Soruları doğrudan bu sayfada çözebilir, her sorunun yanındaki butondan çözümünü inceleyebilir veya testi tamamlayıp karnenizi alabilirsiniz.
✓ Sayfa İçi Canlı Çözüm & Çeldirici Analizi
0 / 11 Soru Cevaplandı
Soru 1Dünya'nın Şekli
Dünya'nın kutuplardan hafif basık, Ekvator'dan şişkin olan kendine has şekline 'geoit' denir. Bu şekilsel farklılık nedeniyle, yerin merkezinden yüzeye olan uzaklık Ekvator'da 6378 km iken, kutuplarda 6357 km olarak ölçülmektedir.
Bu ölçüm verileri ve aradaki 21 km'lik fark, aşağıdakilerden hangisinin doğrudan bir göstergesidir?
A
Yerçekimi ivmesinin kutuplara gidildikçe artış göstermesinin
B
Dünya'nın kendi ekseni etrafındaki dönüş hızının kutuplarda sıfır olmasının
C
Güneş ışınlarının düşme açısının enleme göre değişmesinin
D
Kutuplarda gece-gündüz sürelerinin daha uzun olmasının
E
Dünya'nın yörüngesinin elips şeklinde olmasının
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: AÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Geoit şekil, merkeze yakınlık ve uzaklığı belirler; bu da yerçekimini etkiler.
Dünya'nın geoit olması, kutupların merkeze daha yakın olmasını sağlar.
Yerçekimi, kütle merkezine olan uzaklığın karesiyle ters orantılıdır (g∝r21).
Kutuplar merkeze daha yakın olduğu için yerçekimi orada daha fazladır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
B Seçeneği:[Eksen hareketi]Dönüş hızı ile karıştırma
C Seçeneği:[Küresellik]Küresellik ile geoitliği karıştırma
D Seçeneği:[Eksen eğikliği]Mevsimsel bilgi karmaşası
E Seçeneği:[Yörünge şekli]Alakasız kavram
Soru 2Dünya'nın Şekli
Dünya'nın kutuplardan basık, Ekvator'dan şişkin olması, üzerindeki fiziksel süreçleri ve ölçümleri etkiler.
I. Yerçekimi ivmesinin kutuplarda daha yüksek ölçülmesi
II. Ekvator'un çevresinin kutuplardan geçen meridyen dairesinden daha uzun olması
III. Güneş ışınlarının geliş açısının kutuplara doğru daralması
Yukarıdakilerden hangileri Dünya'nın geoit şeklinin doğrudan bir sonucudur?
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Geoit şekil, yerçekimi ve çevre uzunluklarını etkiler; güneş ışınlarının açısı ise küresellik ile ilgilidir.
I: Doğru, basıklık merkeze yakınlığı artırır.
II: Doğru, Ekvator'un şişkinliği çevre uzunluğunu artırır.
III: Yanlış, bu küreselliğin sonucudur.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Eksik bilgi]II'yi atlama
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
C Seçeneği:[Küresellik karmaşası]III'ü geoitlik sanma
D Seçeneği:[Küresellik karmaşası]II ve III'ü seçme
E Seçeneği:[Hepsini doğru sanma]Genelleme hatası
Soru 3Dünya'nın Şekli
Dünya'nın küresel bir şekle sahip olması, üzerinde meydana gelen pek çok doğa olayını doğrudan belirler.
I. Güneş ışınlarının düşme açısının enleme göre değişmesi
II. Yerel saat farklarının oluşması
III. Aydınlanma dairesinin oluşması
IV. Paralel boylarının kutuplara doğru kısalması
V. Mevsimlerin oluşması
Yukarıdakilerden hangisi Dünya'nın küresel şekli ile ilgili değildir?
A
I
B
II
C
III
D
IV
E
V
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Mevsimler, eksen eğikliği ve yıllık hareketin sonucudur.
I, III, IV: Küreselliğin sonucudur.
II: Günlük hareketin sonucudur.
V: Eksen eğikliği ve yıllık hareketin sonucudur.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
B Seçeneği:[Küresellik ile karıştırma]Yerel saat farkını küresellik sanma
E Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
Soru 4Dünya'nın Şekli
Dünya'nın küresel şekli, güneş ışınlarının düşme açısını etkiler. Bu durum bir neden-sonuç zinciri oluşturur.
1. Dünya'nın küresel şekli
2. Ekvator'dan kutuplara gidildikçe güneş ışınlarının düşme açısının küçülmesi
3. ?
Tablodaki neden-sonuç ilişkisine göre soru işareti (?) yerine aşağıdakilerden hangisi getirilemez?
A
Sıcaklığın kutuplara doğru azalması
B
Kalıcı kar sınırının kutuplara doğru alçalması
C
Gölge boylarının kutuplara doğru uzaması
D
Gece-gündüz sürelerinin yıl boyunca eşit olması
E
İklim kuşaklarının oluşması
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Gece-gündüz sürelerinin eşitliği sadece Ekvator'da (ve ekinokslarda) olur, kutuplara doğru süre farkı artar.
Küresel şekil -> Işın açısı -> Sıcaklık farkı -> İklim kuşakları -> Gölge boyları.
D seçeneği yanlıştır çünkü kutuplara gidildikçe gece-gündüz süre farkı artar, eşitlenmez.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
D Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
Soru 5Koordinat Sistemi
Dünya'nın küresel şekli, üzerinde çizilen hayali çizgilerin (paraleller ve meridyenler) özelliklerini belirler.
I. Ekvator'un en büyük paralel dairesi olması
II. Meridyenlerin kutuplarda birleşmesi
III. Başlangıç meridyeninin Greenwich'ten geçmesi
IV. Paralellerin boylarının kutuplara doğru kısalması
Yukarıdakilerden hangileri Dünya'nın küresel şekli ile doğrudan açıklanabilir?
A
I ve II
B
I, II ve IV
C
II, III ve IV
D
I, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Başlangıç meridyeninin Greenwich'ten geçmesi, fiziksel bir şekil sonucu değil, tarihsel/siyasi bir karardır.
I, II, IV: Küresel şeklin sonucudur.
III: İnsan kararıdır (Greenwich).
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
E Seçeneği:[Hepsini doğru sanma]III'ü fiziksel sanma
Soru 6Koordinat Sistemi
Dünya'nın küresel şekli nedeniyle meridyenler kutuplara doğru birbirine yaklaşır.
Buna göre, aşağıdaki enlemlerin hangisinde iki meridyen arasındaki kuş uçumu mesafe en küçüktür?
A
0∘ (Ekvator)
B
20∘ Kuzey
C
40∘ Kuzey
D
60∘ Kuzey
E
80∘ Kuzey
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Meridyenler arası mesafe, kutuplara gidildikçe (yüksek enlemlere) daralır.