Soruları doğrudan bu sayfada çözebilir, her sorunun yanındaki butondan çözümünü inceleyebilir veya testi tamamlayıp karnenizi alabilirsiniz.
✓ Sayfa İçi Canlı Çözüm & Çeldirici Analizi
0 / 11 Soru Cevaplandı
Soru 1Doğa ve İnsan
Atmosferdeki sera gazı oranının artması, gezegenin ortalama sıcaklık değerlerinde belirgin bir yükselişe neden olmuştur. Bu durum, doğal sistemler üzerinde bir domino etkisi yaratarak çeşitli çevresel değişimleri tetiklemektedir.
Aşağıdakilerden hangisi, diğer dört seçenekte verilen çevresel sorunların temel nedeni (kaynağı) olarak kabul edilebilir?
A
Deniz suyu seviyesinin yükselmesi
B
Biyolojik çeşitliliğin azalması
C
Atmosfer sıcaklığının artması
D
Tarım alanlarında kuraklaşma
E
Ekstrem hava olaylarının sıklığının artması
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Küresel ısınma (atmosfer sıcaklığının artması), birincil nedendir. Diğer seçenekler (deniz yükselmesi, kuraklık, fırtınalar vb.) bu sıcaklık artışının birer sonucudur.
Seçenekleri incele: A, B, D ve E seçenekleri birer sonuçtur.
C seçeneği (sıcaklık artışı) bu sonuçları tetikleyen ana süreçtir.
Doğru cevabı işaretle.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Sonuç-Neden karıştırması]Sıcaklık artışının sonucu olduğu için.
B Seçeneği:[Sonuç-Neden karıştırması]İklim değişikliğinin bir sonucu olduğu için.
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Temel tetikleyici olduğu için.
D Seçeneği:[Sonuç-Neden karıştırması]İklim değişikliğinin bir sonucu olduğu için.
E Seçeneği:[Sonuç-Neden karıştırması]İklim değişikliğinin bir sonucu olduğu için.
Soru 2Doğa ve İnsan
Bir bölgedeki geniş orman alanlarının tarım veya yerleşim amacıyla tahrip edilmesi, o bölgenin doğal dengesini kökten değiştirir.
I. Biyoçeşitlilik
II. Yeraltı su seviyesi
III. Sel ve taşkın riski
IV. Erozyon şiddeti
Yukarıdakilerden hangilerinin, orman tahribatı sonrasında artış göstermesi beklenir?
A
I ve II
B
I ve III
C
III ve IV
D
II ve IV
E
I ve IV
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Ormanlar yok olduğunda, sel/taşkın riski artar (bitki örtüsü suyu tutamaz) ve erozyon artar (toprak tutulamaz). Biyoçeşitlilik ve yeraltı su seviyesi ise azalır.
Öncülleri tek tek değerlendir: I (Azalır), II (Azalır), III (Artar), IV (Artar).
Artanları grupla: III ve IV.
Seçeneği işaretle.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Kavramsal hata]Biyoçeşitliliğin ormanla ilişkisini yanlış yorumlama.
B Seçeneği:[Kavramsal hata]Karışık eşleştirme.
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru analiz.
D Seçeneği:[Kavramsal hata]Yeraltı su seviyesinin artacağını düşünme.
E Seçeneği:[Kavramsal hata]Biyoçeşitliliği karıştırma.
Soru 3Çevre ve Toplum
Bazı çevre sorunları yerel ölçekte kalırken, bazıları tüm dünyayı etkileyen küresel bir boyuta sahiptir.
Aşağıdaki çevre sorunlarından hangisi, etki alanı bakımından diğerlerine göre çok daha geniş (küresel) bir alanı etkilemektedir?
A
Gürültü kirliliği
B
Toprak kirliliği
C
Biyolojik çeşitliliğin azalması
D
Deniz kirliliği
E
Asit yağmurları
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Biyolojik çeşitliliğin azalması, tüm dünyadaki ekosistemleri ilgilendiren, geri dönüşü zor ve küresel bir sorundur. Diğerleri daha bölgesel veya yereldir.
Seçenekleri etki alanına göre sırala.
Biyoçeşitlilik kaybı, tüm biyosferi etkileyen en geniş kapsamlı sorundur.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Yerel ölçek]Önemli bir sorun olduğu için.
B Seçeneği:[Yerel ölçek]Önemli bir sorun olduğu için.
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Küresel ölçekli olduğu için.
D Seçeneği:[Bölgesel ölçek]Denizlerin birbirine bağlı olması.
E Seçeneği:[Bölgesel ölçek]Yaygın olduğu için.
Soru 4Çevre ve Toplum
İnsanın doğaya müdahalesi, çeşitli çevresel bozulmaları beraberinde getirmektedir.
I. Aşırı otlatma -> Çölleşme
II. Fosil yakıt kullanımı -> Ozon tabakasının kalınlaşması
III. Sanayileşme -> Hava kirliliği
IV. Nükleer denemeler -> Radyoaktif kirlilik
Yukarıda verilen çevre sorunlarından hangileri yanlış eşleştirilmiştir?
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve III
D
II ve IV
E
III ve IV
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Fosil yakıt kullanımı ozon tabakasını kalınlaştırmaz, aksine sera etkisini artırarak küresel ısınmaya neden olur. Diğer eşleştirmeler doğrudur.
I doğru (aşırı otlatma çölleşmeyi tetikler).
II yanlış (fosil yakıtlar küresel ısınmaya neden olur, ozonla doğrudan ilişkisi zayıftır).
III doğru.
IV doğru.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Bilgi hatası]I. öncülü yanlış bildiği için.
B Seçeneği:[Doğru seçenek]II. öncülün hatalı olduğunu bildiği için.
C Seçeneği:[Bilgi hatası]I ve III'ü karıştırma.
D Seçeneği:[Bilgi hatası]IV'ü yanlış sanma.
E Seçeneği:[Bilgi hatası]III ve IV'ü karıştırma.
Soru 5Doğa ve İnsan
Sanayi devriminden sonra üretim teknolojilerinin gelişmesi, doğal kaynakların tüketimini hızlandırmıştır. Ancak bazı faaliyetler, sürdürülebilirlik ilkesine daha yakındır.
Buna göre, aşağıdaki ekonomik etkinliklerden hangisinin doğal çevreye verdiği zarar diğerlerine göre daha azdır?
A
Termik santral işletmeciliği
B
Açık ocak madenciliği
C
Ekoturizm faaliyetleri
D
Ağır sanayi üretimi
E
Otoyol yapımı
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Ekoturizm, doğayı korumayı ve yerel halkı desteklemeyi amaçlayan sürdürülebilir bir faaliyettir. Diğer seçenekler (termik, madencilik, sanayi, otoyol) çevreye doğrudan ve yüksek oranda zarar verir.
Seçenekleri çevresel etki açısından değerlendir.
Ekoturizm dışındakilerin tamamı ekosistemi bozan faaliyetlerdir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Sanayi etkisi]Enerji ihtiyacı olduğu için.
B Seçeneği:[Sanayi etkisi]Gerekli olduğu için.
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Sürdürülebilir olduğu için.
D Seçeneği:[Sanayi etkisi]Ekonomik büyüme.
E Seçeneği:[Sanayi etkisi]Ulaşım ihtiyacı.
Soru 6Doğal Afetler
Doğal bir olayın afete dönüşmesinde, o bölgenin ekonomik gelişmişliği, altyapı kalitesi ve afet yönetimi kapasitesi belirleyici rol oynar.
Buna göre, dünya haritasında numaralandırılan bölgelerden hangilerinde yaşanacak şiddetli bir depremin 'afete' dönüşme ve can kaybına yol açma olasılığı daha azdır?
A
I ve II
B
I ve III
C
II ve IV
D
III ve IV
E
IV ve V
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
I (Kuzey Amerika/ABD) ve III (Avrupa) gelişmişlik düzeyi yüksek bölgelerdir. Gelişmiş bölgelerde yapı denetimi ve afet bilinci yüksek olduğu için, aynı şiddetteki bir depremin afete dönüşme riski daha azdır. II (Güney Amerika) ve IV/V (Asya'nın gelişmekte olan kısımları) daha risklidir.
A Seçeneği:[Gelişmişlik hatası]II'yi gelişmiş sanma.
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Gelişmiş bölgeleri doğru tespit etme.
C Seçeneği:[Gelişmişlik hatası]IV'ü gelişmiş sanma.
D Seçeneği:[Gelişmişlik hatası]III ve IV'ü karıştırma.
E Seçeneği:[Gelişmişlik hatası]IV ve V'i karıştırma.
Soru 7Doğa ve İnsan
İnsanın ihtiyaçlarını karşılamak için yaptığı faaliyetler, coğrafi ortamın temel unsurlarını (kürelerini) farklı şekillerde etkiler.
I. Fosil yakıt tüketimiyle sera gazı salınımı
II. Baraj yapımıyla akarsu rejiminin değişmesi
III. Tarım alanı açmak için ormanların yok edilmesi
Bu faaliyetlerin etkilediği doğal ortamlar aşağıdakilerin hangisinde doğru eşleştirilmiştir?
A
I: Atmosfer, II: Hidrosfer, III: Biyosfer
B
I: Litosfer, II: Hidrosfer, III: Atmosfer
C
I: Biyosfer, II: Litosfer, III: Hidrosfer
D
I: Atmosfer, II: Litosfer, III: Biyosfer
E
I: Hidrosfer, II: Atmosfer, III: Litosfer
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: AÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
I. Fosil yakıtlar havayı (Atmosfer) etkiler. II. Barajlar suyu (Hidrosfer) etkiler. III. Ormanların yok edilmesi canlı yaşamını (Biyosfer) etkiler.
I -> Atmosfer (Hava)
II -> Hidrosfer (Su)
III -> Biyosfer (Canlılar)
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru eşleştirme.
B Seçeneği:[Kavram hatası]Fosil yakıtı litosferle ilişkilendirme.
C Seçeneği:[Kavram hatası]Karışık eşleştirme.
D Seçeneği:[Kavram hatası]II ve III'ü karıştırma.
E Seçeneği:[Kavram hatası]Karışık eşleştirme.
Soru 8Çevre ve Toplum
Toprak kirliliği; sanayi tesislerinin atıkları, yoğun tarım ilaçları (pestisit) ve nüfus yoğunluğuna bağlı evsel atıkların olduğu bölgelerde artış gösterir.
Buna göre, dünya haritasında numaralandırılan yerlerden hangilerinde sanayi ve yoğun nüfusun azlığına bağlı olarak toprak kirliliğinin en az olması beklenir?
A
I ve II
B
II ve III
C
III ve V
D
IV ve V
E
I ve IV
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Haritada III (Amazon havzası/yoğun orman) ve V (Afrika'nın iç kısımları/az gelişmiş) bölgeleri, sanayileşmenin ve nüfus yoğunluğunun düşük olduğu yerlerdir. Bu yüzden toprak kirliliği daha azdır. I, II ve IV sanayileşmiş/nüfuslu bölgelerdir.
Haritadaki noktaları gelişmişlik ve sanayi açısından incele.
Sanayi ve nüfusun az olduğu yerleri bul (III ve V).
Doğru seçeneği işaretle.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Sanayi hatası]I'i az sanma.
B Seçeneği:[Sanayi hatası]II'yi az sanma.
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Sanayisiz bölgeleri doğru tespit etme.
D Seçeneği:[Sanayi hatası]IV'ü az sanma.
E Seçeneği:[Sanayi hatası]I ve IV'ü karıştırma.
Soru 9Doğa ve İnsan
İnsan, yaşamını sürdürmek için doğayı şekillendirir (doğaya etki) veya doğanın koşullarına uyum sağlar (doğanın insana etkisi).
Aşağıdakilerden hangisi, insanın doğaya yaptığı müdahaleye (doğayı değiştirme) örnek gösterilemez?
A
Dağların delinerek tünel açılması
B
Akarsuların üzerine baraj yapılması
C
Kutuplarda yaşayan insanların kalın kürkler giymesi
D
Sulak alanların kurutularak yerleşime açılması
E
Denizlerin doldurularak sahil yolu yapılması
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Kutuplarda kalın kürk giymek, insanın doğaya müdahalesi değil, doğanın (iklimin) insana dayattığı koşullara bir uyumdur. Diğer seçenekler doğayı değiştirmeye yönelik müdahalelerdir.
Seçenekleri 'insanın doğayı değiştirmesi' ve 'doğanın insanı değiştirmesi' olarak ayır.
C seçeneği doğanın insan üzerindeki etkisidir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Müdahale örneği]Doğayı değiştirme olduğu için.
B Seçeneği:[Müdahale örneği]Doğayı değiştirme olduğu için.
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğanın insana etkisi olduğu için.
D Seçeneği:[Müdahale örneği]Doğayı değiştirme olduğu için.
E Seçeneği:[Müdahale örneği]Doğayı değiştirme olduğu için.
Soru 10Beşeri Sistemler
İngiltere ve Fransa'yı birbirine bağlayan Manş Tüneli, deniz altından geçerek ulaşımı kesintisiz hale getiren devasa bir mühendislik projesidir.
Buna göre, Türkiye'de hayata geçirilen aşağıdaki projelerden hangisi, Manş Tüneli'nin sunduğu 'deniz altından kesintisiz ulaşım' mantığına en benzer örnektir?
A
Avrasya Tüneli
B
Yavuz Sultan Selim Köprüsü
C
Osmangazi Köprüsü
D
Kuzey Marmara Otoyolu
E
Çanakkale 1915 Köprüsü
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: AÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Avrasya Tüneli, İstanbul Boğazı'nı deniz altından (tünel ile) geçerek Asya ve Avrupa yakasını birbirine bağlar. Manş Tüneli ile aynı mantığa (deniz altı tünel) sahiptir.
Manş Tüneli'nin özelliğini tanımla (deniz altı tüneli).
Seçenekler arasından deniz altı tüneli olanı bul.
Avrasya Tüneli doğru cevaptır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Doğru seçenek]Deniz altı tünel olduğu için.
B Seçeneği:[Yapı tipi hatası]İstanbul projesi olduğu için.
C Seçeneği:[Yapı tipi hatası]İstanbul projesi olduğu için.
D Seçeneği:[Yapı tipi hatası]Ulaşım projesi olduğu için.
E Seçeneği:[Yapı tipi hatası]İstanbul projesi olduğu için.
Soru 11Çevre ve Toplum
Hava kirliliği, atmosfere salınan zararlı gazlar ve partiküller nedeniyle oluşur.
Aşağıdakilerden hangisi, hava kirliliğine doğrudan neden olan unsurlardan biri değildir?
A
Volkanik patlamalar
B
Sanayi tesislerinin bacaları
C
Konutlarda ısınma amaçlı kömür kullanımı
D
Motorlu taşıtların egzoz gazları
E
Güneş enerjisi panelleri
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Güneş enerjisi panelleri temiz enerji kaynağıdır, hava kirliliğine neden olmaz. Diğer seçenekler (volkan, sanayi, kömür, egzoz) hava kirliliğinin temel kaynaklarıdır.
Seçenekleri kirlilik kaynağı olarak değerlendir.
Temiz enerji olanı bul.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Kirlilik kaynağı]Doğal olduğu için.
B Seçeneği:[Kirlilik kaynağı]Kirlilik kaynağıdır.
C Seçeneği:[Kirlilik kaynağı]Kirlilik kaynağıdır.
D Seçeneği:[Kirlilik kaynağı]Kirlilik kaynağıdır.
E Seçeneği:[Doğru seçenek]Temiz enerji olduğu için.
4 Yanlış 1 Doğruyu Götürür Kuralı Uygulanır
📚
Önerilen ÖSYM Deneme Testleri
Coğrafya ve TYT sınav kategorisinde pratik yapabileceğiniz diğer denemeler ve kazanım testleri.