçeneği:[Orta enlem]Rastgele seçim.
A Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
Soru 6Harita Bilgisi
Bir atlasın sayfaları aynı boyuttadır ve her sayfada bir kıta haritası, sayfayı tamamen kaplayacak şekilde çizilmiştir.
Buna göre, aşağıdaki kıtalardan hangisinin haritasında kullanılan ölçek paydasındaki rakam en küçüktür (yani ölçeği en büyüktür)?
A
Asya
D
Kuzey Amerika
E
Avustralya
C
Avrupa
B
Afrika
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
En küçük alan, en büyük ölçekle çizilir.
Sayfa boyutu sabit.
En küçük kıta (Avustralya) sayfayı kaplaması için en az küçültülür.
En az küçültme = En büyük ölçek = Paydadaki rakamın en küçük olması.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
D Seçeneği:[Büyük kıta]Büyük kıta.
E Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
B Seçeneği:[Büyük kıta]Büyük kıta.
C Seçeneği:[Orta kıta]Orta boy.
A Seçeneği:[Büyük kıta]En büyük kıta olduğu için.
Soru 7Harita Bilgisi
Bir ülkenin haritası, ölçeği büyütülerek (paydası küçültülerek) yeniden çizildiğinde;
I. Gösterilen ayrıntı oranı
II. Haritanın kağıt üzerinde kapladığı alan
III. Gerçek yüzölçümü
IV. İzohipsler arası yükselti farkı
yukarıdaki özelliklerden hangilerinde bir değişme olmaz?
E
II, III ve IV
D
I, III ve IV
B
II ve III
C
III ve IV
A
I ve II
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Gerçek değerler ve izohips aralığı (sabitse) değişmez.
Ayrıntı oranı (I) artar (değişir).
Kağıt alanı (II) artar (değişir).
Gerçek yüzölçümü (III) arazinin kendisidir, değişmez.
İzohipsler arası yükselti farkı (IV) haritanın kendi standardıdır, ölçekle değişmez.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
D Seçeneği:[Ayrıntı]I'nin sabit olduğunu sanmak.
E Seçeneği:[Alan]II'nin sabit olduğunu sanmak.
B Seçeneği:[Değişkenler]II'nin sabit olduğunu sanmak.
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
A Seçeneği:[Değişkenler]I ve II'nin sabit olduğunu sanmak.
Soru 8Harita Bilgisi
Aşağıdaki tabloda beş farklı bölgenin gerçek alanı ve iz düşüm alanı verilmiştir.
Bölge I: Gerçek: 50.000, İz Düşüm: 49.500
Bölge II: Gerçek: 10.000, İz Düşüm: 2.000
Bölge III: Gerçek: 20.000, İz Düşüm: 19.000
Bölge IV: Gerçek: 5.000, İz Düşüm: 4.500
Bölge V: Gerçek: 80.000, İz Düşüm: 78.000
Buna göre, hangi bölgenin engebeli (eğimli) olduğu söylenebilir?
A
I
C
III
B
II
D
IV
E
V
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Gerçek alan ile iz düşüm alan arasındaki fark ne kadar büyükse, arazi o kadar engebelidir.
Fark = Gerçek Alan - İz Düşüm Alan.
Bölge II'de fark: 10.000−2.000=8.000. Oransal olarak fark en büyük.
Diğer bölgelerde farklar oransal olarak daha az (daha düz).
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Fark]Orta fark.
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
D Seçeneği:[Fark]Küçük fark.
E Seçeneği:[Fark]Büyük fark.
A Seçeneği:[Fark]Küçük fark.
Soru 9Harita Bilgisi
Harita ölçeğinin paydasındaki rakam, küçültme oranını ifade eder.
Buna göre, ölçek paydasındaki rakamın küçük olduğu (büyük ölçekli) bir haritanın özelliği aşağıdakilerden hangisidir?
D
Kağıt üzerinde daha az yer kaplar.
E
Küçültme oranı fazladır.
C
Ayrıntıyı gösterme gücü yüksektir.
B
Hata oranı fazladır.
A
Çok geniş alanı gösterir.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Büyük ölçek = Küçük payda = Çok ayrıntı.
Büyük ölçekli haritalar (örn: 1/10.000) az küçültülür.
Az küçültüldüğü için ayrıntı fazladır.
Geniş alan göstermez (A yanlış), hata oranı azdır (B yanlış).
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Geniş alan]Büyük ölçek geniş alan sanmak.
B Seçeneği:[Hata oranı]Büyük ölçekte hata çok sanmak.
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
E Seçeneği:[Küçültme]Küçültme azdır.
D Seçeneği:[Kaplanan alan]Az yer kaplar sanmak.
Soru 10Harita Bilgisi
İki farklı Türkiye fiziki haritası verilmiştir:
I. Harita ölçeği: 1/2.000.000 (Küçük ölçek)
II. Harita ölçeği: 1/1.000.000 (Büyük ölçek)
Bu haritalarla ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır?
A
I. haritada 4 cm olarak ölçülen mesafe, II. haritada 8 cm olarak ölçülür.
C
II. harita daha büyük ölçeğe sahiptir.
B
II. haritanın kağıt üzerinde kapladığı alan, I. haritanın dört katı kadardır.
E
II. haritada izohipsler arası yükselti farkı daha fazladır.
D
I. haritanın ayrıntıyı gösterme gücü daha azdır.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
İzohips arası yükselti farkı ölçekten bağımsız bir harita standardıdır.
A: 4×2M=8M km gerçek mesafe. II'de 8M/1M=8 cm. (Doğru)
B: Alan ölçeğin karesiyle değişir (22=4). (Doğru)
C: 1/1M>1/2M. (Doğru)
D: Küçük ölçekte ayrıntı azdır. (Doğru)
E: İzohips arası yükselti farkı ölçeğe göre değişmez, haritanın çizim standardıdır. (Yanlış)
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
B Seçeneği:[Alan]Alan farkını unutmak.
C Seçeneği:[Ölçek]Büyük ölçeği karıştırmak.
D Seçeneği:[Ayrıntı]Ayrıntıyı karıştırmak.
E Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
A Seçeneği:[Matematik]Hesaplama hatası.
Soru 11Harita Bilgisi
Ankara ile İstanbul arasındaki kuş uçuşu uzaklık 340 km'dir.
Bu uzaklık 1/2.000.000 ölçekli bir haritada kaç cm olarak gösterilir?
A
17
C
34
B
8
E
170
D
68
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: AÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Harita Uzunluğu = Gerçek Uzunluk / Ölçek Paydası
Gerçek Uzunluk = 340 km=34.000.000 cm.
Ölçek = 1/2.000.000.
Harita Uzunluğu = 34.000.000/2.000.000=17 cm.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
B Seçeneği:[İşlem]Bölme hatası.
C Seçeneği:[Birim]Çevirme hatası.
D Seçeneği:[İşlem]Bölme hatası.
E Seçeneği:[Çevirme]Çevirme hatası.
4 Yanlış 1 Doğruyu Götürür Kuralı Uygulanır
📚
Önerilen ÖSYM Deneme Testleri
Coğrafya ve TYT sınav kategorisinde pratik yapabileceğiniz diğer denemeler ve kazanım testleri.