KPSS Tarih: XVII. Yüzyıl Osmanlı Tarihi & Kültür ve Sanat / Bilim İnsanları (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)
2027 KPSS Tarih dersi "XVII. Yüzyıl Osmanlı Tarihi" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
📝 5 Soru⏱️ 10 Dakika🎯 ÖSYM Sınav Formatı🧠 Çeldirici & Bilişsel Teşhisli📊 Anında Karne & Net Hesabı
Soruları doğrudan bu sayfada çözebilir, her sorunun yanındaki butondan çözümünü inceleyebilir veya testi tamamlayıp karnenizi alabilirsiniz.
✓ Sayfa İçi Canlı Çözüm & Çeldirici Analizi
0 / 5 Soru Cevaplandı
Soru 1XVII. Yüzyıl Osmanlı Tarihi
XVII. yüzyılda Osmanlı Devleti'nde hem devlet hizmetinde bulunmuş hem de coğrafya, tarih ve bibliyografi alanlarında dünyanın İslam ve Batı ilim birikimini sentezleyen çok yönlü bir bilgin, yazdığı kapsamlı ansiklopedik eserle tanınmaktadır.
I. Cihannüma adlı coğrafya eserini kaleme almıştır.
II. Bibliyografya alanındaki başyapıtı Keşfü'z-zünûn'dur.
III. Tarih alanında Fezleke adlı eseri yazmıştır.
Öncüllerde özellikleri verilen ve eserleri belirtilen ünlü Osmanlı düşünür ve tarihçisi aşağıdakilerden hangisidir?
C
Evliya Çelebi
B
Kâtip Çelebi
D
Ahmet Cevdet Paşa
E
Koçi Bey
A
Naima
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Verilen öncüllerdeki Cihannüma, Keşfü'z-zünûn ve Fezleke eserleri XVII. yüzyılda yaşayan Kâtip Çelebi'ye aittir.
Öncüllerde yer alan Keşfü'z-zünûn eseri, İslam bibliyografyasının en önemli eserlerinden biridir.
Cihannüma coğrafya, Fezleke ise tarih alanındaki temel yapıtlardandır.
Bu üç eserin ortak yazarı Kâtip Çelebi'dir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
D Seçeneği:[XIX. yüzyıl devlet adamı ve tarihçi]Tarihçiliği ile bilinmesi
E Seçeneği:[Islahat raporları yazarı]XVII. yüzyıl padişahlara sunulan raporlar bağlamında
C Seçeneği:[Seyahatname yazarı]XVII. yüzyıl denilince akla gelen ilk seyyah olmasından ötürü
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru bilgi ve eşleştirme
A Seçeneği:[Osmanlı'nın ilk resmi vakanüvisi]Naima'nın önemli bir tarihçi olması nedeniyle karıştırılabilir.
Soru 2Ekonomi ve Toplum Yapısı
Osmanlı şehirlerinde üretimin belirli bir kalite standartında yürütülmesi, hammadde dağıtımı ve fiyatların kontrolü loncalar eliyle sağlanırdı. Çıraklıkla başlayan mesleki eğitim sürecinde kalfalığa ve ardından ustalığa yükselen bir zanaatkâr, teorik ve pratik yeterliliğe ulaştıktan sonra şehirde bağımsız bir dükkân açabilmek için belirli bürokratik ve mesleki onayları almak zorundaydı. Bu onay, sadece kişinin sanatındaki ustalığını değil, aynı zamanda o meslek dalında iş yeri açma ve o işi yürütme hakkını hukuki olarak güvenceye almaktaydı.
Paragrafta sözü edilen ve Osmanlı esnafının dükkân açabilmesi için sahip olması zorunlu kılınan mesleki ve hukuki yetki belgesi aşağıdakilerden hangisidir?
B
Lonca
C
Gedik
E
Ahi
D
Narh
A
Hirfet
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Osmanlı'da bir kalfanın usta olduktan sonra dükkan açabilmesi için sahip olması gereken tekel ve iş yeri açma hakkı 'gedik' olarak adlandırılır.
Osmanlı esnaf teşkilatında mesleki aşamalar incelenir.
İş yeri açma hakkının ve ruhsatının adı tespit edilir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
D Seçeneği:[Ekonomi terimlerinin karıştırılması]Narh sisteminin devlet tarafından fiyat belirleme politikası olması.
E Seçeneği:[Köken terim yanılgısı]Ahi teşkilatının esnaf dayanışması ile ilişkilendirilmesi.
B Seçeneği:[Genel teşkilat adı ile özel belgenin karıştırılması]Loncanın esnaf örgütünün genel adı olması.
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Gedik sisteminin doğru tanınması
A Seçeneği:[Terim karışıklığı]Hirfet kelimesinin küçük esnaf veya zanaat dalı anlamına gelmesi nedeniyle karıştırılması.
Soru 3Osmanlı Devletinde Ekonomi
Osmanlı klasik döneminde devlet, piyasada darlığın yaşanmasını önlemek, halkın tüketim maddelerine en uygun fiyatlarla ve kesintisiz bir şekilde ulaşabilmesini sağlamak amacıyla çeşitli iktisadi tedbirler almıştır. Bu doğrultuda tüccarların mallarını dış pazarlar yerine iç piyasaya yönlendirmesi teşvik edilmiş ve temel ihtiyaç maddelerinin ülkedeki stok güvenliği öncelik haline getirilmiştir.
Metinde bahsedilen ve Osmanlı ekonomik sisteminin temelini oluşturan bu ilke aşağıdakilerden hangisidir?
E
Gedik sistemi
D
Tağşiş
C
Merkantilizm
B
İAşecilik
A
Fiskalizm
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Osmanlı'da halkın iaşesini (geçimini ve beslenmesini) sağlamak, piyasada mal bolluğu oluşturmak ve ucuzluk temin etmek 'iaşecilik' ilkesidir.
Öncülde halkın mal ve hizmetlere ucuz, bol ve kaliteli şekilde ulaşmasının amaçlandığı belirtilmiştir.
Dışarıya mal çıkışının engellenip iç piyasanın doyurulması hedeflenmiştir.
Bu tanım doğrudan İaşecilik (provizyonizm) kavramını karşılar.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Hazine gelirleri ile karıştırma]Öğrenci devletin ekonomik bir tedbirini görünce doğrudan bütçe odaklı olan Fiskalizm kavramına yönelmektedir.
E Seçeneği:[Esnaf teşkilatlanması]Üretim ve piyasa denetimi denince akla iş yeri açma izni olan gedik sistemi gelebilmektedir.
D Seçeneği:[Para ayarı kavramı]Ekonomik kavramlar arasında benzeşme kurulduğundan aday çeldirici olarak seçebilir.
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Halkın iaşesini sağlama ve piyasada mal arzını bol tutma tanımıyla birebir örtüşmektedir.
C Seçeneği:[Avrupa ekonomisiyle karıştırma]Merkantilizm de bir ekonomi politikası olduğu için Osmanlı sistemiyle karıştırılabilir.
Soru 4Ekonomi ve Toplum
Osmanlı iktisat politikasının temelini oluşturan 'iaşe' (piyasada mal bolluğu sağlama) ve 'gelenekçilik' ilkeleri doğrultusunda, devletin halkın ve ordunun temel ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla bazı stratejik maddelerin (hububat, deri, pamuk ipliği vb.) sınır ötesine satışını kısıtladığı veya tamamen yasakladığı bilinmektedir.
I. İç piyasada arz güvenliğini sağlayarak enflasyonu önlemek
II. Lonca teşkilatına bağlı zanaatkârların üretim faaliyetlerini sürdürebilmesi için gerekli girdileri temin etmek
III. Savaş malzemesi niteliğindeki stratejik ham maddelerin rakip devletlerin eline geçmesini engellemek
Osmanlı yönetiminin bu tür yasaklama kararları almasında yukarıdakilerden hangilerinin doğrudan etkili olduğu söylenebilir?
A
Yalnız I
C
I ve II
B
Yalnız II
E
I, II ve III
D
II ve III
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Osmanlı Devleti'nde uygulanan ihracat yasakları (ihraç yasakları), iaşecilik ilkesi gereği iç tüketiciyi korumayı, gelenekçilik gereği esnafın hammaddesiz kalmasını önlemeyi ve fiskalizm/merkantilizm benzeri bir anlayışla stratejik (askeri ve temel) malların dışarıya kaçışını engellemeyi amaçlar.
Öncüllerde verilen hububat ve temel gıdaların yasaklanması halkın ve tüketicinin korunmasıyla ilgilidir (I).
Pamuk ipliği ve işlenmiş deri gibi maddelerin dışarıya satılmaması, yerli esnafın üretim yapabilmesi için ham madde bulabilmesini amaçlar (II).
Barut, kurşun ve silah gibi askeri mühimmatın ihracatının yasaklanması ise doğrudan orduyu ve devlet güvenliğini korumaya yöneliktir (III).
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Sadece tüketici boyutunu baz almak]Aday sadece gıda maddelerine odaklanıp esnaf ve askeri boyutu göz ardı edebilir.
C Seçeneği:[Askeri boyutu eksik bırakmak]Aday barut, kurşun gibi maddelerin askeri önemini gözden kaçırabilir.
B Seçeneği:[Sadece hammadde boyutunu baz almak]Aday sadece pamuk ipliği ve deri üzerinden esnafa odaklanabilir.
E Seçeneği:[Doğru seçenek]Aday tüm maddelerin (gıda, hammadde, silah) Osmanlı iktisat politikasındaki karşılıklarını doğru analiz etmiştir.
D Seçeneği:[Tüketici boyutunu dışarıda bırakmak]Aday hububat gibi halkın temel gıda maddelerinin iaşe ilkesiyle bağını kuramayabilir.
Soru 5XVIII. Yüzyılda Osmanlı Devleti
XVII. yüzyılın sonlarından itibaren artan savaş masrafları ve nakit para ihtiyacı, Osmanlı merkezi otoritesini gelir kaynaklarını artırma konusunda yeni arayışlara yöneltmiştir. Bu kapsamda, kısa süreli iltizam uygulamalarının devlete yeterli mali istikrarı sağlayamaması üzerine, mukataa gelirlerinin ömür boyu verilmesini öngören bir sisteme geçilmiştir.
Metinde bahsedilen ve Osmanlı maliyesinde uzun vadeli gelir elde etmeyi amaçlayan bu uygulama aşağıdakilerden hangisidir?
B
Malikâne
C
İskân
D
İstimalet
E
Dirlik
A
Müsadere
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Osmanlı Devleti'nde mukataaların (gelirleri doğrudan devlet hazinesine giden vergi kaynakları) mültezimlere ömür boyu verilmesi uygulaması Malikâne Sistemi olarak adlandırılır.
Öncülde savaş masrafları ve nakit ihtiyacı vurgulanmıştır.
İltizam sisteminin süresinin uzatılarak ömür boyu hâle getirilmesi ipucudur.
Bu uygulama Malikâne sistemi olup XVII. yüzyılın sonlarında (1695) mali sıkıntıları çözmek için başlatılmıştır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Hazine gelirini artırma ve el koyma kavramlarını karıştırma]Mali bunalımlarla mücadele yöntemi olduğu için müsadereyi genel bir mali politika sanabilir.
C Seçeneği:[Yeniden yerleştirme politikası]İskân kelimesini Osmanlı'nın temel politikalarından biri olduğu için karıştırabilir.
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru bilgiye sahip adaylar mukataanın ömür boyu verilmesinin Malikâne olduğunu bilir.
E Seçeneği:[Klasik dönem toprak sistemi]Toprak ve gelir yönetimi denilince ilk akla dirlik sisteminin gelmesi.
D Seçeneği:[Hoşgörü politikası]Osmanlı'nın genel yönetim politikalarıyla karıştırılabilir.
4 Yanlış 1 Doğruyu Götürür Kuralı Uygulanır
📚
Önerilen ÖSYM Deneme Testleri
Tarih ve KPSS sınav kategorisinde pratik yapabileceğiniz diğer denemeler ve kazanım testleri.
AYT Tarih dersi "İslamiyet Öncesi ve İlk Türk-İslam Devletleri" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Tarih dersi "İslamiyet Öncesi Türk Tarihi" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
2027 KPSS Tarih dersi "İkinci Dünya Savaşı Sonrası Gelişmeler" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
2027 AYT Tarih dersi "Uluslararası Örgütler ve Siyasi Gelişmeler" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
2027 AYT Tarih dersi "Soğuk Savaş Dönemi" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
KPSS • TarihKPSS Tarih: XVII. Yüzyıl Osmanlı Tarihi & Kültür ve Sanat / Bilim İnsanları (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)