Soruları doğrudan bu sayfada çözebilir, her sorunun yanındaki butondan çözümünü inceleyebilir veya testi tamamlayıp karnenizi alabilirsiniz.
✓ Sayfa İçi Canlı Çözüm & Çeldirici Analizi
0 / 12 Soru Cevaplandı
Soru 1Coğrafi Konum
Bir bölgenin coğrafi karakterini belirleyen faktörler, o yerin hem matematiksel hem de özel konum özellikleri ile şekillenir. Aşağıda bir bölgenin konumunu tanımlamak için kullanılan bazı ifadeler verilmiştir:
I. Bölgenin 36∘−42∘ kuzey paralelleri arasında bulunması
II. Bölgenin önemli ticaret yolları üzerinde yer alması
III. Ortalama yükseltisinin 1000 metrenin üzerinde olması
IV. Başlangıç meridyeninin batısında yer alması
V. Üç tarafının denizlerle çevrili olması
Buna göre, verilen ifadelerden hangileri bir yerin 'özel (göreceli) konum' özellikleri içerisinde değerlendirilemez?
C
II ve III
A
I ve II
B
I ve IV
D
III ve V
E
IV ve V
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Özel konum, bir yerin kıtalara, denizlere, yükseltiye ve komşu ülkelere göre durumudur. I ve IV numaralı maddeler, Dünya üzerindeki koordinat sistemine (paralel ve meridyen) dayalı olduğu için mutlak (matematiksel) konumdur.
I. ifade (paralel) mutlak konumdur.
II. ifade (ticaret yolu) özel konumdur.
III. ifade (yükselti) özel konumdur.
IV. ifade (meridyen) mutlak konumdur.
V. ifade (deniz çevrelenmesi) özel konumdur.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Eksik analiz]Sadece yükseltiyi özel konum sayma
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
D Seçeneği:[Yanlış odak]Özel konum maddelerini mutlak sanma
E Seçeneği:[Kısmi bilgi]Sadece meridyeni mutlak konum sanma
A Seçeneği:[Hatalı eşleştirme]Özel konum tanımını yanlış yorumlama
Soru 2Dünya'nın Şekli ve Hareketleri
Dünya'nın küresel şekli nedeniyle, Güneş ışınlarının yeryüzüne düşme açısı Ekvator'dan kutuplara doğru gidildikçe düzenli bir değişim gösterir. Bu durum, coğrafi olaylar üzerinde temel bir belirleyicidir.
Aşağıdakilerden hangisi, enlemin güneş ışınlarının düşme açısı üzerindeki bu etkisinin doğrudan bir sonucudur?
A
Türkiye'nin 3. saat diliminde yer alması
D
Doğu Anadolu'da yükseltinin fazla olması
E
Ülkemizin başlangıç meridyeninin doğusunda bulunması
İki merkez arasındaki yerel saat farkının boylamla açıklanması
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Güneş ışınlarının düşme açısı küçüldükçe, cisimlerin gölge boyu uzar. Hatay'dan Sinop'a (Güneyden Kuzeye) gidildikçe enlem farkından dolayı ışınların düşme açısı küçülür.
Enlem değişimi -> Işın açısı değişimi.
Açı küçülürse -> Gölge boyu uzar.
Diğer seçenekler boylam veya özel konum ile ilgilidir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Boylam etkisi]Yerel saat kavramını enlemle karıştırma
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
E Seçeneği:[Boylam etkisi]Başlangıç meridyenini enlemle karıştırma
D Seçeneği:[Özel konum]Yükseltiyi enlemle karıştırma
A Seçeneği:[Boylam etkisi]Saat dilimlerini konumla karıştırma
Soru 3Türkiye'nin Coğrafi Konumu
Türkiye'nin matematiksel (mutlak) konumu, sahip olduğu iklimsel ve fiziksel özellikleri doğrudan etkiler. Ancak bazı özellikler bu konumdan bağımsız, yer şekilleri veya denize göre konum gibi faktörlerle açıklanır.
Türkiye'nin mutlak konumu dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi bu konumun bir özelliği sayılamaz?
C
Kısa mesafelerde iklim ve bitki örtüsünün çeşitlilik göstermesi
Güneş ışınlarının hiçbir zaman tam dik açıyla düşmemesi
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Kısa mesafelerde iklim ve bitki örtüsünün değişmesi, Türkiye'nin engebeli yapısı ve yükselti farkları (özel konum) ile ilgilidir. Diğer seçenekler enlem (mutlak konum) etkisidir.
A, B, D, E seçenekleri enlem etkisidir (mutlak konum).
C seçeneği yer şekilleri ve yükselti etkisidir (özel konum).
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
B Seçeneği:[Enlem etkisi]Güneş ışınlarını özel konum sanma
E Seçeneği:[Enlem etkisi]Mevsimleri özel konum sanma
D Seçeneği:[Enlem etkisi]Gölgeyi özel konum sanma
A Seçeneği:[Enlem etkisi]Tuzluluğu özel konum sanma
Soru 4Türkiye'nin Coğrafi Konumu
Türkiye'nin coğrafi özellikleri incelendiğinde, bazı durumların enlem/boylamdan ziyade çevresel faktörlerle şekillendiği görülür.
1. Batıdan doğuya gidildikçe sıcaklık farkının artması (Yükselti/Karasallık)
2. Asya ve Avrupa kıtaları arasında bir köprü olması (Kıtalar)
A Seçeneği:[Eksik sayım]Sadece 1 tanesini doğru bulma
E Seçeneği:[Fazla sayım]Tüm maddeleri özel konum sayma
D Seçeneği:[Fazla sayım]Cephe yağışlarını özel konum sayma
B Seçeneği:[Eksik sayım]Kıtaları özel konum saymama
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
Soru 5Türkiye'nin Coğrafi Konumu
Türkiye'de batıdan doğuya doğru hareket edildiğinde, coğrafi şartlarda belirgin değişimler gözlemlenir. Bu değişimlerin çoğu yer şekilleri ve yükselti ile ilişkilidir.
Türkiye'de batıdan doğuya doğru gidildikçe aşağıdakilerden hangisinin değişmesi doğrudan 'özel (göreceli) konum' ile açıklanamaz?
A
Sıcaklığın
E
Yerel saatin
D
Ekonomik faaliyetlerin
B
İklimin
C
Bitki örtüsünün
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Yerel saat, boylam (mutlak konum) ile ilgilidir. Diğer tüm şıklar (Sıcaklık, İklim, Bitki, Ekonomi) yükselti ve karasallık (özel konum) ile ilgilidir.
Yerel saat = Boylam = Mutlak konum.
Diğerleri = Yükselti/Denizellik = Özel konum.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Özel konum]Bitkiyi mutlak konum sanma
A Seçeneği:[Özel konum]Sıcaklığı mutlak konum sanma
D Seçeneği:[Özel konum]Ekonomiyi mutlak konum sanma
E Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
B Seçeneği:[Özel konum]İklimi mutlak konum sanma
Soru 6Türkiye'nin Coğrafi Konumu
Bir ülkenin coğrafi konumu, matematiksel ve özel (göreceli) konum olarak ikiye ayrılır. Türkiye'nin özellikleri incelendiğinde:
I. Güney kıyılarının kuzey kıyılarından daha sıcak olması (Enlem - Mutlak)
II. Üç tarafının denizlerle çevrili olması (Özel)
III. Ortalama yükseltisinin fazla olması (Özel)
IV. 45∘ doğu meridyeninin ulusal saat olarak kullanılması (Boylam - Mutlak)
Yukarıdaki coğrafi özelliklerden hangileri Türkiye'nin göreceli konumu ile ilgilidir?
C
I ve III
D
III ve IV
E
II ve IV
B
II ve III
A
I ve II
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
II ve III numaralı maddeler, Türkiye'nin fiziki yapısı ve çevresiyle ilgilidir (Özel konum). I ve IV maddeleri matematiksel konumdur.
I: Enlem (Mutlak)
II: Denizellik (Özel)
III: Yer Şekli (Özel)
IV: Boylam (Mutlak)
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Karma]I'i özel konum sanma
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
D Seçeneği:[Karma]IV'ü özel konum sanma
E Seçeneği:[Karma]IV'ü özel konum sanma
A Seçeneği:[Karma]I'i özel konum sanma
Soru 7Türkiye'nin Coğrafi Konumu
Samsun ve Antalya şehirleri kıyı bölgelerimizde yer almalarına rağmen, yıllık sıcaklık ortalamaları arasında belirgin farklar bulunmaktadır. Samsun'un yıllık sıcaklık ortalaması Antalya'dan düşüktür.
Bu durum, iki ilin aşağıdakilerden hangisi bakımından farklı olmasının bir sonucudur?
B
Bitki örtüsü
E
Denize göre konum
D
Yükselti
A
Bakı
C
Enlem
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Samsun ve Antalya kıyıda oldukları için denizellik etkileri benzerdir. Aralarındaki temel sıcaklık farkı, Samsun'un daha kuzeyde (yüksek enlem), Antalya'nın daha güneyde (düşük enlem) olmasından kaynaklanır.
İkisi de kıyıda.
Samsun kuzeyde, Antalya güneyde.
Kuzey-Güney farkı = Enlem.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
B Seçeneği:[Yanlış neden]Sonuç-Sebep karışıklığı
D Seçeneği:[Yanlış neden]İkisini de düz sanma
E Seçeneği:[Yanlış neden]İkisini de kıyıda sanmama
A Seçeneği:[Yanlış neden]Bakıyı sıcaklık faktörü sanma
Soru 8Türkiye'nin Coğrafi Konumu
Türkiye'de coğrafi olayların bir kısmı matematiksel (mutlak), bir kısmı ise özel (göreceli) konumla açıklanır.
Aşağıdakilerden hangisinde 'göreceli konum'un etkili olduğu söylenemez?
C
Akdeniz'in Karadeniz'den daha tuzlu olması
E
Gölge boyunun yıl içinde en kısa olduğu zamanın 21 Haziran olması
D
Samsun'un kış mevsiminde Ankara'dan daha ılık olması
B
Rize'nin Amasya'dan daha çok yağış alması
A
Ocak ayında Mersin'in Urfa'dan daha sıcak olması
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Gölge boyunun 21 Haziran'da en kısa olması, Güneş'in dik açıyla gelmesi ve Türkiye'nin Kuzey Yarım Küre'de (enlem/mutlak konum) bulunmasıyla ilgilidir.
A, B, C, D seçenekleri yükselti, denizellik veya karasallıkla (özel) ilgilidir.
E seçeneği enlem/yarım küre (mutlak) ile ilgilidir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Özel konum]Sıcaklığı mutlak sanma
B Seçeneği:[Özel konum]Yağışı mutlak sanma
D Seçeneği:[Özel konum]Ilıklığı mutlak sanma
E Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
C Seçeneği:[Özel konum]Tuzluluğu mutlak sanma
Soru 9Türkiye'nin Coğrafi Konumu
Dünya üzerindeki bir yerin matematiksel konumu, paralel ve meridyen değerleri ile belirlenir. Türkiye, 36∘−42∘ Kuzey paralelleri ile 26∘−45∘ Doğu meridyenleri arasında yer alır.
Aşağıdaki koordinat sisteminde taralı olarak verilen alanlardan hangisinde Türkiye'nin toprakları yer alır?
A
I (20∘−30∘ N, 10∘−20∘ E)
B
II (30∘−40∘ N, 30∘−40∘ E)
D
IV (40∘−50∘ N, 50∘−60∘ E)
E
V (10∘−20∘ N, 50∘−60∘ E)
C
III (50∘−60∘ N, 10∘−20∘ E)
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Türkiye 36∘−42∘ Kuzey paralelleri arasındadır. II numaralı kutucuk 30∘−40∘ Kuzey paralelleri (ve biraz üstü) ile 30∘−40∘ Doğu meridyenleri arasındadır. Bu aralık Türkiye'nin konumuna en yakın ve doğru aralıktır.
Türkiye'nin enlemi: 36∘−42∘ N
Türkiye'nin boylamı: 26∘−45∘ E
II numaralı alan bu koordinatları kapsar.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Yanlış koordinat]Ekvator yakınını seçme
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
D Seçeneği:[Yanlış koordinat]Doğuya kayma
E Seçeneği:[Yanlış koordinat]Güneye kayma
C Seçeneği:[Yanlış koordinat]Çok kuzeyi seçme
Soru 10Türkiye'nin Coğrafi Konumu
Türkiye'nin coğrafi özellikleri, onun Dünya üzerindeki matematiksel konumuyla doğrudan ilişkilidir. Bu özelliklerin çoğu birbirinin sonucu veya aynı nedenin farklı yansımalarıdır.
Türkiye'nin aşağıda verilen özelliklerinden hangisi, diğer dördünün temel nedeni olarak gösterilebilir?
C
Aralık-Ocak ve Şubat aylarında kış mevsimini yaşaması
A
Orta kuşakta yer alması
B
Güneş ışınlarının hiçbir zaman dik açıyla düşmemesi
D
Öğle vakti cisimlerin gölge yönünün daima kuzey olması
E
21 Haziran'da gölge boyunun en kısa olması
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: AÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Orta kuşakta yer almak (A), diğer tüm maddelerin (Güneş açısı, Mevsimler, Gölge yönü) temel nedenidir. Diğerleri bu konumun sonucudur.
Orta kuşakta olmak -> Işın açısı değişir (B).
Orta kuşakta olmak -> Mevsimler oluşur (C).
Orta kuşakta olmak -> Gölge kuzeye düşer (D).
Orta kuşakta olmak -> 21 Haziran'da açı dikleşir (E).
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Sonuç]Bunu neden sanma
A Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
B Seçeneği:[Sonuç]Bunu neden sanma
D Seçeneği:[Sonuç]Bunu neden sanma
E Seçeneği:[Sonuç]Bunu neden sanma
Soru 11Türkiye'nin Coğrafi Konumu
Türkiye'nin matematiksel konumu, enlem ve boylam değerlerinden kaynaklanan sonuçları ifade eder.
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'nin matematiksel konumunun sonuçlarından biri değildir?
A
Orta kuşakta yer alması
E
3. saat diliminde yer alması
D
Yaz sıcaklıklarının en yüksek Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde yaşanması
B
Güneyinden kuzeye doğru sıcaklıkların azalması
C
Dört mevsimin belirgin olarak yaşanması
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Yaz sıcaklıklarının en yüksek Güneydoğu Anadolu'da olması, enlemden ziyade karasallık ve Basra alçak basıncının etkisi (özel konum) ile ilgilidir.
A, B, C, E seçenekleri doğrudan enlem veya boylam ile ilgilidir (Mutlak).
D seçeneği özel konumdur.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Mutlak konum]Özel sanma
A Seçeneği:[Mutlak konum]Özel sanma
E Seçeneği:[Mutlak konum]Özel sanma
D Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
B Seçeneği:[Mutlak konum]Özel sanma
Soru 12Türkiye'nin Coğrafi Konumu
Türkiye, matematiksel konumu gereği Dünya üzerinde 'Orta Kuşak'ta yer alır. Bu kuşakta yer almanın tipik sonuçları, ülkenin iklimini ve yaşam şartlarını belirler.
Aşağıdakilerden hangisi, Türkiye'nin orta kuşakta yer aldığının kesin bir kanıtıdır?
A
Aynı anda farklı mevsim özelliklerinin yaşanması
D
Başlangıç meridyeninin doğusunda yer alması
E
Batı rüzgârları kuşağında yer alması
B
En doğusu ile en batısı arasında 76 dakikalık zaman farkının olması
C
Kuzeyi ile güneyi arasında kuş uçumu uzaklığın 666 km olması
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Batı rüzgârları ve Cephe yağışları, orta kuşağın temel kanıtlarıdır. Diğer şıklar (A) özel konum, (B) boylam farkı, (C) enlem farkı, (D) boylamdır.
A: Özel konum.
B: Boylam.
C: Enlem farkı (değeri).
D: Boylam.
E: Orta kuşak (Batı rüzgârları).
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Enlem]Uzaklığı kanıt sanma
A Seçeneği:[Özel konum]Mevsimi kanıt sanma
E Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
D Seçeneği:[Boylam]Meridyeni kanıt sanma
B Seçeneği:[Boylam]Zaman farkını kanıt sanma
4 Yanlış 1 Doğruyu Götürür Kuralı Uygulanır
📚
Önerilen ÖSYM Deneme Testleri
Coğrafya ve TYT sınav kategorisinde pratik yapabileceğiniz diğer denemeler ve kazanım testleri.