B seçeneğindeki Şahit Kaya (aşındırma) ve Kumul (biriktirme) doğru eşleşmedir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Tafoni aşındırmadır ancak Barkan biriktirmedir, ancak eşleşme ters verilmiş.]Kavramları karıştırma.
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru bilgi.
C Seçeneği:[Lös biriktirmedir.]Hatalı sınıflandırma.
D Seçeneği:[Barkan biriktirmedir.]Hatalı sınıflandırma.
E Seçeneği:[Kumul biriktirmedir.]Hatalı sınıflandırma.
Soru 2Sular Coğrafyası
Okyanus akıntıları, deniz suyunun yatay yönde hareket etmesidir. Bu hareketin oluşumunda çeşitli faktörler rol oynar.
I. Sürekli rüzgarlar
II. Seviye farkı (Yoğunluk ve tuzluluk farkına bağlı)
III. Kıtaların konumu
IV. Depremler
Yukarıda verilenlerden hangileri okyanus akıntılarının oluşumunda doğrudan etkili olan temel faktörlerdendir?
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I, II ve III
D
II, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Okyanus akıntılarını oluşturan temel faktörler; sürekli rüzgarlar (Alizeler, Batı rüzgarları), yoğunluk farkı (tuzluluk ve sıcaklık) ve kıtaların konumudur. Depremler tsunamiye neden olur, akıntıya değil.
Sürekli rüzgarlar yüzey akıntılarını oluşturur.
Yoğunluk (tuzluluk/sıcaklık) farkı derin akıntıları oluşturur.
Kıtaların konumu akıntı yönünü saptırır.
Depremler (IV) tsunami oluşturur, akıntı değil.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Sadece rüzgarı düşünmek.]Eksik bilgi.
B Seçeneği:[Kıtaların konumunu unutmak.]Eksik bilgi.
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru analiz.
D Seçeneği:[Depremi dahil etmek.]Tsunami ile akıntıyı karıştırmak.
E Seçeneği:[Tüm öncülleri doğru sanmak.]Bilgi eksikliği.
Soru 3Kıyı Tipleri
Dağların kıyı çizgisine dik uzandığı yerlerde enine kıyı tipi görülür. Ege Bölgesi bu kıyı tipinin en belirgin örneğidir.
Aşağıdakilerden hangisi enine kıyıların genel özelliklerinden biri değildir?
A
Kıyı ile iç kesimler arasında ulaşım kolaydır.
B
Koy ve körfez sayısı fazladır.
C
Kıyı çizgisi oldukça girintili ve çıkıntılıdır.
D
Kıta sahanlığı geniştir.
E
Kıyıda falez oluşumu çok yaygındır.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Enine kıyılarda dağlar denize dik uzandığı için kıyı düzdür, falez (yalıyar) oluşumu için dağların denize paralel uzanması gerekir.
Enine kıyıda dağlar dik uzanır (Ege).
Falezler dağların denize paralel uzandığı yerlerde (Karadeniz/Akdeniz) görülür.
Bu nedenle E seçeneği yanlıştır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Doğru bilgidir, soru yanlışı arıyor.]Soru kökünü okumama.
B Seçeneği:[Doğru bilgidir.]Soru kökünü okumama.
C Seçeneği:[Doğru bilgidir.]Soru kökünü okumama.
D Seçeneği:[Doğru bilgidir.]Soru kökünü okumama.
E Seçeneği:[Yanlış bilgidir (Cevap)]Doğru tespit.
Soru 4Kıyı Tipleri
Yüksek enlemlerde buzulların etkisiyle oluşan iki farklı kıyı tipi verilmiştir. I. kıyı tipi girintili çıkıntılı adacıklardan, II. kıyı tipi ise derin ve dar vadilerin deniz tarafından işgal edilmesiyle oluşmuştur.
Bu kıyı tipleriyle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
A
I. kıyı tipi Skayer, II. kıyı tipi Fiyort kıyısıdır.
B
Her ikisi de matematiksel konum olarak kutuplara yakın bölgelerde görülür.
C
II. kıyı tipinde dağlık alanlar denize dik iner.
D
Bu kıyı tiplerinin oluşumunda buzulların etkisi ortaktır.
E
Bu kıyı tipleri Türkiye'de yaygın olarak görülür.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Fiyort ve Skayer kıyılar buzulların şekillendirdiği kıyılardır. Türkiye orta kuşakta yer aldığı için bu kıyı tipleri görülmez.
Fiyort ve Skayer buzul kıyılarıdır.
Türkiye'de buzul kıyı tipi görülmez.
E seçeneği yanlıştır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Doğru eşleşmedir.]Soru kökünü okumama.
B Seçeneği:[Doğru bilgidir.]Soru kökünü okumama.
C Seçeneği:[Doğru bilgidir.]Soru kökünü okumama.
D Seçeneği:[Doğru bilgidir.]Soru kökünü okumama.
E Seçeneği:[Yanlış bilgidir (Cevap)]Doğru tespit.
Soru 5Akarsular
Bir akarsuyun yatağından alınan kesitte; İlkbahar ve Sonbahar dönemlerinde ince (kum), Yaz ve Kış dönemlerinde ise iri (çakıl) malzemelerin biriktiği görülmektedir.
Bu birikim şekline göre akarsu ile ilgili aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?
A
Akarsuyun rejimi düzenlidir.
B
Akarsu yıl boyu aynı debiye sahiptir.
C
Akarsuyun taşıma gücü mevsimlere göre değişmektedir.
D
Akarsu yatağı tamamen kurumaktadır.
E
Akarsu rejimi kar erimeleriyle beslenmektedir.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Akarsu yatağında farklı dönemlerde farklı boyutta malzeme birikmesi, akarsuyun taşıma gücünün (debisinin) değiştiğini gösterir. İri malzeme (çakıl) yüksek debi, ince malzeme (kum) düşük debi işaretidir.
Farklı malzeme boyutu = Farklı taşıma gücü.
Taşıma gücü değişimi = Düzensiz rejim.
C seçeneği doğrudan bu veriden çıkarılabilir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Düzensizdir.]Hatalı çıkarım.
B Seçeneği:[Değişken debi.]Hatalı çıkarım.
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık.
D Seçeneği:[Kuruma bilgisi yok.]Aşırı yorum.
E Seçeneği:[Kar erimesi bilgisi yok.]Aşırı yorum.
Soru 6Akarsular
Debisi yağışlı dönemlerde düşük, sıcaklığın arttığı (kar erimelerinin olduğu) dönemlerde ise yüksek olan bir akarsu düşünün.
Bu akarsuyun beslenme kaynağı ve rejimi hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
A
Rejimi düzenlidir.
B
Kar erimeleri ile beslenmektedir.
C
Akdeniz iklim bölgesindedir.
D
Yatak eğimi çok azdır.
E
Yağmur suları ile beslenmektedir.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Sıcaklığın arttığı dönemde debinin yükselmesi, akarsuyun kar erimeleriyle beslendiğini gösterir.
Sıcaklık artışı = Kar erimesi.
Kar erimesi = Debide artış.
Bu durum kar erimeleriyle beslendiğini kanıtlar.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Düzensiz rejim.]Bilgi eksikliği.
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık.
C Seçeneği:[Akdeniz iklimi yağmurla beslenir.]Hatalı ilişki.
D Seçeneği:[Eğimle ilgisi yok.]Alakasız seçenek.
E Seçeneği:[Yağmur olsaydı yağışlı dönemde debi yüksek olurdu.]Hatalı analiz.
Soru 7Akarsular
Akarsuyun yatağını aşındırarak deniz seviyesine yakın bir eğim oluşturması sonucu denge profiline ulaşması gerçekleşir.
Denge profiline ulaşmış bir akarsu için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
A
Derine aşındırma azalmıştır.
B
Akış hızı azalmıştır.
C
Hidroelektrik potansiyeli yüksektir.
D
Yatak eğimi azalmıştır.
E
Menderesler çizerek akar.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Denge profiline ulaşan akarsuyun eğimi azaldığı için akış hızı düşer, bu da hidroelektrik üretim potansiyelini düşürür.
Denge profili = Az eğim.
Az eğim = Düşük hız.
Düşük hız = Düşük hidroelektrik potansiyeli.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Doğru bilgi.]Soru kökünü okumama.
B Seçeneği:[Doğru bilgi.]Soru kökünü okumama.
C Seçeneği:[Yanlış bilgi (Cevap)]Doğru tespit.
D Seçeneği:[Doğru bilgi.]Soru kökünü okumama.
E Seçeneği:[Doğru bilgi.]Soru kökünü okumama.
Soru 8Akarsular
Akarsular, yatak eğimlerine ve bulundukları konuma göre farklı yönlerde aşındırma yaparlar.
I. Akarsuyun ağızdan kaynağa doğru aşındırması
II. Yatak eğiminin azaldığı yerde yapılan aşındırma
III. Akarsuyun yatağını düşey yönde aşındırması
Bu aşındırma türlerinin doğru sıralanışı aşağıdakilerden hangisidir?
A
I. Geriye - II. Yana - III. Derine
B
I. Derine - II. Geriye - III. Yana
C
I. Yana - II. Derine - III. Geriye
D
I. Geriye - II. Derine - III. Yana
E
I. Derine - II. Yana - III. Geriye
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: AÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
I. Geriye aşındırma (ağızdan kaynağa), II. Yana aşındırma (eğim azaldığında), III. Derine aşındırma (düşey yönde).
Ağızdan kaynağa = Geriye.
Eğim azaldığında = Yana.
Düşey yönde = Derine.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık.
B Seçeneği:[Karışık eşleşme.]Hatalı bilgi.
C Seçeneği:[Karışık eşleşme.]Hatalı bilgi.
D Seçeneği:[Karışık eşleşme.]Hatalı bilgi.
E Seçeneği:[Karışık eşleşme.]Hatalı bilgi.
Soru 9Dış Kuvvetler
Peribacaları; volkanik tüflü arazilerde, bitki örtüsünün cılız olduğu, sel suları ve akarsuların aşındırmasıyla oluşan şekillerdir.
Buna göre, peribacalarının oluşumunda aşağıdakilerden hangisinin doğrudan bir etkisi yoktur?
A
Volkanik tüf
B
Sel suları
C
Akarsu aşındırması
D
Bitki örtüsünün cılızlığı
E
Buzul aşındırması
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Peribacaları, volkanik arazilerde sel ve akarsu aşındırmasıyla oluşur. Buzul aşındırması bu süreçte etkili değildir.
Peribacası = Volkanik tüf + Sel + Akarsu.
Buzul aşındırması (E) bu oluşumda yer almaz.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Doğru faktör.]Soru kökünü okumama.
B Seçeneği:[Doğru faktör.]Soru kökünü okumama.
C Seçeneği:[Doğru faktör.]Soru kökünü okumama.
D Seçeneği:[Doğru faktör.]Soru kökünü okumama.
E Seçeneği:[Yanlış faktör (Cevap)]Doğru tespit.
Soru 10Kıyı Tipleri
Koyların önünün kıyı okları (kordonlar) ile kapatılması sonucu oluşan, deniz etkisine kapalı, korunaklı kıyılara 'Limanlı Kıyılar' denir.
Buna göre, aşağıdaki kıyı tiplerinden hangisi limanlı kıyı tipini temsil eder?
A
Dalmaçya kıyıları
B
Fiyort kıyıları
C
Limanlı (Kordonlu) kıyılar
D
Ria kıyıları
E
Skayer kıyıları
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Tanımda doğrudan limanlı kıyılar anlatılmıştır. Limanlı kıyılar, kıyı oklarının koyları kapatmasıyla oluşur.
Tanım = Limanlı kıyı.
C şıkkı tanımın kendisidir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Farklı kıyı tipi.]Bilgi eksikliği.
B Seçeneği:[Farklı kıyı tipi.]Bilgi eksikliği.
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru tespit.
D Seçeneği:[Farklı kıyı tipi.]Bilgi eksikliği.
E Seçeneği:[Farklı kıyı tipi.]Bilgi eksikliği.
4 Yanlış 1 Doğruyu Götürür Kuralı Uygulanır
📚
Önerilen ÖSYM Deneme Testleri
Coğrafya ve TYT sınav kategorisinde pratik yapabileceğiniz diğer denemeler ve kazanım testleri.