Soruları doğrudan bu sayfada çözebilir, her sorunun yanındaki butondan çözümünü inceleyebilir veya testi tamamlayıp karnenizi alabilirsiniz.
✓ Sayfa İçi Canlı Çözüm & Çeldirici Analizi
0 / 12 Soru Cevaplandı
Soru 1Osmanlı Kültür ve Medeniyet
Osmanlı Devleti'nde 'Dirlik' olarak da bilinen topraklar, belirli bir gelir karşılığında memurlara ve askerlere tahsis edilmiştir. Bu sistem sayesinde devlet, hazineden nakit çıkışı yapmadan ordusunun önemli bir kısmını finanse etmiş ve taşrada otoritesini tesis etmiştir.
I. Taşrada merkezi otoritenin sürekliliğinin sağlanması.
II. Tarımsal üretimin denetim altında tutulması.
III. Devletin nakit para ihtiyacının tamamen ortadan kaldırılması.
Bu bilgilere göre, Tımar sisteminin amaçları ve sonuçları arasında hangileri yer alır?
D
II ve III
E
I, II ve III
C
I ve II
B
Yalnız III
A
Yalnız I
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Tımar sistemi merkezi otoriteyi güçlendirir ve üretimi denetler, ancak devletin nakit para ihtiyacını tamamen yok etmez; sadece askeri harcamaları azaltır.
Tımar sistemi taşrada güvenliği ve otoriteyi sağlar (I doğru).
Tımar sahipleri toprağın boş kalmamasını denetler (II doğru).
Devletin nakit para ihtiyacı (maaşlar, saray giderleri vb.) devam etmiştir, sistem sadece askeri gideri karşılar (III yanlış).
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Eksik bilgi]Sadece idari yönü düşünmek
D Seçeneği:[Kapsam hatası]III. öncülü doğru kabul etmek
E Seçeneği:[Genelleme hatası]Tüm öncülleri doğru sanmak
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru analiz
B Seçeneği:[Hatalı çıkarım]Sistemin bütçeyi tamamen kapattığını sanmak
Soru 2Osmanlı Devlet Yönetimi
Osmanlı Devleti'nin kuruluş döneminde padişahlar Divan-ı Hümayun'a bizzat başkanlık ederken, Fatih Sultan Mehmet döneminden itibaren bu görevi sadrazamlar üstlenmeye başlamıştır.
Divan başkanlığının sadrazama devredilmesi, aşağıdakilerden hangisinin bir göstergesidir?
C
Divan'ın yasama organına dönüştüğünün
B
Devlet işlerinin profesyonelleştiğinin ve bürokrasinin arttığının
D
Sadrazamın padişahla eşit yetkiye sahip olduğunun
E
Merkezi otoritenin zayıfladığının
A
Padişahın yetkilerinin kısıtlandığının
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Padişahın divana katılmaması, devlet işlerinin daha kurumsal ve bürokratik bir yapıya kavuştuğunu gösterir.
Fatih dönemi, devletin imparatorluk kimliği kazandığı ve bürokrasinin kurumsallaştığı dönemdir.
Bu değişim padişahın divan üzerindeki denetimini azaltmaz, aksine uzmanlaşmayı artırır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
D Seçeneği:[Hatalı bilgi]Sadrazamı padişahla eşitlemek
E Seçeneği:[Tarihsel hata]Fatih dönemini çöküş sanmak
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
C Seçeneği:[Kavram karmaşası]Divan'ı modern meclis sanmak
A Seçeneği:[Yanlış yorum]Başkanlık etmemeyi yetki kaybı sanmak
Soru 3Osmanlı Sosyal ve Ekonomik Hayat
Osmanlı şehirlerinde çarşılar, bedestenler ve hanlar genellikle şehrin merkezinde, ticaret yollarının kesiştiği noktalarda konumlandırılmıştır.
I. Ticaretin şehir hayatının merkezinde olması.
II. Şehir planlamasında ekonomik faaliyetlerin belirleyici olması.
III. Gayrimüslimlerin ticaret yapmasının yasaklanması.
Bu durum, Osmanlı şehir planlaması ile ilgili hangilerinin kanıtı sayılabilir?
A
Yalnız I
D
II ve III
E
I, II ve III
B
I ve II
C
I ve III
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Ticari mekanların merkezde olması, ekonominin şehir planını şekillendirdiğini gösterir. Ancak gayrimüslimlerin ticaret yapması yasak değildir.
Ticari mekanların merkezde olması (I ve II doğru).
Osmanlı'da gayrimüslimlerin ticaret yapması yasak değildir, aksine teşvik edilmiştir (III yanlış).
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
E Seçeneği:[Kapsam hatası]Tüm öncülleri doğru sanmak
D Seçeneği:[Bilgi hatası]III. öncülü doğru sanmak
C Seçeneği:[Bilgi hatası]III. öncülü doğru sanmak
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
A Seçeneği:[Eksik seçenek]II. öncülü atlamak
Soru 4Osmanlı Askeri ve İdari Yapı
Osmanlı Devleti'nde tımar sistemi, devlet hazinesinden para çıkmadan ordu beslenmesini ve tarımsal üretimin sürekliliğini sağlayan bir sistemdir.
I. Üretimde sürekliliği sağlama.
II. Taşrada güvenliği artırma.
III. Hazinenin en büyük gelir kaynağını oluşturma.
Buna göre Bilgehan'ın çıkardığı yargılardan hangileri tımar sistemi için doğru değildir?
A
Yalnız I
E
I, II ve III
D
II ve III
C
I ve II
B
Yalnız III
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Tımar sisteminin geliri hazineye girmez, doğrudan asker beslemek için yerinde harcanır. Bu nedenle hazinenin en büyük gelir kaynağı değildir.
Üretim sürekliliği (I doğru).
Taşra güvenliği (II doğru).
Hazinenin gelir kaynağı olması (III yanlış, tımar geliri hazineye girmez).
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Hatalı analiz]I. öncülü yanlış sanmak
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
C Seçeneği:[Soru kökü hatası]Doğru olanları işaretlemek
E Seçeneği:[Hatalı analiz]Tüm öncülleri yanlış sanmak
D Seçeneği:[Hatalı analiz]II. öncülü yanlış sanmak
Soru 5Osmanlı Devlet Yönetimi
Osmanlı padişahları, devletin mutlak hakimi olarak geniş yetkilere sahipti.
I. Ordunun başında sefere çıkmak.
II. Kendinden sonra tahta çıkacak kişiyi belirlemek.
III. Divan-ı Hümayun'a başkanlık etmek (erken dönem).
Osmanlı hükümdarının görevleri arasında hangileri sayılabilir?
C
II ve III
B
I ve III
E
Yalnız III
D
I, II ve III
A
Yalnız I
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Padişah sefere çıkar ve divana başkanlık ederdi. Ancak tahta çıkacak kişiyi belirleme (veliaht tayini) gibi bir sistem yoktur; Ekber ve Erşed sistemine kadar hanedan üyeleri taht üzerinde hak iddia edebilirdi.
Sefere çıkma (I doğru).
Tahtı belirleme (II yanlış, veraset sistemi belirsizdir).
Divana başkanlık (III doğru).
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Eksik seçenek]III. öncülü unutmak
C Seçeneği:[Bilgi hatası]II. öncülü doğru sanmak
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
D Seçeneği:[Genelleme hatası]Tüm öncülleri doğru sanmak
E Seçeneği:[Eksik seçenek]I. öncülü unutmak
Soru 6Osmanlı Eğitim
Osmanlı'da medreseler, sadece dini ilimlerin değil, matematik, tıp ve astronomi gibi pozitif bilimlerin de okutulduğu ve devletin yönetici kadrosunun (ilmiye sınıfı) yetiştirildiği kurumlardı.
I. Yükseköğretim düzeyinde eğitim verilmiştir.
II. Hem dini hem pozitif bilimler okutulmuştur.
III. Devlet idaresine yönetici yetiştirilmiştir.
Bu bilgilere göre medreselerle ilgili hangilerine ulaşılabilir?
A
Yalnız I
C
II ve III
B
I ve II
E
I, II ve III
D
I ve III
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Metin, medreselerin hem eğitim seviyesini, hem müfredat çeşitliliğini hem de idari rolünü doğrulamaktadır.
Yükseköğretim (I doğru).
Dini ve pozitif bilimler (II doğru).
Yönetici yetiştirme (III doğru).
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Eksik seçenek]Sadece I'i görmek
B Seçeneği:[Eksik seçenek]III'ü atlamak
C Seçeneği:[Eksik seçenek]I'i atlamak
E Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
D Seçeneği:[Eksik seçenek]II'yi atlamak
Soru 7Osmanlı Devlet Yönetimi
Osmanlı'da halife olan padişahın dini yorum yapma yetkisi yoktur, bu yetki ulemaya aittir. Padişah, şeyhülislamın görev alanına müdahale edemez.
I. Halifenin fetva yetkisi yoktur.
II. Halife siyasi yetkiye sahiptir.
III. Padişah üst düzey davalara bakabilir.
Bu bilgilere göre hangileri söylenebilir?
A
Yalnız I
D
II ve III
E
I, II ve III
C
I ve II
B
Yalnız II
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Padişah siyasi otoritedir (II doğru). Fetva yetkisi Şeyhülislamdadır, padişahın yoktur (I doğru). Padişahın üst düzey davalara bakması (örneğin örfi hukuk) mümkündür ancak metinde bu bilgi açıkça geçmemektedir.
Fetva yetkisi (I doğru).
Siyasi yetki (II doğru).
Üst düzey davalar (III metne göre net değil, ulemaya müdahale edemediği vurgulanmış).
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
B Seçeneği:[Eksik seçenek]I'i unutmak
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
D Seçeneği:[Metin dışı bilgi]III'ü doğru sanmak
E Seçeneği:[Metin dışı bilgi]Hepsini doğru sanmak
A Seçeneği:[Eksik seçenek]II'yi unutmak
Soru 8Osmanlı Kültür ve Medeniyet
Osmanlı mimarisinde Klasik Dönem, İstanbul'un fethiyle başlar ve merkezi kubbeli cami mimarisinin zirve yaptığı dönemdir.
I. Batı etkisinde gelişme göstermiştir.
II. Kendine has üslup geliştirmiştir.
III. Dini mimari gelişimini sürdürmüştür.
Bu bilgilere göre hangilerine ulaşılamaz?
D
I ve III
E
II ve III
B
Yalnız II
C
I ve II
A
Yalnız I
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: AÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Klasik dönem, Batı etkisinden ziyade içsel bir gelişim ve özgünleşme dönemidir (II doğru). Dini mimari gelişmiştir (III doğru). Batı etkisi daha çok Lale Devri ve sonrasında görülür (I yanlış).
Batı etkisi (I ulaşılamaz).
Özgün üslup (II ulaşılabilir).
Dini mimari (III ulaşılabilir).
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Hatalı analiz]I ve II'yi yanlış sanmak
B Seçeneği:[Hatalı analiz]II'yi yanlış sanmak
E Seçeneği:[Hatalı analiz]II ve III'ü yanlış sanmak
D Seçeneği:[Hatalı analiz]I ve III'ü yanlış sanmak
A Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
Soru 9Osmanlı Devlet Yönetimi
Osmanlı Devleti'nde yönetici sınıf üç ana gruba ayrılır: Seyfiye (kılıç ehli), İlmiye (ilim ehli), Kalemiye (bürokrasi).
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Kaptan-ı Derya askeri sınıf (Seyfiye), Kazasker ilmi sınıf (İlmiye), Nişancı bürokratik sınıf (Kalemiye) mensubudur.
Seyfiye: Askeri (Kaptan-ı Derya).
İlmiye: Dini/Hukuki (Kazasker).
Kalemiye: Bürokrasi (Nişancı).
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
E Seçeneği:[Karıştırma]Sınıfları tamamen karıştırmak
D Seçeneği:[Karıştırma]Sınıfları tamamen karıştırmak
B Seçeneği:[Karıştırma]Sınıfları tamamen karıştırmak
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
A Seçeneği:[Karıştırma]Nişancı ve Kazaskeri karıştırmak
Soru 10Osmanlı Askeri Yapı
Osmanlı'nın Rumeli'de genişlemesiyle birlikte, sürekli savaşan ve merkezi otoriteye bağlı bir ordu ihtiyacı doğmuştur.
I. Sınırlarını genişletme.
II. İlk düzenli orduyu kurma.
III. Merkezi otoriteyi güçlendirme.
Kapıkulu ordusunun kurulmasında hangilerinin etkili olduğu söylenebilir?
A
Yalnız I
E
I, II ve III
D
II ve III
C
I ve III
B
I ve II
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Kapıkulu ordusu merkezi otoriteyi güçlendirir (III doğru) ve fetihleri sürdürmeyi sağlar (I doğru). Ancak ilk düzenli ordu Yaya ve Müsellemlerdir (II yanlış).
Sınırları genişletme (I doğru).
İlk düzenli ordu (II yanlış, Yaya ve Müsellemler daha eskidir).
Merkezi otorite (III doğru).
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
E Seçeneği:[Bilgi hatası]II'yi doğru sanmak
D Seçeneği:[Bilgi hatası]II'yi doğru sanmak
B Seçeneği:[Bilgi hatası]II'yi doğru sanmak
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
A Seçeneği:[Eksik seçenek]III'ü atlamak
Soru 11Osmanlı Devlet Yönetimi
Osmanlı Devleti'nde veraset sistemi zamanla değişmiştir. 'Ülke hükümdar ve oğullarının malıdır' anlayışını getiren padişah kimdir?
Bu değişikliği yapan padişah aşağıdakilerden hangisidir?
E
II. Murat
D
I. Murat
C
Orhan Bey
B
II. Mehmet
A
I. Ahmet
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
I. Murat, 'Ülke hükümdar ve oğullarının malıdır' anlayışını getirerek veraset sistemini daraltmıştır.
Osman Bey: 'Ülke hanedan üyelerinindir'.
I. Murat: 'Ülke hükümdar ve oğullarınındır'.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Karıştırma]Ekber ve Erşed sistemiyle karıştırmak
D Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru bilgi
E Seçeneği:[Karıştırma]II. Murat'ı karıştırmak
C Seçeneği:[Karıştırma]Kuruluşla karıştırmak
B Seçeneği:[Karıştırma]Fatih Kanunnamesiyle karıştırmak
Soru 12Osmanlı Kuruluş
Osman Gazi, pazardan vergi almayı başta reddetmiş ancak bunun bir hizmet karşılığı (pazarın güvenliği ve düzeni) olduğunu öğrenince kabul etmiştir.
Osman Gazi'nin bu durumu kabul etmesinin en önemli nedeni nedir?
E
Tüccarlara yardımcı olmak istemesi
D
Germiyanoğulları ile ilişkileri kuvvetlendirmek istemesi
C
Geleneklere önem vermesi
B
Örfi verginin şer'i esaslara aykırı olmadığının ortaya çıkması
A
Ekonomiyi güçlendirme arzusu
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Osman Gazi'nin çekincesi 'Tanrı mı buyurdu?' sorusunda gizlidir. Yani dini (şer'i) bir sakınca olup olmadığını sorgulamıştır. Hizmet karşılığı olduğu anlaşılınca meşru (örfi) olduğu kabul edilmiştir.
Osman Gazi'nin ilk sorusu dini meşruiyete yöneliktir.
Hizmet karşılığı olduğu öğrenilince örfi vergi olarak kabul edilmiştir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Yüzeysel yorum]Vergi geliri olduğu için
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru analiz
C Seçeneği:[Yüzeysel yorum]Gelenek olduğu için
D Seçeneği:[Metin dışı]Germiyanlılardan bahsettiği için
E Seçeneği:[Yüzeysel yorum]Tüccarı sevdiği için
4 Yanlış 1 Doğruyu Götürür Kuralı Uygulanır
📚
Önerilen ÖSYM Deneme Testleri
Tarih ve KPSS / AYT sınav kategorisinde pratik yapabileceğiniz diğer denemeler ve kazanım testleri.
AYT Tarih dersi "İslamiyet Öncesi ve İlk Türk-İslam Devletleri" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Tarih dersi "İslamiyet Öncesi Türk Tarihi" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
2027 KPSS Tarih dersi "İkinci Dünya Savaşı Sonrası Gelişmeler" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
2027 AYT Tarih dersi "Uluslararası Örgütler ve Siyasi Gelişmeler" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
2027 AYT Tarih dersi "Soğuk Savaş Dönemi" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
KPSS / AYT • TarihKPSS Tarih: Osmanlı Kültür ve Medeniyet & Toprak Yönetimi (12 Soruluk Çıkmış Formatında Test)