KPSS Tarih: Osmanlı Kültür ve Medeniyeti & Ekonomi ve Toplum Hayatı (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)
2027 KPSS Tarih dersi "Osmanlı Kültür ve Medeniyeti" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
📝 5 Soru⏱️ 10 Dakika🎯 ÖSYM Sınav Formatı🧠 Çeldirici & Bilişsel Teşhisli📊 Anında Karne & Net Hesabı
Soruları doğrudan bu sayfada çözebilir, her sorunun yanındaki butondan çözümünü inceleyebilir veya testi tamamlayıp karnenizi alabilirsiniz.
✓ Sayfa İçi Canlı Çözüm & Çeldirici Analizi
0 / 5 Soru Cevaplandı
Soru 1Osmanlı Kültür ve Medeniyeti
Osmanlı Devleti'nde merkezî otoritenin korunması, piyasa güvenliğinin sağlanması ve malî istikrarın sürdürülmesi amacıyla birçok idari, ekonomik ve parasal kavram ortaya çıkmıştır.
Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı Devleti'nin eğitim ve öğretim alanındaki teşkilatlanmasıyla ilgili bir kavram olup ekonomik sistemin işleyişiyle doğrudan ilişkili değildir?
E
Rüştiye
D
Muhtesip
B
Tağşiş
A
Kaime
C
Menzil
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Rüştiye, Osmanlı Devleti'nde orta düzey eğitim veren bir okul türüdür; dolayısıyla ekonomik ya da parasal bir kavram değil, eğitim kurumudur.
Kaime, Osmanlı'da Abdülmecid döneminde çıkarılan kağıt paradır (ekonomik).
Tağşiş, sikkelerin (paranın) içerisindeki değerli maden oranının düşürülmesidir (ekonomik/parasal).
Menzil, kervan yollarında haberleşme ve ulaştırmayı sağlayan teşkilattır (ticari/ekonomik altyapı).
Muhtesip, çarşı ve pazarları denetleyen, rayici belirleyen görevlidir (ekonomik/idari).
Rüştiye ise ortaokul seviyesindeki eğitim kurumudur (eğitim).
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Ulaşım ve ticaret ağıdır.]Menzil teşkilatını posta veya idari birim zannedebilir.
A Seçeneği:[Kağıt para olması nedeniyle ekonomiyle ilgilidir.]Aday kaimeyi yabancı bir terim sanıp eğitimle karıştırabilir.
E Seçeneği:[Doğru seçenek.]Aday eğitim kurumunu doğru tespit etmiştir.
D Seçeneği:[Piyasa denetçisidir.]Muhtesip kelimesini dinî veya hukuki bir unvan sanabilir.
B Seçeneği:[Para politikasıyla ilgilidir.]Tağşiş kelimesinin yabancı yapısından ötürü karışıklık yaşanabilir.
Soru 2Osmanlı Kültür ve Medeniyeti
Osmanlı Devleti'nde şehirlerdeki ticari hayatı düzenleyen ve denetleyen Lonca teşkilatı, sadece mesleki faaliyetleri yönlendirmekle kalmamış, aynı zamanda üyelerinin sosyal güvencesini ve dayanışmasını da sağlamıştır.
I. Zor durumdaki esnafa sermaye desteği sunarak iflas etmelerini önlemek
II. Üretilen mamullerin belirlenen standartlara ve narh fiyatlarına uygunluğunu denetlemek
III. Çıraktan kalfalılığa ve ustalığa geçiş süreçlerinde mesleki ahlak ve beceri eğitimi vermek
Yukarıdakilerden hangileri Osmanlı şehirlerindeki Lonca teşkilatının temel sorumlulukları arasında yer alır?
C
I ve II
B
Yalnız II
E
I, II ve III
D
II ve III
A
Yalnız I
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Lonca teşkilatı, Osmanlı ekonomik ve sosyal düzeninin temel yapı taşlarından biridir.
Loncalar, 'orta sandığı' adı verilen sistemle zor durumdaki esnafa kredi sağlayarak ekonomik dayanışma oluşturmuştur (I).
Üretilen malların kalitesi 'ihtisap' kanunlarına göre denetlenir, standartlara uymayanlar cezalandırılırdı (II).
Ahilik geleneklerinin devamı olarak mesleki eğitim verilir, gedik usulüyle dükkan açma yetkisi düzenlenirdi (III).
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Yalnızca finansal yönü hatırlama]Aday sadece orta sandığı uygulamasını hatırlayıp diğer öncülleri elemiş olabilir.
D Seçeneği:[Finansal desteği unutma]Orta sandığı sisteminin loncalarla olan bağını kuramamıştır.
E Seçeneği:[Doğru seçenek]Tüm öncüllerin Lonca teşkilatının işlevleriyle tam uyumlu olduğunu fark etmiştir.
B Seçeneği:[Yalnızca denetim işlevini baz alma]Sadece kalite kontrolünün loncalara ait olduğunu düşünüp diğerlerini eksik değerlendirmiştir.
C Seçeneği:[Eğitim unsurunu göz ardı etme]Kredi ve kalite kontrolünü doğru görüp mesleki eğitimi medreselere ait sanarak elediği için.
Soru 3Osmanlı Devleti'nde Ekonomi
Yeni Çağ'da Avrupalı devletlerin zenginlik ölçütü, sahip oldukları değerli madenlerin (altın ve gümüş) miktarı ile doğrudan ilişkilendirilmiştir. Bu doğrultuda iç pazardaki kıymetli madenlerin ülke dışına çıkışını engellemek ve hazineyi güçlendirmek amacıyla ihracat kısıtlamaları getirilmiş, ithalat ise sınırlandırılmıştır. Osmanlı Devleti de bu dönemde benzer kaygılarla stratejik madenlerin ve ham maddelerin ülke dışına çıkarılmasını yasaklamıştır.
Metinde sözü edilen ve Avrupalı devletlerin zenginliği değerli madenlerle ölçen ekonomik sistem aşağıdakilerden hangisidir?
C
Fiskalizm
A
İiaşecilik
B
Gelenekçilik
E
Merkantilizm
D
Tağşiş
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Avrupa'da XV. yüzyıldan itibaren ortaya çıkan ve zenginliğin kaynağını değerli madenlere (altın, gümüş) bağlayan ekonomik sistem Merkantilizm'dir.
Metinde Avrupalı devletlerin zenginlik ölçütünün değerli madenler olduğu belirtilmiştir.
Değerli maden biriktirmeye dayalı bu ekonomik sistemin adı Merkantilizm'dir.
Osmanlı Devleti de bu dönemde kıymetli madenlerin çıkışını yasaklayarak benzer bir ekonomik refleks göstermiştir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Hazine gelirlerini artırma politikası]Devlet hazinesini güçlendirme vurgusundan ötürü fiskalizm ile karıştırılması.
D Seçeneği:[Para politikasındaki değişimler]Maden ve para kavramlarının yakınlığından dolayı.
E Seçeneği:[Doğru seçenek]Metindeki altın ve gümüş biriktirme esaslı ekonomik modelin doğru tespiti.
B Seçeneği:[Genel Osmanlı ekonomik düzeni]Mevcut ekonomik yapının korunması anlamıyla karıştırılması.
A Seçeneği:[Osmanlı ekonomi ilkeleriyle karıştırılması]Osmanlı ekonomik terimlerine aşina olan adayların ilk akla gelen kavramı işaretlemesi.
Soru 4Değişen Dünya Dengeleri Karşısında Osmanlı Siyaseti (1595-1792)
XVI. yüzyılın sonlarından itibaren Osmanlı İmparatorluğu'nda mali alanda başlayan sıkıntılar, zamanla ekonominin genel yapısını olumsuz etkilemiş ve devleti ekonomik olarak dışa bağımlı hâle getirmiştir. Bu süreçte hem iç dinamiklerdeki aksaklıklar hem de uluslararası alandaki gelişmeler etkili olmuştur.
Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı Devleti'nin ekonomik yapısının bozulmasında rol oynayan dış veya iç etkenlerden biri değildir?
C
Sanayi İnkılabı sonrasında Osmanlı pazarının ucuz ve seri üretilen Avrupa mallarının istilasına uğraması
B
Açık deniz ticaretine hakim olan Avrupalı devletlerin, geleneksel Akdeniz ticaret yollarını canlandırmak için Osmanlı ile ortak gümrük birliği kurması
E
İmzalanan kapitülasyonlar ve serbest ticaret anlaşmaları neticesinde yerli esnaf ve tüccarların haksız rekabetle karşı karşıya kalması
D
Coğrafi Keşifler sonucunda okyanus ticaret yollarının önem kazanmasıyla birlikte gümrük gelirlerinin büyük ölçüde düşmesi
A
Avrupa'da merkantilist politikaların benimsenmesiyle birlikte değerli madenlerin Osmanlı ülkesinden dışarıya çıkması
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Avrupalı devletler geleneksel Akdeniz ticaret yollarını canlandırmak için Osmanlı ile ortak gümrük birliği kurmamıştır; aksine Coğrafi Keşiflerle birlikte Akdeniz ticareti önem kaybetmiş ve Osmanlı Devleti zamanla tek taraflı kapitülasyonların ve dış ekonomik baskıların kurbanı olmuştur.
Osmanlı ekonomisinin bozulmasında Coğrafi Keşifler ile ticaret yollarının yön değiştirmesi etkilidir (D seçeneği).
Avrupa'da merkantilizm etkisiyle değerli madenlerin Osmanlı ülkesine girip çıkmasındaki dengesizlikler ve enflasyon süreci etkilidir (A seçeneği).
Sanayi Devrimi ile Osmanlı pazarlarının açık pazar haline gelmesi ekonomiyi çökeratmiştir (C seçeneği).
Kapitülasyonlar yerli tüccarı bitirmiştir (E seçeneği).
B seçeneğinde bahsedilen ortak gümrük birliği tarihi gerçeğe aykırıdır; Osmanlı dezavantajlı antlaşmalar imzalamıştır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Sanayi Devrimi]Avrupa mallarının ülkeye dolması ekonomiyi bozmuştur.
A Seçeneği:[Değerli maden akışı]Fiyat devrimi ve merkantilist etkilerin Osmanlı'yı sarstığı bilinmektedir.
D Seçeneği:[Coğrafi Keşifler]Ticaret yollarının değişmesi gümrük gelirlerini düşürmüştür.
E Seçeneği:[Kapitülasyonlar]Yerli tüccarın rekabet gücünü kırmıştır.
B Seçeneği:[Doğru yanıt]Böyle bir gümrük birliği tarihi gerçeğe aykırıdır ve ekonomi bozulma nedeni olamaz.
Soru 5Osmanlı Kültür ve Medeniyeti
Osmanlı şehir ekonomisinin temel yapı taşlarından biri olan ve üretim ile tüketim dengesini, hammadde dağılımını, fiyat denetimini (narh) ve meslek içi eğitim disiplinini sağlayan ekonomik kurumlar büyük bir öneme sahiptir.
I. Üretim tekelini elinde bulunduran iş yerinin açılış izni anlamına gelen 'gedik' sisteminin uygulanması
II. Mesleki eğitsel kademelerin 'çılgın, kalfa, usta' ve dini-idari lider olarak 'şeyh' veya 'pir' etrafında şekillenmesi
III. Ülke genelindeki iç gümrük vergilerinin tamamen kaldırılmasıyla serbest piyasa ekonomisine geçilmesi
Yukarıda verilen özelliklerden hangileri, Osmanlı şehirlerinde esnaf ve zanaatkarların örgütlendiği teşkilatın özellikleriyle doğrudan ilişkilendirilebilir?
C
I ve II
A
Yalnız I
D
II ve III
E
I, II ve III
B
Yalnız II
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Öncüllerde yer alan gedik sistemi ve mesleki kademelenme (şeyh, ustalık hiyerarşisi) Osmanlı'daki Lonca Teşkilatı'nın temel özellikleridir. Ancak iç gümrüklerin tamamen kaldırılarak serbest piyasa ekonomisine geçilmesi Osmanlı'nın geleneksel ekonomi politikasıyla bağdaşmaz.
Gedik sistemi, bir iş yerinde çalışma hakkını ve dükkan açma tekelini belirleyen lonca kuralıdır.
Şeyh veya pir, loncanın manevi lideri ve idari yöneticisidir.
İç gümrüklerin kaldırılması ve serbest piyasa, Tanzimat sonrasında ve özellikle 1838 Baltalimanı Antlaşması ile yabancı tüccarlar lehine gelişen bir süreçtir; geleneksel lonca ekonomisini çözen unsurlardandır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Doğru seçenek]I ve II. öncüller Lonca Teşkilatı'nı doğru tanımlar, III ise yanlıştır.
A Seçeneği:[Yalnızca I. öncülü yeterli görmek.]Gedik sisteminin loncaya ait olduğu bilinir ancak II. öncül de doğrudur.
D Seçeneği:[III. öncülü doğru sanma yanılgısı.]Osmanlı'da geleneksel dönemde iç gümrükler vardır ve serbest piyasa ekonomisi uygulanmaz.
E Seçeneği:[Tüm öncüllerin doğru olduğu önyargısı.]III. öncüldeki serbest piyasa ifadesi klasik Osmanlı ekonomik zihniyetine aykırıdır.
B Seçeneği:[Yalnızca II. öncülü doğru kabul etmek.]Şeyh kavramının loncayla ilişkisi kurulur ancak gedik de esnaf teşkilatına aittir.
4 Yanlış 1 Doğruyu Götürür Kuralı Uygulanır
📚
Önerilen ÖSYM Deneme Testleri
Tarih ve KPSS sınav kategorisinde pratik yapabileceğiniz diğer denemeler ve kazanım testleri.
AYT Tarih dersi "İslamiyet Öncesi ve İlk Türk-İslam Devletleri" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Tarih dersi "İslamiyet Öncesi Türk Tarihi" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
2027 KPSS Tarih dersi "İkinci Dünya Savaşı Sonrası Gelişmeler" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
2027 AYT Tarih dersi "Uluslararası Örgütler ve Siyasi Gelişmeler" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
2027 AYT Tarih dersi "Soğuk Savaş Dönemi" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
KPSS • TarihKPSS Tarih: Osmanlı Kültür ve Medeniyeti & Ekonomi ve Toplum Hayatı (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)