Soruları doğrudan bu sayfada çözebilir, her sorunun yanındaki butondan çözümünü inceleyebilir veya testi tamamlayıp karnenizi alabilirsiniz.
✓ Sayfa İçi Canlı Çözüm & Çeldirici Analizi
0 / 12 Soru Cevaplandı
Soru 1Doğal Afetler
Doğal afetler oluşum kaynaklarına göre jeolojik, klimatolojik ve biyolojik kökenli olmak üzere gruplandırılır.
I. Heyelan
II. Tsunami
III. Kasırga
IV. Şiddetli kuraklık
Yukarıda verilen doğal afetlerden hangileri jeolojik kökenli doğal afet grubunda yer alır?
A
I ve II
B
I ve III
C
II ve III
D
II ve IV
E
III ve IV
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: AÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Jeolojik kökenli afetler, yerin iç yapısından ve tektonik hareketlerden kaynaklanır.
Heyelan (I) ve Tsunami (II) yerin iç yapısı veya tektonik hareketlerle doğrudan ilişkilidir (Jeolojik).
Kasırga (III) ve Kuraklık (IV) atmosferik kökenlidir (Klimatolojik).
Bu nedenle I ve II jeolojik kökenlidir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru analiz
B Seçeneği:[Kavram karmaşası]Heyelanı jeolojik sayıp kasırgayı da yanlışlıkla dahil etme
C Seçeneği:[Kısmi bilgi]Tsunami'yi doğru, heyelanı yanlış değerlendirme
D Seçeneği:[Hatalı sınıflandırma]Tsunami'yi doğru, kuraklığı jeolojik sanma
E Seçeneği:[Tamamen yanlış]Klimatolojik afetleri jeolojik sanma
Soru 2Doğal Afetler
Günümüzde uzaktan algılama ve uydu sistemleri, bazı afetlerin önceden tahmin edilerek halkın uyarılmasında kritik rol oynar.
I. Tayfun
II. Deprem
III. Sel
IV. Volkanik patlama
Yukarıda verilen doğal afetlerden hangilerinin oluşumu, uydu verileri kullanılarak önceden tahmin edilebilir ve halk uyarılabilir?
A
I ve II
B
I ve III
C
II ve III
D
II ve IV
E
III ve IV
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Atmosferik olaylar (meteorolojik) uydu ile izlenebilir, ancak yerin altındaki sismik hareketler (deprem) anlık veya çok kısa süreli tahmin edilebilir.
Tayfun (I) ve Sel (III) meteorolojik olaylardır, uydu ile izlenip tahmin edilebilir.
Deprem (II) ve Volkanik patlama (IV) yerin iç yapısı ile ilgilidir, uydu ile önceden tahmin edilemezler.
Doğru cevap I ve III'tür.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Deprem yanılgısı]Depremin tahmin edilebileceğini düşünme
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru analiz
C Seçeneği:[Teknik hata]Depremi dahil etme
D Seçeneği:[Volkanizma yanılgısı]Volkanizmanın izlenebileceğini düşünme
E Seçeneği:[Hatalı eşleştirme]Sel ve volkanizmayı seçme
Soru 3Doğal Afetler
Dünya haritası üzerinde numaralandırılmış bölgelerde bazı doğal afetler sıkça yaşanmaktadır.
I. Bölge: Pasifik kıyıları
II. Bölge: Orta Afrika
III. Bölge: Orta Avrupa
IV. Bölge: Güneydoğu Asya
Haritadaki bölgeler ve en sık görülen afet eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?
A
I - Deprem
B
II - Şiddetli Kuraklık
C
III - Volkanizma
D
IV - Tropikal Kasırga
E
I - Tsunami
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Orta Avrupa (Alpler civarı) deprem ve heyelan riski taşır ancak aktif volkanizma açısından Pasifik veya Akdeniz havzası kadar yoğun değildir.
I (Pasifik) deprem ve tsunaminin merkezidir.
II (Afrika) kuraklık riski yüksektir.
III (Orta Avrupa) volkanizma açısından aktif bir bölge değildir.
IV (Güneydoğu Asya) muson iklimi ve tropikal kasırgaların merkezidir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Doğru bilgi]Yanlış arıyor
B Seçeneği:[Doğru bilgi]Yanlış arıyor
C Seçeneği:[Hatalı bilgi]Doğru cevap
D Seçeneği:[Doğru bilgi]Yanlış arıyor
E Seçeneği:[Doğru bilgi]Yanlış arıyor
Soru 4Doğal Afetler
Doğal afetler, oluşum süreçlerinin hızına göre 'ani gelişen' ve 'yavaş gelişen' afetler olarak ikiye ayrılır.
I. Deprem
II. Çölleşme
III. Volkanik patlama
IV. Erozyon
Yukarıda verilenlerden hangileri yavaş gelişen doğal afetler grubundadır?
A
I ve II
B
I ve III
C
II ve III
D
II ve IV
E
III ve IV
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Yavaş gelişen afetler, uzun süreli çevresel değişimler sonucu oluşur.
Deprem (I) ve Volkanik patlama (III) anlık, hızlı gelişen afetlerdir.
Çölleşme (II) ve Erozyon (IV) yıllar süren süreçlerdir, yavaş gelişirler.
Cevap II ve IV'tür.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Karışık]Depremi yavaş sanma
B Seçeneği:[Hatalı]Hızlıları seçme
C Seçeneği:[Karışık]Volkanizmayı yavaş sanma
D Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru analiz
E Seçeneği:[Karışık]Volkanizmayı yavaş sanma
Soru 5Doğal Afetler
Doğal afetler kökenlerine göre jeolojik, klimatolojik ve biyolojik olarak ayrılır.
Aşağıdakilerden hangisi kökeni bakımından diğerlerinden farklıdır?
A
Deprem
B
Tsunami
C
Volkanizma
D
Heyelan
E
Fırtına
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Deprem, tsunami, volkanizma ve heyelan yerin iç yapısı veya yamaç dengesiyle ilgili (jeolojik/jeomorfolojik) süreçlerdir. Fırtına ise atmosferik (klimatolojik) bir olaydır.
Deprem: Jeolojik
Tsunami: Jeolojik
Volkanizma: Jeolojik
Heyelan: Jeolojik
Fırtına: Klimatolojik
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Jeolojik]Farklıyı bulamama
B Seçeneği:[Jeolojik]Farklıyı bulamama
C Seçeneği:[Jeolojik]Farklıyı bulamama
D Seçeneği:[Jeolojik]Farklıyı bulamama
E Seçeneği:[Doğru seçenek]Klimatolojik
Soru 6Doğal Afetler
Sel ve taşkınlar, yüzey akışının artmasıyla meydana gelir.
Aşağıdakilerden hangisi sel ve taşkınların oluşumunu hızlandıran bir etmen değildir?
A
Bitki örtüsünün tahrip edilmesi
B
Eğimli arazi yapısı
C
Geçirimsiz zemin yapısı
D
Ani ve yoğun yağışlar
E
Düz ve geçirgen arazi yapısı
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Düz ve geçirgen (kumlu/çakıllı) zemin, suyun toprağa sızmasını kolaylaştırır, bu da sel riskini azaltır.
Bitki örtüsünün yokluğu (A), eğim (B), geçirimsiz zemin (C) ve yoğun yağış (D) sel riskini artırır.
Geçirgen zemin (E) suyu emer, riski düşürür.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Artırıcı]Sel nedeni sanma
B Seçeneği:[Artırıcı]Sel nedeni sanma
C Seçeneği:[Artırıcı]Sel nedeni sanma
D Seçeneği:[Artırıcı]Sel nedeni sanma
E Seçeneği:[Doğru seçenek]Azaltıcı
Soru 7Doğal Afetler
Tsunamiler, okyanus tabanındaki depremler sonucu oluşan dev dalgalardır.
Dünya haritası üzerinde numaralandırılmış bölgelerden hangisinde büyük bir tsunami yaşanma riski en azdır?
A
I - Pasifik Okyanusu kıyıları
B
II - Hint Okyanusu kıyıları
C
III - Akdeniz kıyıları
D
IV - Atlas Okyanusu'nun orta kesimleri
E
V - Japonya kıyıları
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Tsunami için aktif levha sınırları ve okyanus tabanı depremleri gerekir. Atlas Okyanusu'nun orta kesimleri okyanus ortası sırtı (diverjan sınır) olsa da, Pasifik veya Hint Okyanusu kadar yoğun tsunami üreten yıkıcı deprem riski taşımaz.
Pasifik (A, E) ve Hint Okyanusu (B) 'Ateş Çemberi' ve aktif fay hatlarındadır.
Akdeniz (C) de aktif bir bölgedir.
Atlas Okyanusu'nun orta kısımları (D) daha stabildir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Yüksek risk]Riskli sanma
B Seçeneği:[Yüksek risk]Riskli sanma
C Seçeneği:[Riskli]Riskli sanma
D Seçeneği:[Doğru seçenek]Az riskli
E Seçeneği:[Yüksek risk]Riskli sanma
Soru 8Doğal Afetler
Ülkelerin coğrafi konumları, karşılaşabilecekleri doğal afet türlerini belirler.
Aşağıdaki ülke ve bu ülkede yaygın olarak görülen doğal afet eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?
A
Japonya - Deprem
B
Bangladeş - Sel
C
İzlanda - Volkanik Patlama
D
ABD - Kasırga
E
Mısır - Heyelan
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Mısır, genel olarak düz ve kurak bir yapıya sahiptir. Heyelan, eğimli ve yağışlı bölgelerde (Karadeniz gibi) görülür.
Japonya (Deprem), Bangladeş (Sel), İzlanda (Volkan), ABD (Kasırga) doğru eşleşmelerdir.
Mısır kurak ve düzdür, heyelan riski düşüktür.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Doğru]Yanlış sanma
B Seçeneği:[Doğru]Yanlış sanma
C Seçeneği:[Doğru]Yanlış sanma
D Seçeneği:[Doğru]Yanlış sanma
E Seçeneği:[Hatalı]Doğru cevap
Soru 9Doğal Afetler
Büyüklüğü aynı olan iki deprem, gelişmiş bir ülkede çok az can kaybına neden olurken, gelişmemiş bir ülkede büyük bir felakete dönüşmektedir.
Bu durum, ülkelerin temel olarak hangi özelliğinin farklılığından kaynaklanır?
A
Gelişmişlik düzeyi
B
Ortalama yükseltileri
C
Yüzölçümleri
D
Bulundukları yarım küre
E
Denize kıyılarının olması
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: AÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Gelişmiş ülkeler, yapı denetimi, erken uyarı ve afet bilinci sayesinde afetlerin etkisini minimize eder.
Afetlerin yıkıcılığı sadece doğal büyüklüğe değil, beşeri faktörlere (altyapı, eğitim) bağlıdır.
Bu faktörler gelişmişlik düzeyi ile doğrudan ilişkilidir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru analiz
B Seçeneği:[Alakasız]Fiziki özellik sanma
C Seçeneği:[Alakasız]Yüzölçümü sanma
D Seçeneği:[Alakasız]Konum sanma
E Seçeneği:[Alakasız]Konum sanma
Soru 10Doğal Afetler
Heyelan; eğimli yamaçlarda, yağışın bol olduğu ve killi toprağın bulunduğu yerlerde sık görülür.
Türkiye haritasında numaralandırılmış bölgelerin hangisinde heyelan görülme olasılığı diğerlerine göre daha fazladır?
A
I - İç Anadolu
B
II - Marmara
C
III - Ege
D
IV - Akdeniz
E
V - Doğu Karadeniz
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Heyelan için en önemli şartlar: Eğim ve bol yağış. Doğu Karadeniz, Türkiye'de bu iki şartın en iyi birleştiği yerdir.
İç Anadolu (A) kuraktır.
Marmara (B) ve Ege (C) eğim olsa da yağış Karadeniz kadar değildir.
Akdeniz (D) kireçtaşlıdır (karstik), heyelan değil göçme olur.
Doğu Karadeniz (E) en yüksek heyelan riskine sahiptir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Kurak]Yanlış bölge
B Seçeneği:[Az yağış]Yanlış bölge
C Seçeneği:[Az yağış]Yanlış bölge
D Seçeneği:[Karstik]Yanlış bölge
E Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru analiz
Soru 11Doğal Afetler
Türkiye, coğrafi konumu ve iklim özellikleri nedeniyle bazı doğal afetlere karşı daha az risklidir veya bu afetler Türkiye'de görülmez.
I. Tropikal Kasırga
II. Erozyon
III. Volkanizma
IV. Tsunami
Yukarıda verilenlerden hangileri Türkiye'de yaygın olarak görülen doğal afetlerden değildir?
A
I ve II
B
I ve III
C
II ve III
D
II ve IV
E
III ve IV
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Tropikal kasırgalar (I) matematik konum gereği Türkiye'de görülmez. Volkanizma (III) Türkiye'de sönmüş olsa da aktif değildir, afet riski taşımaz (kıta içi deprem riski ayrıdır).
Erozyon (II) Türkiye'nin en büyük sorunudur.
Tsunami (IV) Türkiye'de (özellikle Marmara ve Ege'de) görülebilir.
Cevap I ve III'tür.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Erozyon]Erozyonu görmezden gelme
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru analiz
C Seçeneği:[Erozyon]Erozyonu görmezden gelme
D Seçeneği:[Tsunami]Tsunamiyi görmezden gelme
E Seçeneği:[Tsunami]Tsunamiyi görmezden gelme
Soru 12Doğal Afetler
Erozyon, verimli toprağın dış kuvvetler tarafından taşınmasıdır.
Aşağıdakilerden hangisi erozyonu hızlandıran bir uygulamadır?
A
Tarlaların eğime dik sürülmesi
B
Meraların aşırı otlatılması
C
Ağaçlandırma yapılması
D
Taraçalandırma yapılması
E
Nadasın azaltılması
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Meraların aşırı otlatılması bitki örtüsünü yok eder, toprağı korumasız bırakır ve erozyonu hızlandırır.