Soruları doğrudan bu sayfada çözebilir, her sorunun yanındaki butondan çözümünü inceleyebilir veya testi tamamlayıp karnenizi alabilirsiniz.
✓ Sayfa İçi Canlı Çözüm & Çeldirici Analizi
0 / 12 Soru Cevaplandı
Soru 1Doğal Sistemler
Yerkabuğunun derinliklerinden gelen suların yüzeye çıkışı, bölgenin tektonik ve jeolojik özelliklerine bağlıdır.
I. Kırıklı yapıların (fay) yoğun olduğu alanlar
II. Genç volkanik faaliyetlerin görüldüğü sahalar
III. Tortul kayaçların (kalker) yaygın olduğu alanlar
IV. Yüksek dağlık ve buzul aşındırmalı alanlar
Yukarıdakilerden hangileri, jeotermal potansiyeli yüksek olan ve sıcak su kaynaklarının daha sık görüldüğü alanlardır?
A
I ve II
E
III ve IV
D
II ve IV
B
I ve III
C
II ve III
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: AÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Sıcak su kaynakları (kaplıca/ılıca), genellikle yerin derinliklerinden gelen ısının yüzeye aktığı kırıklı (fay) hatlarda veya güncel volkanik sahalarda bulunur.
Fay hatları (I), yerin derinliklerine sızan suların ısınarak tekrar yüzeye çıkmasına olanak tanır.
Volkanik araziler (II), magmanın yüzeye yakın olduğu bölgelerdir ve yüksek ısı enerjisi sağlar.
Kalkerli araziler (III) genellikle soğuk kaynakların (karstik) oluştuğu yerlerdir.
Buzul alanları (IV) sıcak su kaynağı ile doğrudan ilişkili değildir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Doğru]Doğru mantık
C Seçeneği:[Volkanik ve Karstik birleşimi]İkisini de jeolojik yapı sanıyor
B Seçeneği:[Karstik kaynakları sıcak su ile karıştırma]Karstik arazilerde suyun yeraltına sızdığını bildiği için sıcak olacağını sanıyor
D Seçeneği:[Buzul ve Volkanik karışımı]Volkanik olanı doğru seçip buzul alanlarını jeotermal sanıyor
E Seçeneği:[Karstik ve Buzul]Yanlış eşleştirme
Soru 2Doğal Sistemler
Amerika Birleşik Devletleri'ndeki Yellowstone Milli Parkı veya İzlanda gibi aktif volkanizmanın görüldüğü bölgelerde, yeraltındaki sular magmanın etkisiyle aşırı ısınır ve basınçla periyodik olarak yüzeye fışkırır.
Bu şekilde oluşan ve 'fışkıran kaynak' olarak da bilinen su kaynağı türü aşağıdakilerden hangisidir?
A
Gayzer
B
Artezyen
C
Vadi kaynağı
E
Karstik kaynak
D
Fay kaynağı
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: AÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Volkanik bölgelerde, magmanın ısıttığı suların basınç etkisiyle periyodik olarak yüzeye fışkırmasına 'Gayzer' denir.
Tanım: Volkanik + Basınçlı + Fışkıran = Gayzer.
Diğer şıklar: Artezyen (insan eliyle açılan basınçlı su), Fay (kırık hattı), Karstik (eriyebilen kayaç).
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Doğru]Doğru mantık
C Seçeneği:[Vadi kaynağı]Yüzeye çıkan su olduğu için
B Seçeneği:[Basınç kelimesini Artezyen ile karıştırma]Basınçlı su denince akla hemen artezyen geliyor
D Seçeneği:[Fay kaynağı]Sıcak olduğu için
E Seçeneği:[Karstik]Bilgi eksikliği
Soru 3Hidrografya
Bir gölün suyunun tatlı, tuzlu, sodalı veya acı olması; gölün bulunduğu ortamın fiziksel ve kimyasal şartlarına bağlıdır.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisinin göl suyunun kimyasal yapısı (tuzluluk oranı vb.) üzerinde doğrudan bir etkisi yoktur?
A
Gölü besleyen akarsuların taşıdığı mineraller
E
Gölün gideğeninin (ayak) olup olmaması
D
Gölün deniz seviyesinden yüksekliği (yükseltisi)
B
Gölün bulunduğu bölgenin yıllık sıcaklık ve buharlaşma miktarı
C
Göl çanağının kayaç yapısı
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Gölün yükseltisi (deniz seviyesinden yüksekliği), gölün tatlı veya tuzlu olmasında doğrudan bir belirleyici değildir. Yüksekte tatlı göller olabileceği gibi, alçakta da tatlı göller olabilir.
Beslenme kaynakları (A) ve kayaç yapısı (C) minerali belirler.
İklim (B) buharlaşmayı, dolayısıyla tuzluluğu belirler.
Gideğen (E) tuzun dışarı atılmasını sağlar.
Yükselti (D) doğrudan bir kimyasal faktör değildir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
D Seçeneği:[Doğru]Doğru mantık
E Seçeneği:[Gideğen]Etkisi var
B Seçeneği:[İklim]Etkisi var
C Seçeneği:[Kayaç yapısı]Etkisi var
A Seçeneği:[Beslenme kaynağı]Etkisi var
Soru 4Doğal Sistemler
Görselde, kalkerli (kireçtaşı) bir arazide yer altına sızan suların, geçirimsiz tabaka üzerinde birikerek yeryüzüne çıktığı bir kaynak türü gösterilmiştir.
Buna göre, bu kaynak türüyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
A
Suları kireç bakımından zengindir.
D
Genellikle Akdeniz Bölgesi'nde yaygındır.
E
Suları genellikle soğuktur.
C
Akış rejimleri düzensizdir.
B
Sıcaklıkları yıl boyunca sabittir.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Karstik kaynaklar, yer altındaki mağara sistemlerinden beslenir. Yağış dönemlerinde debileri çok artar, kurak dönemlerde azalır. Ancak bu kaynakların en belirgin özelliği 'rejimlerinin düzensiz' olmasıdır (yanlış bilgi: rejimleri düzensizdir, bu şık doğrudur). Düzeltme: Soru 'hangisi söylenemez' dediği için, rejimleri düzensizdir ifadesi doğrudur. Seçeneklerde 'rejimleri düzenlidir' ifadesi olmalıydı. Verilen seçeneklerde 'rejimleri düzenlidir' ifadesi yok. Düzeltme: B şıkkı 'Sıcaklıkları yıl boyunca sabittir' yanlıştır, çünkü karstik kaynaklar yüzeysel beslendiği için sıcaklıkları mevsimsel değişir.
Suda kolayca çözünebilen kayaçların bulunduğu yerlerde, yer altına sızan suların yüzeye çıkmasıyla oluşurlar.
A
Mineralce zengin oldukları için sağlık turizminde kullanılırlar.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Karstik kaynaklar, kalker (kireçtaşı) gibi kolay çözünebilen kayaçların bulunduğu yerlerde oluşur.
A, B, D şıkları genellikle sıcak su (fay) kaynakları için geçerlidir.
C şıkkı artezyen kaynakları tanımlar.
E şıkkı karstik kaynağın tanımıdır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
E Seçeneği:[Doğru]Doğru mantık
Soru 8Hidrografya
Akarsular sularını denizlere ulaştırabiliyorsa 'açık havza', bir göle veya bataklığa dökülüyorsa 'kapalı havza' adını alır.
Buna göre, aşağıdaki akarsulardan hangisi kapalı havza özelliği taşır?
D
Aras
E
Manavgat
C
Bakırçay
B
Seyhan
A
Kura
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Aras nehri, Kura ile birleşip Hazar Gölü'ne döküldüğü için kapalı havzadır.
Seyhan, Bakırçay, Manavgat denize dökülür (açık havza).
Aras, Hazar'a dökülür (kapalı havza).
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
D Seçeneği:[Doğru]Doğru mantık
Soru 9Hidrografya
Akarsu havzaları, suların ulaştığı yere göre açık veya kapalı havza olarak sınıflandırılır.
Aşağıdaki akarsu havzalarından hangisi sularını denize ulaştırır (açık havza özelliği gösterir)?
B
Konya Havzası
C
Van Gölü Havzası
D
Göller Yöresi Havzası
E
Susurluk Havzası
A
Aras ve Kura Havzası
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Susurluk çayı Marmara Denizi'ne dökülür, bu nedenle açık havzadır.
Aras/Kura (Hazar), Konya (iç havza), Van Gölü (iç havza), Göller Yöresi (iç havza) kapalı havzadır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
E Seçeneği:[Doğru]Doğru mantık
Soru 10Türkiye Coğrafyası
Aktif fay hatları boyunca yeryüzüne çıkan sıcak veya ılık sulara kaplıca denir.
Buna göre, yukarıdaki haritada numaralarla gösterilen yörelerin hangisinde kaplıcaların görülme olasılığı diğerlerine göre daha azdır?
C
III
B
II
E
V
D
IV
A
I
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: AÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Haritada I numara ile gösterilen yer, Türkiye'nin en az deprem riski taşıyan ve masif arazisi olan Güneydoğu Anadolu'nun güneyidir. Fay hattı yoğunluğu düşüktür.
II (Ege), III (Marmara), IV (Akdeniz/Toros), V (KAF hattı) fay hatları üzerindedir.
I (Güneydoğu Anadolu'nun güneyi) masif arazidir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Doğru]Doğru mantık
Soru 11Doğal Sistemler
Türkiye'nin jeolojik yapısı, birçok farklı kaynak türünün oluşumuna zemin hazırlamıştır.
Aşağıda verilen kaynak türlerinden hangisi Türkiye'de doğal koşullar gereği görülmez?
A
Fay kaynağı
D
Yamaç kaynağı
E
Gayzer kaynağı
C
Artezyen kaynağı
B
Karstik kaynak
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Gayzerler, aktif volkanizmanın olduğu yerlerde görülür. Türkiye'de aktif volkanizma olmadığı için doğal gayzer bulunmaz.
Türkiye'de fay, karstik, artezyen ve yamaç kaynakları yaygındır.
Gayzerler İzlanda, ABD, Yeni Zelanda gibi aktif volkanik ülkelerde görülür.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
E Seçeneği:[Doğru]Doğru mantık
Soru 12Türkiye Coğrafyası
Türkiye'nin yer şekilleri ve akarsu rejimleri, akarsulardan yararlanma biçimlerini etkiler.
I. Ulaşım
II. Turizm
III. Enerji üretimi
IV. Sulama ve kullanma suyu sağlama
Türkiye'deki akarsulardan yukarıda verilen özelliklerden hangileri bakımından en az yararlanıldığı söylenebilir?
A
Yalnız I
C
I ve III
B
Yalnız II
E
II ve IV
D
II ve III
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: AÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Türkiye'de akarsuların yatak eğimi fazla olduğu için ulaşım (taşımacılık) yapılamaz. Diğerleri (turizm, enerji, sulama) yoğun şekilde yapılır.
Eğim fazlalığı = Ulaşım yapılamaz.
Hidroelektrik potansiyeli yüksek = Enerji üretimi.
Tarım potansiyeli = Sulama.
Rafting vb. = Turizm.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Doğru]Doğru mantık
4 Yanlış 1 Doğruyu Götürür Kuralı Uygulanır
📚
Önerilen ÖSYM Deneme Testleri
Coğrafya ve TYT sınav kategorisinde pratik yapabileceğiniz diğer denemeler ve kazanım testleri.