Soruları doğrudan bu sayfada çözebilir, her sorunun yanındaki butondan çözümünü inceleyebilir veya testi tamamlayıp karnenizi alabilirsiniz.
✓ Sayfa İçi Canlı Çözüm & Çeldirici Analizi
0 / 10 Soru Cevaplandı
Soru 1Doğa ve İnsan
Modern coğrafya bilimi, yeryüzündeki mekanın sadece fiziksel özelliklerini betimlemekle yetinmez. Mekanla kurulan ilişkiyi, bu ilişkinin toplumsal yansımalarını ve insanın mekana kattığı ekonomik, kültürel ve siyasi değerleri de analiz eder. Özellikle mekandaki yerleşim dokularının değişimi, nüfus hareketleri ve ekonomik faaliyetlerin dağılışı, coğrafyanın bu spesifik alt dalının temel çalışma sahasını oluşturur.
Paragrafta bahsedilen ve insanın çevreyle olan etkileşimini, mekana yaptığı müdahaleleri inceleyen coğrafya alt dalı aşağıdakilerden hangisidir?
A
Fiziki Coğrafya
B
Hidrografya
D
Kartoğrafya
E
Matematik Coğrafya
C
Beşeri Coğrafya
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
İnsanın çevre üzerindeki faaliyetlerini ve toplumsal etkilerini inceleyen alan Beşeri Coğrafya'dır.
Metinde 'toplumsal yansımalar', 'ekonomik değerler' ve 'yerleşim dokusu' ifadeleri geçmektedir.
Fiziki coğrafya doğa olaylarını (dağ, iklim, su) inceler.
Beşeri coğrafya ise insanın faaliyetlerini inceler.
Bu nedenle doğru cevap Beşeri Coğrafya'dır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Doğru seçenek]İnsan ve faaliyetlerini doğru eşleştirir.
A Seçeneği:[Genel kapsayıcı şık]Tüm coğrafyayı kapsadığını düşünerek işaretler.
B Seçeneği:[Hidrografya]Sadece suyla ilgili olduğunu düşünür.
E Seçeneği:[Matematik Coğrafya]Coğrafya deyince akla gelen ilk alt dal sanır.
D Seçeneği:[Harita bilgisi]Mekan kavramını görünce haritayı hatırlar.
Soru 2Doğa ve İnsan
Sanayi Devrimi öncesinde insanlar, iklimin elverişli olduğu, su kaynaklarına yakın ve verimli toprakların bulunduğu alanlarda yoğunlaşıyordu. Ancak 21. yüzyıl itibarıyla teknolojik imkanların artması, enerji nakil hatlarının gelişmesi ve yapay iklimlendirme sistemlerinin (klima, ısıtma) yaygınlaşması, daha önce yerleşimin imkansız görüldüğü ekstrem bölgelerde bile kalıcı yerleşmelerin kurulmasına olanak sağlamıştır.
Bu durumun gerçekleşmesini sağlayan temel itici güç aşağıdakilerden hangisidir?
A
Sürdürülebilir tarım tekniklerinin yaygınlaşması
E
Ham madde arayışının sadece kutup bölgelerinde yoğunlaşması
D
Ulaşım ağlarının sadece kıyı bölgelerine odaklanması
B
Ekstrem bölgelerde enerji ve kaynak yönetimi teknolojilerinin gelişmesi
C
Dünya nüfusunun artış hızının yavaşlaması
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Teknolojik ilerleme, insanın doğanın kısıtlayıcı etkisini (soğuk, uzaklık, kaynak yokluğu) aşmasını sağlamıştır.
Metin, yerleşimin zor olduğu alanlarda yaşamın mümkün hale gelmesine odaklanıyor.
B şıkkı, enerji ve teknoloji ile bu zorluğun aşıldığını belirtir.
Diğer şıklar ya geneldir ya da metinle doğrudan ilişkili değildir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Nüfus tuzağı]Nüfus artışını genel bir neden sanır.
A Seçeneği:[Tarım tuzağı]Yerleşme ve tarımı bağdaştırır.
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Teknolojinin kısıtları kaldırdığını anlar.
D Seçeneği:[Ulaşım tuzağı]Ulaşım her zaman önemlidir diye düşünür.
E Seçeneği:[Ham madde tuzağı]Kutuplarda kaynak arandığını duymuştur.
Soru 3Doğa ve İnsan
Coğrafya bilimi, yeryüzünde meydana gelen olayları inceleme yöntemlerine göre fiziki ve beşeri olmak üzere iki ana gruba ayırır. Fiziki coğrafya, doğal süreçleri incelerken; beşeri coğrafya, insanın yeryüzündeki faaliyetlerini merkeze alır.
I. Ekvatoral bölgede yıl boyunca yağışlı iklimin görülmesi.
II. Büyükşehirlerde hizmet sektörünün yoğunlaşması.
III. Volkanik sahalarda verimli toprakların oluşumu.
IV. Siyasi sınırların ülkeler arası ilişkileri etkilemesi.
Yukarıda verilenlerden hangileri beşeri coğrafyanın inceleme alanı içerisinde yer alır?
C
II ve III
A
I ve II
B
I ve III
D
II ve IV
E
III ve IV
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Beşeri coğrafya, insanın ekonomik, siyasi ve sosyal faaliyetlerini inceler. II ve IV bu kapsamdadır.
I. İklim (Fiziki)
II. Hizmet sektörü (Beşeri)
III. Toprak oluşumu (Fiziki)
IV. Siyasi sınırlar (Beşeri)
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[I. madde karıştırma]İklimin insanı etkilediğini düşünür.
B Seçeneği:[Fiziki yoğunluk]I ve III fiziki olduğu için karıştırır.
E Seçeneği:[III. madde karıştırma]Toprak tarım içindir diye düşünür.
D Seçeneği:[Doğru seçenek]Beşeri olanları doğru belirler.
C Seçeneği:[Karma]Rastgele seçim.
Soru 4Doğa ve İnsan
Aşağıdaki şemada fiziki coğrafyanın bazı alt dalları boş bırakılmıştır. Bu dallar, yeryüzündeki canlı yaşamı ve yer şekillerinin oluşum süreçleriyle doğrudan ilişkilidir.
Fiziki Coğrafya -> I (Canlılar coğrafyası)
Fiziki Coğrafya -> Klimatoloji
Fiziki Coğrafya -> II (Toprak coğrafyası)
Fiziki Coğrafya -> Jeomorfoloji
Fiziki Coğrafya -> Hidrografya
Grafikte I ve II ile gösterilen yerlere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
A
Biyocoğrafya - Pedoloji
E
Siyasi Coğrafya - Jeoloji
D
Matematik Coğrafya - Hidroloji
B
Kartoğrafya - Meteoroloji
C
Nüfus Coğrafyası - Yerleşme Coğrafyası
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: AÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
I: Canlılar coğrafyası (Biyocoğrafya), II: Toprak coğrafyası (Pedoloji/Toprak bilimi).
Canlılar -> Biyocoğrafya
Toprak -> Pedoloji
Diğer şıklar fiziki coğrafya alt dalı değildir veya yanlış eşleşmiştir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Doğru seçenek]Bilgiyi doğru kullanır.
B Seçeneği:[Kartoğrafya]Kartoğrafyayı fiziki sanır.
E Seçeneği:[Siyasi Coğrafya]Siyasiyi fiziki sanır.
D Seçeneği:[Matematik Coğrafya]Genel bir terim sanır.
C Seçeneği:[Beşeri dal]Beşeri dalları fiziki sanır.
Soru 5Doğa ve İnsan
İnsan, yaşamını sürdürebilmek için doğayı sürekli şekillendirir. Bazı durumlarda bu müdahaleler ekosistemin işleyişini desteklerken, bazı durumlarda doğal dengeyi bozarak felaketlere yol açar. Doğaya uyumlu etkinlikler, doğal kaynakların sürdürülebilirliğini esas alır.
Aşağıdaki insan etkinliklerinden hangisinin, doğanın işleyişine zarar verdiği veya uyumsuz olduğu söylenebilir?
C
Eğimli arazilerde teraslama yapılması
B
Akarsu yataklarına yerleşim birimlerinin kurulması
E
Atık suların arıtılarak sanayide kullanılması
D
Rüzgar enerjisi santrallerinin kurulması
A
Tarım alanlarında damla sulama sistemine geçilmesi
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Akarsu yataklarına yerleşim kurmak, sel riski ve doğal drenajı bozması nedeniyle doğaya uyumsuzdur.
A, C, D, E seçenekleri doğayı korumaya veya verimli kullanmaya yöneliktir.
B seçeneği ise doğal süreçlere (sel, taşkın) karşı riskli ve uyumsuzdur.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Teraslama]Toprağı kazmak sanır.
D Seçeneği:[Santral tuzağı]Doğaya müdahale sanır.
E Seçeneği:[Atık tuzağı]Atık kelimesinden korkar.
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Riskli olduğunu anlar.
A Seçeneği:[Sulama tuzağı]Su kullanımını müdahale sanır.
Soru 6Coğrafi Konum
Dünya üzerindeki farklı enlemlerde gece-gündüz süreleri, eksen eğikliği nedeniyle yıl içinde sürekli değişir. Ekvator'da yıl boyu bu değişim minimum düzeydeyken, kutuplara doğru değişim artar.
I: Kuzey Yarım Küre (Orta Enlem)
II: Güney Yarım Küre (Orta Enlem)
III: Ekvator
IV: Kuzey Yarım Küre (Kutup Çevresi)
V: Kuzey Yarım Küre (Daha yüksek enlem)
Haritada verilen noktalarla ilgili olarak 21 Haziran tarihi için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
C
V numaralı yerde 21 Haziran'da gece süresi, gündüz süresinden daha uzundur.
A
I numaralı yerde gündüz süresi II numaralı yerden daha uzundur.
E
III numaralı yerde yıl boyunca gece-gündüz süre farkı en azdır.
D
IV numaralı yerde 21 Haziran'da güneş hiç batmaz.
B
II numaralı yerde 21 Haziran'dan sonra gündüz süreleri kısalmaya başlar.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
21 Haziran'da Kuzey Yarım Küre'de en uzun gündüz yaşanır. V numaralı yer Kuzey Yarım Küre'dedir, dolayısıyla gündüz geceyi geçer.
21 Haziran = Kuzey Yarım Küre'de yaz (en uzun gündüz).
V Kuzey'de olduğu için gündüz > gece olmalı.
C şıkkı 'gece süresi gündüzden uzundur' dediği için yanlıştır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Yanlış yargı]Kuzey'de gece uzun sanır.
B Seçeneği:[Doğru bilgi]Güney'de kış başlıyor.
E Seçeneği:[Doğru bilgi]Ekvator kuralı.
D Seçeneği:[Doğru bilgi]Kutup dairesi üzeri.
A Seçeneği:[Doğru bilgi]Kuzey'de gündüz uzun.
Soru 7Coğrafi Konum
Türkiye'nin matematik konumu, güneş ışınlarının geliş açısı ve mevsimsel özellikler üzerinde belirleyici bir etkiye sahiptir.
I. Güneş ışınlarının hiçbir zaman 90 derecelik açıyla gelmemesi.
II. 21 Haziran'da en uzun gündüzün yaşanması.
III. Dağların güney yamaçlarının daha sıcak olması (Bakı etkisi).
IV. Dört mevsimin belirgin yaşanması.
Yukarıdakilerden hangileri Türkiye'nin Kuzey Yarım Küre'de yer aldığının doğrudan kanıtıdır?
C
III ve IV
E
II ve IV
D
I ve IV
B
II ve III
A
I ve II
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Kuzey Yarım Küre'de olduğumuz için 21 Haziran'da yaz başlar (en uzun gündüz) ve bakı yönü güneydir.
I. Dönenceler dışında olduğumuzun kanıtıdır (Kuzey/Güney fark etmez).
II. Kuzey Yarım Küre kanıtıdır.
III. Bakı yönü güney olduğu için Kuzey Yarım Küre kanıtıdır.
IV. Orta kuşakta olduğumuzun kanıtıdır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[IV. madde hatası]IV'ü kanıt sanır.
D Seçeneği:[Karma]Rastgele.
E Seçeneği:[Karma]Rastgele.
B Seçeneği:[Doğru seçenek]II ve III Kuzey'e özgüdür.
A Seçeneği:[I. madde hatası]I'i kanıt sanır.
Soru 8Coğrafi Konum
Bir gözlemci, Türkiye'nin kuzeyindeki bir şehirde güneşin doğuşu ile batışı arasında 15 saatlik bir süre olduğunu ölçmüştür. Bu durum, gündüz süresinin gece süresinden belirgin şekilde uzun olduğu bir döneme işaret etmektedir.
Bu gözlemcinin yaptığı ölçüm hangi tarihe ve yaklaşık güneş doğuş saatine karşılık gelebilir?
A
20 Şubat - 06:00
B
15 Aralık - 07:30
E
21 Nisan - 05:30
D
23 Eylül - 05:00
C
21 Haziran - 04:30
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
15 saat gündüz, yaz mevsimine (21 Haziran civarı) işaret eder. 21 Haziran'da güneş erken doğar.
Gündüz süresi 15 saat ise yaz mevsimidir.
21 Haziran'da Kuzey'de gündüzler en uzundur.
Güneş erken doğar (04:30 civarı).
Diğer tarihlerde 15 saat gündüz Türkiye'de görülmez.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Doğru seçenek]21 Haziran'ı doğru eşleştirir.
B Seçeneği:[Tarih hatası]Aralık'ta gündüz 15 saat olmaz.
E Seçeneği:[Tarih hatası]Nisan'da 15 saat olmaz.
D Seçeneği:[Tarih hatası]Eylül'de 12 saat gündüz olur.
A Seçeneği:[Tarih hatası]Şubat'ta gündüz 15 saat olmaz.
Soru 9Coğrafi Konum
Pekin (+8. saat dilimi) ile Ankara (+3. saat dilimi) arasında 5 saatlik bir zaman farkı bulunmaktadır. Pekin'de yerel saatle 15:30'da başlayan bir etkinlik, Ankara'da canlı yayınlanmaktadır.
Pekin'de saat 15:30 iken, Ankara'daki bir izleyici televizyonu açtığında yerel saat kaçı göstermektedir?
D
09:30
E
18:30
B
12:30
A
10:30
C
20:30
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: AÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Pekin daha doğuda olduğu için yerel saat daha ileridir. Ankara 5 saat geridedir.
Fark = 5 saat.
15:30 - 5 saat = 10:30.
Ankara'da saat 10:30'dur.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Doğru seçenek]Hesaplama doğru.
B Seçeneği:[Hesap hatası]3 saat çıkardı.
D Seçeneği:[Hesap hatası]Hatalı çıkarma.
E Seçeneği:[Yön hatası]Topladı.
C Seçeneği:[Yön hatası]Saatleri topladı.
Soru 10Coğrafi Konum
Dünya'nın şekli ve hareketleri, yeryüzündeki fiziksel olayların temel belirleyicisidir. Aşağıdaki tabloda bazı olaylar ve bu olayların oluşumunda rol oynayan etmenler verilmiştir.
K: Okyanus akıntılarının sapması -> Eksen Hareketi