Soruları doğrudan bu sayfada çözebilir, her sorunun yanındaki butondan çözümünü inceleyebilir veya testi tamamlayıp karnenizi alabilirsiniz.
✓ Sayfa İçi Canlı Çözüm & Çeldirici Analizi
0 / 12 Soru Cevaplandı
Soru 1Doğal Afetler
Türkiye, bulunduğu coğrafi konum ve jeolojik özellikleri nedeniyle çeşitli doğal afetlere maruz kalmaktadır. Bu afetlerin bazıları anlık yıkıcı etkiye sahipken, bazıları uzun vadeli çevresel değişimlerle kendini gösterir.
Buna göre, Türkiye'nin iklim özellikleri ve jeolojik yapısı bir arada değerlendirildiğinde, aşağıdakilerden hangisinin can ve mal kaybı üzerindeki etkisi diğerlerine göre daha sınırlıdır?
A
Tektonik depremler
B
Şiddetli sel ve taşkınlar
C
Kütle hareketleri (heyelan)
D
Volkanik patlamalar
E
Orman yangınları
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Türkiye, Alp-Himalaya kuşağında yer alsa da günümüzde aktif volkanizmaya sahip değildir.
Deprem, sel, heyelan ve orman yangınları Türkiye'de sıkça görülen ve büyük kayıplara yol açan afetlerdir.
Türkiye'de aktif volkan bulunmadığı için volkanik patlama riski ve buna bağlı can/mal kaybı yok denecek kadar azdır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Türkiye'nin en büyük afeti olduğu için seçilebilir.]En bilinen afet olduğu için.
B Seçeneği:[İklim değişikliği ile arttığı için.]Sık yaşanması.
C Seçeneği:[Karadeniz bölgesinde yaygın olması.]Yaygın bir afet olması.
D Seçeneği:[Doğru cevap.]Doğru mantık.
E Seçeneği:[Yaz aylarında sık yaşanması.]Ekonomik kayıp yaratması.
Soru 2Çevre ve Toplum
Kuraklık, su kaynaklarının azalması ve ekosistemin bozulmasıyla sonuçlanan sinsi bir doğal afettir. Kuraklığın etkilerini azaltmak için stratejik planlar yapılmalıdır.
I. Tarımsal sulamada damlama yöntemine geçilmesi
II. Endüstriyel atık suların arıtılarak sanayide tekrar kullanılması
III. Enerji ihtiyacını karşılamak için kömür kullanımının artırılması
IV. Ormanlık alanların tarım arazisine dönüştürülmesi
Yukarıda verilen uygulamalardan hangilerinin kuraklığın etkilerini azaltmada etkili olacağı söylenemez?
A
I ve II
B
I ve III
C
II ve III
D
III ve IV
E
Yalnız IV
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Fosil yakıt kullanımı küresel ısınmayı artırır, orman kaybı ise su tutma kapasitesini azaltır.
I ve II su tasarrufu sağlar, kuraklıkla mücadelede olumludur.
III (Fosil yakıt) küresel ısınmayı tetikler, IV (Orman kaybı) su döngüsünü bozar; ikisi de kuraklığı derinleştirir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Doğru olanları seçmek.]Öncülleri yanlış okumak.
B Seçeneği:[Karma seçim.]Sadece birini yanlış sanmak.
C Seçeneği:[Karma seçim.]Sadece birini yanlış sanmak.
D Seçeneği:[Doğru cevap.]Doğru mantık.
E Seçeneği:[Eksik analiz.]Sadece IV'ü görmek.
Soru 3Doğal Afetler
Türkiye haritasında işaretli üç farklı bölge verilmiştir: X (Doğu Anadolu yüksek kesimleri), Y (İç Anadolu düzlükleri), Z (Akdeniz kıyı kuşağı).
Bu bölgelerde en sık görülen doğal afetlerin doğru sıralanışı aşağıdakilerden hangisidir?
A
X: Çığ, Y: Erozyon, Z: Orman Yangını
B
X: Heyelan, Y: Deprem, Z: Erozyon
C
X: Orman Yangını, Y: Erozyon, Z: Çığ
D
X: Hortum, Y: Sel, Z: Orman Yangını
E
X: Sel, Y: Deprem, Z: Volkanizma
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: AÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Coğrafi özellikler afet türlerini belirler.
X (Doğu Anadolu/Yüksek): Kar yağışı ve eğim → Çığ.
Y (İç Anadolu/Kurak/Düz): Bitki örtüsü zayıf → Erozyon.
Z (Akdeniz/Sıcak): Yaz kuraklığı ve kızılçam ormanları → Orman yangını.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Doğru eşleşme.]Doğru mantık.
B Seçeneği:[Yanlış eşleşme.]Bölgeleri karıştırmak.
C Seçeneği:[Yanlış eşleşme.]Afetleri yer değiştirmek.
D Seçeneği:[Yanlış eşleşme.]Hortumun Türkiye'de yaygın olduğunu sanmak.
E Seçeneği:[Yanlış eşleşme.]Bilgi eksikliği.
Soru 4Doğal Afetler
Türkiye, jeolojik yapısı gereği yüksek deprem riski altındadır. Depremle mücadelede 'zarar azaltma' çalışmaları, deprem anındaki kayıpları minimize eder.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi deprem öncesinde yapılması gereken 'zarar azaltma' çalışmalarından biri değildir?
A
Zemin etüdü yapılarak yerleşime uygun alanların belirlenmesi
B
Binaların deprem yönetmeliğine uygun inşa edilmesi
C
Halkın deprem anında yapılması gerekenler konusunda eğitilmesi
D
Alüvyon dolgu zeminler üzerine yüksek katlı yapılaşmaya izin verilmesi
E
Deprem toplanma alanlarının önceden belirlenmesi
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Alüvyon zeminler sarsıntıyı artırır, bu nedenle yüksek yapılaşma risklidir.
A, B, C ve E seçenekleri deprem riskini azaltmaya yönelik doğru önlemlerdir.
D seçeneği tam tersi bir uygulamadır; sıvılaşma riski yüksek alüvyon zeminlere yapılaşma izni vermek riski artırır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Doğru önlem.]Yanlış okuma.
B Seçeneği:[Doğru önlem.]Yanlış okuma.
C Seçeneği:[Doğru önlem.]Yanlış okuma.
D Seçeneği:[Doğru cevap.]Doğru mantık.
E Seçeneği:[Doğru önlem.]Yanlış okuma.
Soru 5Doğal Afetler
Dünya haritasında beş farklı bölge (I, II, III, IV, V) işaretlenmiştir. Bu bölgelerin bazılarında levha sınırları nedeniyle şiddetli depremler görülürken, bazılarında görülmez.
Buna göre, haritada taranarak gösterilen alanların hangilerinde şiddetli tektonik depremlerin görülme olasılığı en düşüktür?
A
I ve II
B
II ve III
C
III ve IV
D
II ve V
E
I ve V
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Kalkan alanlar (masifler) deprem riskinin az olduğu yerlerdir.
I (Kuzey Afrika/Sahra) ve V (Kuzey Avrupa/İskandinavya) yaşlı kalkan alanlardır, levha sınırlarından uzaktır.
Diğer bölgeler (Pasifik Ateş Çemberi veya Alp-Himalaya) aktif deprem kuşaklarındadır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Yanlış bölge.]Levha sınırlarını karıştırmak.
B Seçeneği:[Yanlış bölge.]Levha sınırlarını karıştırmak.
C Seçeneği:[Yanlış bölge.]Levha sınırlarını karıştırmak.
D Seçeneği:[Yanlış bölge.]Levha sınırlarını karıştırmak.
E Seçeneği:[Doğru cevap.]Doğru mantık.
Soru 6Çevre Sorunları
Günümüzde doğal kaynakların tükenmesi ve ekosistemin bozulması, insan faaliyetlerinin yoğunlaştığı bölgelerde daha belirgindir.
------- hızlı bir şekilde artmasına bağlı olarak çevre kirliliğinde artış gözlenmektedir. Verilen tanımda boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisinin getirilmesi uygun değildir?
A
Nüfusun
B
Eğitim seviyesinin
C
Araç sayısının
D
Tüketimin
E
Sanayi tesislerinin
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Eğitim seviyesi arttıkça çevre bilinci artar, kirlilik azalır.
Nüfus, araç sayısı, tüketim ve sanayi tesisleri artışı kirliliği artırır.
Eğitim seviyesinin artışı kirliliği artırmaz, aksine çevresel korumayı artırır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Pozitif korelasyon.]Kirliliği artırır.
B Seçeneği:[Doğru cevap.]Doğru mantık.
C Seçeneği:[Pozitif korelasyon.]Kirliliği artırır.
D Seçeneği:[Pozitif korelasyon.]Kirliliği artırır.
E Seçeneği:[Pozitif korelasyon.]Kirliliği artırır.
Soru 7Çevre Sorunları
Kuraklık, yağışların mevsim normallerinin çok altına düşmesiyle hidrolojik dengenin bozulmasıdır. Türkiye'de bazı bölgeler, iklim ve bitki örtüsü nedeniyle kuraklığa ve çölleşmeye daha hassastır.
Buna göre, Türkiye haritasında işaretli alanlardan hangilerinde kuraklığa bağlı çölleşme riski diğerlerine göre en fazladır?
A
I ve II
B
I ve III
C
III ve IV
D
IV ve V
E
II ve III
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
İç Anadolu ve Güneydoğu Anadolu, Türkiye'nin en kurak bölgeleridir.
Haritada II (Güneydoğu Anadolu) ve III (İç Anadolu) bölgeleri, yağışın az ve buharlaşmanın yüksek olduğu alanlardır.
Diğer bölgeler (Karadeniz, Ege kıyıları) daha fazla yağış alır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Yanlış bölge.]Kuzeyi kurak sanmak.
B Seçeneği:[Yanlış bölge.]Bölgeleri karıştırmak.
C Seçeneği:[Yanlış bölge.]IV bölgesini kurak sanmak.
D Seçeneği:[Yanlış bölge.]V bölgesini kurak sanmak.
E Seçeneği:[Doğru cevap.]Doğru mantık.
Soru 8Doğal Afetler
Doğal afetler, ülkelerin coğrafi konumlarına göre farklılık gösterir. Aşağıda bazı afetler ve görüldüğü ülkeler eşleştirilmiştir.
I. Sel ve taşkın → Bangladeş
II. Tsunami → Hollanda
III. Deprem → Şili
IV. Orman yangını → Japonya
Buna göre, yapılan bu eşleştirmelerden hangileri doğrudur?
A
I ve III
B
II ve III
C
III ve IV
D
II ve IV
E
I ve II
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: AÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Bangladeş muson iklimiyle sel, Şili ise levha sınırıyla deprem ülkesidir.
I (Bangladeş) sel ülkesidir (Doğru).
II (Hollanda) alçak bir ülkedir ama tsunami merkezi değildir (Yanlış).
III (Şili) Pasifik deprem kuşağındadır (Doğru).
IV (Japonya) orman yangını ülkesi değil, deprem/tsunami ülkesidir (Yanlış).
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Doğru cevap.]Doğru mantık.
B Seçeneği:[Yanlış eşleştirme.]Hollanda'yı denizle ilgili sanmak.
C Seçeneği:[Yanlış eşleştirme.]Japonya'yı her afetin merkezi sanmak.
D Seçeneği:[Yanlış eşleştirme.]Bilgi eksikliği.
E Seçeneği:[Yanlış eşleştirme.]Bilgi eksikliği.
Soru 9Doğal Afetler
Dünya genelinde depremler rastgele dağılmaz; levha sınırları boyunca yoğunlaşır.
Aşağıdaki alanlardan hangisi, Dünya'nın birinci dereceden deprem bölgeleri arasında yer almaz?
A
Büyük Okyanus (Pasifik) Çevresi
B
Asya'nın doğu kıyıları
C
Akdeniz havzası
D
Baltık Denizi kıyıları
E
Alp-Himalaya Çevresi
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Baltık Denizi kıyıları (İskandinavya), yaşlı ve stabil (kalkan) bir arazidir.
Pasifik, Asya doğusu, Akdeniz ve Alp-Himalaya levha sınırlarıdır (Deprem riski yüksek).
Baltık kıyıları ise levha içindedir, deprem riski düşüktür.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Pasifik Ateş Çemberi.]Deprem bölgesi sanmak.
B Seçeneği:[Pasifik uzantısı.]Deprem bölgesi sanmak.
C Seçeneği:[Alp-Himalaya uzantısı.]Deprem bölgesi sanmak.
D Seçeneği:[Doğru cevap.]Doğru mantık.
E Seçeneği:[Alp-Himalaya.]Deprem bölgesi sanmak.
Soru 10Doğal Afetler
Bir ülkenin doğal afet riskini belirlemek için jeolojik yapısı ve iklim özellikleri incelenmelidir.
• Aktif volkanizma
• Şiddetli tektonik deprem
• Tsunami
• Fırtına
Aşağıdaki ülkelerin hangisinde, yukarıda verilen doğal afetlerin tümünün etkili olduğu söylenebilir?
A
Mısır
B
Endonezya
C
İran
D
İtalya
E
Belçika
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Endonezya, Pasifik Ateş Çemberi'nde yer alır ve tropikal iklim kuşağındadır.
Endonezya; volkanik, deprem ve tsunami (Pasifik) riskine sahiptir. Tropikal kuşakta olduğu için fırtınalar (tayfun) da görülür.
Diğer ülkeler (İran, İtalya) volkanik/deprem riski taşısa da tropikal fırtına (tayfun) riski düşüktür.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Yanlış ülke.]Sıcak ülke sanmak.
B Seçeneği:[Doğru cevap.]Doğru mantık.
C Seçeneği:[Yanlış ülke.]Deprem ülkesi sanmak.
D Seçeneği:[Yanlış ülke.]Deprem/Volkan ülkesi sanmak.
E Seçeneği:[Yanlış ülke.]Bilgi eksikliği.
Soru 11Doğal Afetler
Kütle hareketleri (heyelan, toprak kayması), eğimli arazilerde yerçekimi etkisiyle gerçekleşir.
I. Küresel ısınmaya bağlı artan kuraklık
II. Eğimli arazilerde görülen aşırı yağış
III. Deniz kıyılarında delta ovası oluşumu
IV. Deprem veya volkanizma sonucu oluşan sismik hareketlilik
Yukarıdakilerden hangileri kütle hareketlerine yol açan faktörler arasında gösterilemez?
A
I ve II
B
II ve III
C
I ve III
D
II ve IV
E
III ve IV
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Kuraklık toprağı tutar, delta oluşumu ise birikimdir.
II (Aşırı yağış) ve IV (Sismik hareket) heyelanı tetikler.
I (Kuraklık) heyelanı tetiklemez, III (Delta oluşumu) kütle hareketi değil, akarsu birikim şeklidir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Yanlış seçim.]Kuraklığı heyelan sebebi sanmak.
B Seçeneği:[Yanlış seçim.]Delta oluşumunu heyelan sanmak.
C Seçeneği:[Doğru cevap.]Doğru mantık.
D Seçeneği:[Yanlış seçim.]II ve IV'ü heyelan sebebi sanmak.
E Seçeneği:[Yanlış seçim.]III ve IV'ü heyelan sebebi sanmak.
Soru 12Doğal Afetler
Aşağıdaki dünya haritasında bazı yerler numaralandırılarak gösterilmiştir.
Bu yerlerde oluşan doğa olaylarıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
A
I numaralı yerde (Meksika Körfezi) şiddetli fırtınalar yaşanmaktadır.
B
II numaralı yerde (Amazon) orman yangınları yaşanmaktadır.
C
III numaralı yerde (Sahel) düzensiz yağışlar kuraklıklara neden olmaktadır.
D
IV numaralı yerde (Çin) zaman zaman şiddetli depremler yaşanmaktadır.
E
V numaralı yerde (Sibirya) aşırı soğuklar günlük hayatı olumsuz etkilemektedir.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Amazon havzası nemli ve yağışlı bir bölgedir, orman yangını riski düşüktür.
I (Fırtına), III (Kuraklık), IV (Deprem), V (Soğuk) doğrudur.
II (Amazon) nemli ve yağışlı olduğu için orman yangını riski en düşük yerlerden biridir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Doğru bilgi.]Yanlış okuma.
B Seçeneği:[Doğru cevap.]Doğru mantık.
C Seçeneği:[Doğru bilgi.]Yanlış okuma.
D Seçeneği:[Doğru bilgi.]Yanlış okuma.
E Seçeneği:[Doğru bilgi.]Yanlış okuma.
4 Yanlış 1 Doğruyu Götürür Kuralı Uygulanır
📚
Önerilen ÖSYM Deneme Testleri
Coğrafya ve TYT sınav kategorisinde pratik yapabileceğiniz diğer denemeler ve kazanım testleri.