Soruları doğrudan bu sayfada çözebilir, her sorunun yanındaki butondan çözümünü inceleyebilir veya testi tamamlayıp karnenizi alabilirsiniz.
✓ Sayfa İçi Canlı Çözüm & Çeldirici Analizi
0 / 12 Soru Cevaplandı
Soru 1Dış Kuvvetler
Yıllık yağış miktarının oldukça düşük olduğu, bitki örtüsünün cılız olduğu ve fiziksel ayrışmanın şiddetli seyrettiği bir havzada incelemeler yapılmaktadır.
Bu özelliklere sahip bir bölgede, aşağıdaki yer şekillerinden hangisinin oluşumu rüzgar faaliyetlerine bağlı olarak beklenmez?
C
Tafoni
B
Yardang
D
Barkan
E
Şahit Kaya
A
Sirk Gölü
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: AÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Sirk gölleri buzul aşınımı sonucu oluşan buzul topografyası şekilleridir; kurak bölge rüzgar şekli değildir.
Kurak bölgelerde rüzgar aşınımı ve birikimi etkindir.
Yardang, Tafoni, Barkan, Şahit Kaya rüzgar şekilleridir.
Sirk gölü, yüksek dağlık alanlarda buzul aşınımı ile oluşur.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Rüzgar aşınım şekli]Rüzgar şekli olduğunu bildiği için
D Seçeneği:[Rüzgar birikim şekli]Rüzgar şekli olduğunu bildiği için
E Seçeneği:[Rüzgar aşınım şekli]Rüzgar şekli olduğunu bildiği için
B Seçeneği:[Rüzgar aşınım şekli]Rüzgar şekli olduğunu bildiği için
A Seçeneği:[Doğru]Doğru mantık
Soru 2Dış Kuvvetler
Rüzgarların yeryüzünü şekillendirme süreci, taşıdığı malzemeyi aşındırması veya hızının azaldığı yerlerde biriktirmesi şeklinde gerçekleşir.
Aşağıdakilerden hangisinde rüzgarın oluşturduğu aşınım ve birikim şekilleri doğru eşleştirilmiştir?
E
Aşınım: Hamada - Birikim: Tafoni
D
Aşınım: Barkan - Birikim: Mantar Kaya
B
Aşınım: Yardang - Birikim: Lös
A
Aşınım: Kumul - Birikim: Mantar Kaya
C
Aşınım: Tafoni - Birikim: Şahit Kaya
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Yardang rüzgar aşınım, Lös ise rüzgar birikim şeklidir.
Bir coğrafya dersinde öğretmen, rüzgarların aşındırma gücünün etkili olduğu bölgelere ait bir fotoğraf göstermiştir.
Öğretmenin gösterdiği bu görselde, rüzgar aşındırmasıyla oluşmuş 'Mantar Kaya'nın yer alması beklenir. Buna göre, rüzgar aşındırması sonucu oluşan yer şekli aşağıdakilerden hangisidir?
A
Peri Bacası
B
Delta Ovası
E
Traverten
D
Kıyı Kordonu
C
Moren
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: AÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Peri bacaları, volkanik arazilerde sel suları ve rüzgar aşındırmasıyla oluşan şekillerdir.
Görseldeki mantar kaya rüzgar aşınım şeklidir.
Peri bacaları da rüzgarın dolaylı/doğrudan etkisiyle oluşur.
Diğer seçenekler akarsu veya buzul kökenlidir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Buzul birikim]Görseli karıştırma
A Seçeneği:[Doğru]Doğru mantık
B Seçeneği:[Akarsu birikim]Görseli karıştırma
E Seçeneği:[Yeraltı suyu]Görseli karıştırma
D Seçeneği:[Dalga birikim]Görseli karıştırma
Soru 4Dış Kuvvetler
Hilal şeklindeki kumullar olan 'Barkan'lar, rüzgarın belirli bir yönde estiği kurak bölgelerde görülür.
I. Sahra Çölü
II. Orta Avrupa
III. Orta Asya Çölleri
IV. Avustralya Çölleri
Barkanların oluşumu için kurak iklim şarttır. Buna göre, haritada numaralandırılmış bölgelerin hangisinde barkan oluşumu beklenmez?
C
III
B
II
E
V
D
IV
A
I
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
II numaralı bölge Orta Avrupa'dır ve nemli/ılıman iklim hakimdir. Barkanlar kurak iklim şeklidir.
Barkanlar kurak/çöl iklimi şeklidir.
I (Sahra), III (Orta Asya), IV (Avustralya) kurak bölgelerdir.
II (Orta Avrupa) nemli ılıman iklimdir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Sahra çölü]Çöl olduğunu bilmeme
B Seçeneği:[Doğru]Doğru mantık
D Seçeneği:[Avustralya]Çöl olduğunu bilmeme
E Seçeneği:[Genel hata]Harita okuma hatası
C Seçeneği:[Orta Asya]Çöl olduğunu bilmeme
Soru 5Dış Kuvvetler
Rüzgarların yeryüzünü şekillendirebilmesi için bazı çevresel koşulların uygun olması gerekir.
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Bitki örtüsünün seyrekliği, kurak iklim ve kuru toprak rüzgarın aşındırma gücünü artırır. Arazinin enlemi (IV) doğrudan rüzgar aşındırmasını belirlemez.
Bitki örtüsü rüzgarı engeller, seyrek olması etkiyi artırır.
Kuraklık ve kuru toprak rüzgarın aşındırma gücünü artırır.
Enlem doğrudan bir faktör değildir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Eksik bilgi]III'ü atlama
D Seçeneği:[Yanlış faktör]IV'ü dahil etme
E Seçeneği:[Hepsini kabul etme]Hepsini doğru sanma
B Seçeneği:[Eksik bilgi]I'i atlama
C Seçeneği:[Doğru]Doğru mantık
Soru 6Dış Kuvvetler
Rüzgarın yeryüzünü şekillendirmede en etkili olduğu yerler, bitki örtüsünden yoksun, kurak ve yarı kurak bölgelerdir.
Buna göre, aşağıdaki bölgelerin hangisinde rüzgarın şekillendirici etkisi en azdır?
C
Batı Avrupa
A
Orta Asya
B
Kuzey Afrika
E
Orta Avustralya
D
Arap Yarımadası
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Batı Avrupa, okyanusal iklimin etkisinde, nemli ve gür bitki örtüsüne sahip bir bölgedir. Diğer seçenekler kurak/çöl bölgelerdir.
Rüzgar kurak bölge şekillendiricisidir.
Orta Asya, Kuzey Afrika, Arap Yarımadası, Orta Avustralya kurak bölgelerdir.
Batı Avrupa nemli bölgedir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
B Seçeneği:[Kurak bölge]Bölgeyi bilmeme
D Seçeneği:[Kurak bölge]Bölgeyi bilmeme
E Seçeneği:[Kurak bölge]Bölgeyi bilmeme
A Seçeneği:[Kurak bölge]Bölgeyi bilmeme
C Seçeneği:[Doğru]Doğru mantık
Soru 7Dış Kuvvetler
Mantar kaya, rüzgarların taşıdığı malzemeyi kayaların alt kısımlarına çarptırarak aşındırması sonucu oluşan bir şekildir.
I. Günlük sıcaklık farkının yüksek olması
II. Yağış miktarının az olması
III. Bağıl nemin yüksek olması
IV. Rüzgarların etkili olması
V. Bitki örtüsünün azlığı
Bu yer şeklinin oluşumunda yukarıdaki etmenlerden hangisinin etkisi yoktur?
A
I
D
IV
E
V
B
II
C
III
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Bağıl nemin yüksek olması nemli iklimi işaret eder, oysa mantar kaya kurak iklim şeklidir.
Mantar kaya kurak iklim şeklidir.
Yüksek sıcaklık farkı, az yağış, rüzgar ve bitki örtüsünün azlığı kurak iklim özellikleridir.
Yüksek bağıl nem kurak iklimle çelişir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Kuraklık faktörü]Kuraklıkla ilişki kuramama
B Seçeneği:[Kuraklık faktörü]Kuraklıkla ilişki kuramama
E Seçeneği:[Kuraklık faktörü]Kuraklıkla ilişki kuramama
D Seçeneği:[Temel faktör]Rüzgarı atlama
C Seçeneği:[Doğru]Doğru mantık
Soru 8Dış Kuvvetler
Bir coğrafya dersinde öğretmen delta ovası oluşumunu anlatmaktadır.
Berke: Kıyının sığ olması gerekir.
Göksu: Akarsuyun bol alüvyon taşıması gerekir.
İklim: Akarsuyun ağız kısmında gelgitin etkili olması gerekir.
Büşra: Kıta sahanlığının geniş olması gerekir.
Özgü: Kıyıda dalga ve akıntı etkili olmamalıdır.
Buna göre, hangi öğrencinin ifadesi delta ovası oluşumu için YANLIŞ bir bilgidir?
A
Berke
E
Özgü
D
Büşra
B
Göksu
C
İklim
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Gelgit (med-cezir) olan yerlerde akarsuyun taşıdığı malzeme denize yayılır, delta oluşumu zorlaşır. Delta oluşumu için gelgitin etkisiz olması gerekir.
Delta için: Sığ kıyı, bol alüvyon, geniş kıta sahanlığı, zayıf dalga/akıntı gerekir.
Gelgitin etkili olması delta oluşumunu ENGELLER.
İklim'in ifadesi yanlıştır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Doğru]Doğru mantık
D Seçeneği:[Doğru bilgi]Yanlış sanma
E Seçeneği:[Doğru bilgi]Yanlış sanma
B Seçeneği:[Doğru bilgi]Yanlış sanma
A Seçeneği:[Doğru bilgi]Yanlış sanma
Soru 9Dış Kuvvetler
Akarsuyun yıl içerisinde akım miktarında meydana gelen değişime 'rejim' denir.
Buna göre, bir akarsuyun rejimi aşağıdakilerden hangisinden doğrudan etkilenmez?
C
İklim koşulları
B
Yatak eğimi
D
Beslenme kaynakları
E
Havzanın genişliği
A
Yağış rejimi
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Yatak eğimi akarsuyun hızını ve aşındırma gücünü etkiler, ancak rejimini (yıl içindeki akım değişimini) doğrudan belirlemez.