AYT Tarih: İslamiyet Öncesi Türk Tarihi & Kültür ve Uygarlık (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)
AYT Tarih dersi "İslamiyet Öncesi Türk Tarihi" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
📝 5 Soru⏱️ 10 Dakika🎯 ÖSYM Sınav Formatı🧠 Çeldirici & Bilişsel Teşhisli📊 Anında Karne & Net Hesabı
Soruları doğrudan bu sayfada çözebilir, her sorunun yanındaki butondan çözümünü inceleyebilir veya testi tamamlayıp karnenizi alabilirsiniz.
✓ Sayfa İçi Canlı Çözüm & Çeldirici Analizi
0 / 5 Soru Cevaplandı
Soru 1İslamiyet Öncesi Türk Tarihi
Türk edebiyatının ve tarihinin farklı dönemlerine ait yazılı belgeler ile sözlü ürünler, ait oldukları Türk topluluklarının kültürel ve dini yaşamları hakkında önemli ipuçları vermektedir.
I. Göktürk Kitabeleri
II. Manas Destanı
III. Yenisey Yazıtları
IV. Göç Destanı
V. Oğuz Kağan Destanı
Yukarıda numaralandırılmış eserlerden hangileri, Uygurlar dışındaki Türk topluluklarına veya dönemlerine aittir?
D
I, III. ve IV.
E
I, II, III ve V.
B
II. ve IV.
A
I. ve III.
C
II., IV. ve V.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Göktürk Kitabeleri ve Yenisey Yazıtları I. Köktürk/Kırgızlara, Manas Destanı Kırgızlara, Oğuz Kağan Destanı ise Hunlara aittir. Göç Destanı ise Uygurlara aittir.
I. Göktürk Kitabeleri (Köktürklere aittir)
II. Manas Destanı (Kırgızlara aittir)
III. Yenisey Yazıtları (Kırgızlara aittir)
IV. Göç Destanı (Uygurlara aittir)
V. Oğuz Kağan Destanı (Asya Hun Devletine aittir)
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Eksik öncül seçimi]Yazıtları dışarıda bırakarak sadece destanlara odaklanmıştır.
A Seçeneği:[Yalnızca yazıtları ele almak]Sadece I ve III'ün Köktürklere ait olduğunu düşünüp diğerlerini kaçırabilir.
E Seçeneği:[Doğru seçenek]Uygurlara ait olmayıp diğer Türk boylarına veya dönemlerine ait olan I, II, III ve V numaralı eserleri doğru tespit etmiştir.
D Seçeneği:[Kısmi doğru bilgi]II numaralı Manas Destanı'nı göz ardı etmiştir.
B Seçeneği:[Eksik analiz]IV numaralı eserin Uygurlara ait olduğunu unutarak yanlışa düşebilir.
Soru 2İslamiyet Öncesi Türk Edebiyatı
Türk edebiyatının ilk dönemine ait bazı türler ve bu türlerin özellikleri edebiyat tarihimizin temel taşlarını oluşturur. Bu dönemde hem sözlü kültür ürünleri hem de ilk yazılı metinler Türk dilinin gelişmişliğini gözler önüne serer.
I. Türklerin tarih boyunca kullandığı ilk milli alfabe Göktürk alfabesidir.
II. Sagu, ölen kişinin arkasından duyulan acıyı dile getiren ve 'yuğ' adı verilen törenlerde söylenen nazım biçimidir.
III. 'Tok olan göz tok olur, aç olan bilmez ne çok olur' dizeleriyle benzerlik gösteren kalıplaşmış özdeyişlere sav denir.
IV. Üç ana döneme ayrılan Türk edebiyatının ilk dönemi İslamiyet Etkisindeki Türk Edebiyatı'dır.
V. Türk edebiyatında Orhun Abideleri'nin dikilmesiyle birlikte Yazılı Dönem resmen başlamıştır.
Numaralanmış cümlelerin hangisinde bilgi yanlışı yapılmıştır?
D
IV
E
V
B
II
A
I
C
III
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Türk edebiyatı kronolojik olarak 'İslamiyet Öncesi', 'İslamiyet Etkisinde' ve 'Batı Etkisinde' olmak üzere üç ana döneme ayrılır. Bu sınıflandırmada ilk dönem İslamiyet Etkisindeki Türk Edebiyatı değil, İslamiyet Öncesi Türk Edebiyatı'dır.
I. öncülde Türklerin kullandığı ilk milli alfabenin Göktürk alfabesi olduğu doğrudur.
II. öncülde sagunun yuğ törenlerinde söylenen yas şiiri olduğu bilgisi doğrudur.
III. öncülde savların günümüzdeki atasözlerinin ilk karşılığı olduğu bilgisi doğrudur.
IV. öncülde Türk edebiyatının ilk döneminin İslamiyet Öncesi Türk Edebiyatı olması gerekirken 'İslamiyet Etkisindeki' denilerek hata yapılmıştır.
V. öncülde Yazılı Dönem'in Orhun Abideleri ile başladığı bilgisi doğrudur.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Sav ve sagu terimleri karıştırılabilir.]Atasözü karşılığının sav olduğunu unutanlar seçebilir.
D Seçeneği:[Doğru seçenek]İlk dönemin İslamiyet Öncesi olduğunu fark eden aday doğru sonuca ulaşır.
E Seçeneği:[Yazılı dönemin Yenisey Yazıtları ile başladığı yanılgısı.]Yazılı dönemi sadece Orhun Abideleri ile sınırlı düşünmeyenler şüphelenebilir.
B Seçeneği:[Sagu ile koşuk türleri karıştırılabilir.]Yuğ töreni kavramını hatırlayamayanlar düşebilir.
A Seçeneği:[İlk alfabenin Uygur alfabesi olduğu karıştırılabilir.]Alfabeyle ilgili tereddüt yaşayanlar seçebilir.
Soru 3İslamiyet Öncesi Türk Edebiyatı
İslamiyet öncesi Türk şiiri, millî hayatın izlerini taşıyan, sözlü gelenek ürünü olan ve kendine has şekil özellikleriyle şekillenen bir dönemi kapsar.
Nazım birimi olarak çoğunlukla dörtlük kullanılmıştır.
Ölçü olarak Türklerin millî ölçüsü olan hece ölçüsü tercih edilmiştir.
Şiirlerde çoğunlukla yarım uyak ve rediften yararlanılmıştır.
Uyak düzeni divan edebiyatındaki gazellere benzer şekilde aaab, cccb şeklindedir.
Bu özelliklerden hangileri İslamiyet öncesi Türk şiirinin yapı ve biçim özellikleriyle bağdaşmaz?
C
I ve II
B
Yalnız IV
D
II ve III
E
III ve IV
A
Yalnız I
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
İslamiyet öncesi Türk şiirinde uyak düzeni aaab, cccb biçiminde değil; abab (veya aaaa, bbbc) şeklindedir. aaab biçimindeki uyak düzeni halk edebiyatındaki mâni tipine veya divan edebiyatındaki bazı nazım biçimlerine özgüdür.
Öncüllerdeki bilgilerin İslamiyet öncesi Türk şiiri ile uyumu incelenir.
I numaralı öncül doğrudur, nazım birimi dörtlüktür.
II numaralı öncül doğrudur, hece ölçüsü kullanılmıştır.
III numaralı öncül doğrudur, yarım uyak ve redif baskındır.
IV numaralı öncül yanlıştır, uyak düzeni aaab/cccb değil, düz uyak veya çapraz uyak mantığıyla (abab/cccb mâni için geçerlidir ancak genel koşuk ve sagularda aaab kuralı yoktur, genel kafiye şeması aaab değil düz/çaprazdır).
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Doğru öncülleri yanlışlıkla eleme]Bilgi eksikliğinden dolayı I ve II'yi hatalı gören adaylar seçer.
A Seçeneği:[I numaralı öncülün yanlış olduğunu düşünme]Nazım biriminin dörtlük olmadığını zanneden adaylar bu şıkka yönelir.
E Seçeneği:[Yarım uyak bilgisini karıştırma]Yarım uyağın bu döneme ait olmadığını sanan adaylar yanılgıya düşer.
D Seçeneği:[Hece ölçüsü ve yarım uyağı reddetme]Aruz ile heceyi karıştırarak bu öncüllerin yanlış olduğunu düşünenler seçer.
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Uyak düzeninin aaab/cccb şeklinde olmadığını bilen adaylar doğru sonuca ulaşır.
Soru 4İlk Türk Devletleri
Orhun Kitabeleri'nde geçen 'Türk milleti yok olmasın, adresi ve namı kalmasın diye Tanrı beni kağan olarak tahtına oturttu' ifadesi, Türklerdeki hükümdarlık yetkisinin kaynağını ve devletin varlığını sürdürme amacını ortaya koymaktadır.
Bu parçadan hareketle İlk Türk devletleriyle ilgili aşağıdakilerden hangisine ulaşrılamaz?
C
Ümmetçi bir devlet modelinin benimsendiğine
A
Hükümdarlık yetkisinin ilköğretim ve tanrısal kaynaklı olduğuna inanıldığına
D
Yazılı belgelerin Türk tarihi açısından önemli birer kaynak niteliği taşıdığına
E
Milli benliğin korunmasına büyük bir önem verildiğine
B
Devletin temel amacının milletin varlığını devam ettirmek olduğuna
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
İlk Türk devletlerinde İslamiyet öncesi dönemde ümmetçi değil, milli bir devlet anlayışı hâkimdir.
Metinde geçen ifadeler Türk milletinin bağımsızlığına ve milli benliğine vurgu yapar.
Ümmet kavramı İslamiyet ile birlikte ortaya çıkmış dini bir topluluk modelidir.
İlk Türk devletlerinde milli kimlik ön planda olduğundan ümmetçi anlayıştan söz edilemez.
B Seçeneği:[Milli Varlık]'Türk milleti yok olmasın' ifadesi bu seçeneği doğrular.
D Seçeneği:[Yazılı Kaynaklar]Orhun Kitabeleri doğrudan yazılı kaynak niteliğindedir.
E Seçeneği:[Milli Kimlik]Adın sanın yok olmaması milli benliğin korunmasıdır.
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Ümmetçi model İslamiyet sonrası dönemle ilgilidir, ilk Türklerde yoktur.
Soru 5İslamiyet Öncesi Türk Edebiyatı
Türk edebiyatının ilk yazılı ürünleri olan Göktürk Yazıtları Türk dili, tarihi ve kültürü açısından eşsiz birer hazinedir.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde Göktürk Yazıtları'yla ilgili bir bilgi yanlışı vardır?
A
Yazıtlar sırasıyla Vezir Tonyukuk, Kül Tigin ve Bilge Kağan adına dikilmiştir.
D
Yazıtlar üzerindeki ilk okuma çalışmalarını Danimarkalı Türkolog Vilhelm Thomsen gerçekleştirmiştir.
E
Anıtlarda sadece siyasi ve askeri olaylar anlatılmış, dinî ve mitolojik unsurlara kesinlikle yer verilmemiştir.
B
Siyasetname ve hitabet özelliği taşıyan bu metinlerde yalın, akıcı ve milli bir dil kullanılmıştır.
C
Yazıtların varlığından ilk kez XIII. yüzyılda İlhanlılar devri tarihçisi Cüveynî'nin Tarih-i Cihan-Kuşa adlı eserinde söz edilmiştir.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Göktürk Yazıtları'nda dinî ve mitolojik unsurlara (Gök Tanrı inancı, tahta çıkışta kut anlayışı, ölü gömme gelenekleri vb.) yer verilmiştir, dolayısıyla 'kesinlikle yer verilmemiştir' ifadesi bilgi yanlışıdır.
Seçenekler sırasıyla incelenir.
A seçeneğinde yazıtların adları ve sahipleri doğrudur.
B seçeneğinde türü ve dili doğru ifade edilmiştir.
C seçeneğinde Cüveynî'nin Tarih-i Cihan-Kuşa eseri ilk bahseden kaynaktır, doğrudur.
D seçeneğinde Thomsen'in okuduğu bilgisi doğrudur.
E seçeneğinde 'kesinlikle yer verilmemiştir' diyerek Gök Tanrı inancı ve mitolojik öğeler göz ardı edilmiştir, bu nedenle yanlıştır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Kronoloji ve isim karışıklığı]Tarihleri karıştırma ihtimali
B Seçeneği:[Dil ve üslup özellikleri]Süslü olup olmadığı konusunda tereddüt
E Seçeneği:[Doğru seçenek]Metinlerde Gök Tanrı inancı ve mitolojik öğelerin de yer aldığı bilinmelidir.
D Seçeneği:[Okuyan bilim insanı adı]Radloff ile Thomsen karıştırılabilir
C Seçeneği:[İlk bahseden kaynak yanılgısı]Cüveynî ve Strahlenberg karıştırılabilir
4 Yanlış 1 Doğruyu Götürür Kuralı Uygulanır
📚
Önerilen ÖSYM Deneme Testleri
Tarih ve AYT sınav kategorisinde pratik yapabileceğiniz diğer denemeler ve kazanım testleri.
AYT Tarih dersi "İslamiyet Öncesi ve İlk Türk-İslam Devletleri" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
2027 KPSS Tarih dersi "İkinci Dünya Savaşı Sonrası Gelişmeler" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
2027 AYT Tarih dersi "Uluslararası Örgütler ve Siyasi Gelişmeler" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
2027 AYT Tarih dersi "Soğuk Savaş Dönemi" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
2027 AYT Tarih dersi "Yumuşama (Detant) Dönemi" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT • TarihAYT Tarih: İslamiyet Öncesi Türk Tarihi & Kültür ve Uygarlık (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)