Soruları doğrudan bu sayfada çözebilir, her sorunun yanındaki butondan çözümünü inceleyebilir veya testi tamamlayıp karnenizi alabilirsiniz.
✓ Sayfa İçi Canlı Çözüm & Çeldirici Analizi
0 / 12 Soru Cevaplandı
Soru 1Osmanlı Kültür ve Medeniyet
Kanuni Sultan Süleyman döneminde, saray bürokrasisinde görev almak isteyen bir şehzade yakını, gerekli eğitimleri almadan doğrudan yüksek bir idari makama atanmayı talep etmiştir. Ancak Divan-ı Hümayun üyeleri, bu kişinin önce ilgili kalem odalarında staj yapması, ardından mülakat ve liyakat sınavına girmesi gerektiğini belirterek talebi reddetmiştir.
I. Devlet işlerinde ayrıcalıklı statüye yer verilmediği,
II. Bürokratik işleyişin belirli kurallara bağlandığı,
III. Yönetici sınıfın belirlenmesinde merkezi otoritenin tek karar verici olduğu
Bu durum, Osmanlı yönetim anlayışında yukarıdakilerden hangilerinin önemsendiğine kanıt olarak gösterilebilir?
B
Yalnız II
D
II ve III
E
I, II ve III
A
Yalnız I
C
I ve II
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Metinde şehzade yakınına dahi ayrıcalık tanınmaması liyakati (I), staj ve sınav süreci ise kurallara bağlılığı (II) gösterir.
Ayrıcalıklı statünün reddi liyakati kanıtlar.
Staj ve sınav süreci kurallara uyumu gösterir.
Merkezi otoritenin tek karar verici olması metinden doğrudan çıkarılamaz, divan üyeleri de karar sürecindedir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
D Seçeneği:[Yorum hatası]Merkezi otorite ile divan kararını karıştırmıştır.
E Seçeneği:[Genelleme hatası]Tüm öncüller doğru gibi görünmektedir.
B Seçeneği:[Eksik çıkarım]Sadece kuralları fark etmiştir.
A Seçeneği:[Eksik çıkarım]Sadece liyakati fark etmiştir.
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Metindeki iki temel vurguyu doğru eşleştirmiştir.
Soru 2Osmanlı Toprak Sistemi
Osmanlı Devleti'nde topraklar, mülkiyet durumuna göre farklı sınıflara ayrılmıştır. Devletin temel toprak sistemi olan Miri araziler, işleyişi ve mülkiyeti açısından özel kurallara tabidir.
Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı Miri arazi sisteminin özelliklerinden biri değildir?
C
Topraklar şahıslar tarafından miras yoluyla başkasına devredilebilir.
B
Toprağın boş bırakılması durumunda çiftbozan vergisi alınır.
D
Üretim sürekliliğini sağlamak temel amaçtır.
E
Topraklar, dirlik sisteminin temelini oluşturur.
A
Toprağın mülkiyeti devlete, kullanım hakkı reayaya aittir.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Miri araziler devlet malıdır, şahıslar toprağı miras bırakamaz veya satamaz, sadece kullanım hakkını (tasarruf) devredebilir.
Miri arazi devlet malıdır.
Miras yoluyla devir 'Mülk' arazilerde olur.
Miri arazilerde devletin izni esastır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Yanlış bilgi]Miri ve Mülk arazi ayrımını bilmemektedir.
A Seçeneği:[Doğru bilgi]Özellik sanmıştır.
D Seçeneği:[Doğru bilgi]Özellik sanmıştır.
E Seçeneği:[Doğru bilgi]Özellik sanmıştır.
B Seçeneği:[Doğru bilgi]Özellik sanmıştır.
Soru 3Osmanlı Sosyal Yapı
Osmanlı Devleti, fethettiği bölgelerdeki gayrimüslim halka kendi inançlarını yaşama ve iç işlerinde özerklik tanımıştır. Bu sistem, farklı etnik ve dini grupların bir arada yaşamasını kolaylaştırmış ve merkezi otoritenin taşradaki denetimini dolaylı yoldan güçlendirmiştir.
I. Toplumsal huzuru sağlamak,
II. Devletin ömrünü uzatmak,
III. Dini birliği zorunlu kılmak
Osmanlı Devleti'nin uyguladığı bu sistem ile yukarıdakilerden hangilerini amaçladığı söylenebilir?
D
II ve III
E
I, II ve III
B
Yalnız II
A
Yalnız I
C
I ve II
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Millet sistemi hoşgörüye dayalıdır, dini birliği zorunlu kılmaz; aksine inanç çeşitliliğini korur.
Özerklik toplumsal huzuru sağlar (I).
Huzur, isyanları azaltarak devletin ömrünü uzatır (II).
Sistem dini birliği zorunlu kılmaz, aksine çeşitliliği kabul eder (III yanlış).
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
B Seçeneği:[Eksik seçenek]II doğru ama I'i gözden kaçırmıştır.
E Seçeneği:[Bilgi hatası]Tüm öncülleri doğru kabul etmiştir.
D Seçeneği:[Bilgi hatası]III'ü doğru kabul etmiştir.
A Seçeneği:[Eksik seçenek]I doğru ama II'yi gözden kaçırmıştır.
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Sistemin temel amaçlarını doğru analiz etmiştir.
Soru 4Osmanlı Sosyal Yapı
Osmanlı toplumunda askerî ve reaya (yönetilenler) ayrımı olsa da, bu ayrım katı bir kast sistemi değildir. Reaya sınıfından olan yetenekli kişiler, eğitim veya liyakat yoluyla askerî (yöneten) sınıfa geçiş yapabilmiştir.
I. Devşirme sisteminin uygulanması,
II. Medresede eğitim alanların kadı olması,
III. Askerlerin vergi vermemesi
Buna göre, Osmanlı toplum yapısında 'dikey hareketliliğin' varlığına yukarıdakilerden hangileri kanıt olarak gösterilebilir?
B
Yalnız II
D
II ve III
E
I, II ve III
A
Yalnız I
C
I ve II
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Devşirme sistemi (I) ve medrese eğitimi (II) reayanın yönetici sınıfa geçiş yollarıdır. III. öncül ise sınıfın bir özelliğidir, hareketlilikle ilgisi yoktur.
Devşirme sistemi reayadan yönetici sınıfına geçiştir (I doğru).
Medrese eğitimi reayanın ilmiye sınıfına (yönetici) geçişidir (II doğru).
Vergi muafiyeti bir ayrıcalıktır, hareketlilikle ilgisi yoktur (III yanlış).
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Eksik seçenek]Sadece devşirmeyi görmüştür.
B Seçeneği:[Eksik seçenek]Sadece medreseyi görmüştür.
D Seçeneği:[Kavram hatası]Vergi muafiyetini hareketlilik sanmıştır.
E Seçeneği:[Kavram hatası]Tüm şıkları doğru sanmıştır.
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Hareketlilik mekanizmalarını doğru belirlemiştir.
Soru 5Osmanlı Devlet Yönetimi
Osmanlı Devleti'nde ilmiye sınıfının en önemli temsilcilerinden biri olan kazasker, divan toplantılarında hukuksal meselelerde padişaha danışmanlık yapmış ve yargı kararlarının denetimini sağlamıştır.
I. Eğitim,
II. Adalet,
III. Ekonomi
Buna göre kazaskerlerin Osmanlı Devleti'nde yukarıdaki alanlardan hangileri üzerinde etkili olduğu söylenebilir?
A
Yalnız I
D
II ve III
E
I, II ve III
B
Yalnız II
C
I ve II
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Kazasker; kadı ve müderris atamalarına bakar. Kadılar adalet, müderrisler eğitim ile ilgilidir. Ekonomi (defterdarın alanıdır) kazaskerin doğrudan görevi değildir.
Kadı ataması = Adalet (II).
Müderris ataması = Eğitim (I).
Ekonomi = Defterdar (III yanlış).
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Kazaskerin görev alanlarını doğru eşleştirmiştir.
A Seçeneği:[Eksik seçenek]Sadece eğitimi görmüştür.
B Seçeneği:[Eksik seçenek]Sadece adaleti görmüştür.
D Seçeneği:[Bilgi hatası]Ekonomiyi kazaskerin görevi sanmıştır.
E Seçeneği:[Bilgi hatası]Tüm şıkları doğru sanmıştır.
Soru 6Osmanlı Askeri Teşkilatı
Orhan Gazi döneminde kurulan Yaya ve Müsellemler, Osmanlı'nın ilk düzenli ordusunu oluşturmuştur. Bu askerler, sefer zamanında maaş alırken, barış zamanında kendilerine tahsis edilen toprakları işleyerek tarımsal üretime katkı sağlamışlardır.
I. Askeri gücün üretimle desteklendiği,
II. Ordunun profesyonel bir yapıya geçtiği,
III. Tüm fetihlerin bu orduyla yapıldığı
Bu bilgilere göre, Yaya ve Müsellemler ile ilgili yukarıdaki yargılardan hangilerine ulaşılabilir?
C
I ve II
A
Yalnız I
D
II ve III
E
I, II ve III
B
Yalnız II
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Üretim desteği (I) ve düzenli orduya geçiş (II) metinde mevcuttur. III. öncül 'tüm' ifadesi nedeniyle yanlıştır; sonraki dönemlerde Yeniçeriler gibi başka ordular da kurulmuştur.
Tarım faaliyeti = Üretim desteği (I).
Düzenli ordu ifadesi = II doğru.
'Tüm fetihler' ifadesi mutlak bir genellemedir, tarihsel olarak yanlıştır (III yanlış).
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Metindeki doğru çıkarımları yapmıştır.
A Seçeneği:[Eksik seçenek]II'yi gözden kaçırmıştır.
E Seçeneği:[Genelleme hatası]Tüm öncülleri doğru kabul etmiştir.
D Seçeneği:[Genelleme hatası]III'ü doğru kabul etmiştir.
B Seçeneği:[Eksik seçenek]I'i gözden kaçırmıştır.
Soru 7Osmanlı Devlet Yönetimi
Osmanlı Devleti'nde Divan-ı Hümayun, sadece bir yönetim organı değil, aynı zamanda halkın şikayetlerini dinleyen ve haksızlığa uğrayanların başvurduğu en üst merci konumundaydı. Kadı kararlarına itirazlar burada görüşülürdü.
I. Halkın yönetime erişimi,
II. Yargı denetimi,
III. Yasama yetkisinin tek elde toplanması
Bu bilgilere göre Divan-ı Hümayun hakkında aşağıdakilerden hangilerine ulaşılabilir?
B
Yalnız II
D
II ve III
E
I, II ve III
A
Yalnız I
C
I ve II
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Halkın şikayet başvurusu (I) ve kadı kararlarının itirazı (yargı denetimi - II) metinde vardır. Yasama yetkisinin tek elde toplanması ile ilgili bir bilgi yoktur.
Şikayet başvurusu = I doğru.
Kadı kararına itiraz = II doğru.
Yasama yetkisi = Metinde geçmiyor (III yanlış).
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Eksik seçenek]II'yi görmemiştir.
E Seçeneği:[Bilgi hatası]Tüm şıkları doğru kabul etmiştir.
D Seçeneği:[Bilgi hatası]III'ü doğru kabul etmiştir.
B Seçeneği:[Eksik seçenek]I'i görmemiştir.
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Metne dayalı doğru çıkarımı yapmıştır.
Soru 8Osmanlı Ekonomi
Tımar sisteminde köylüye işleyebileceği kadar toprak verilmiş, güvenliği sağlanmış ve üretimde süreklilik hedeflenmiştir. Köylü, toprağını terk etmediği sürece devletin koruması altındaydı.
I. Üretimde süreklilik,
II. Taşrada otoritenin sağlanması,
III. Köylünün mülkiyet hakkının güçlendirilmesi
Buna göre Tımar sistemi ile yukarıdakilerden hangilerinin sağlandığı söylenebilir?
A
Yalnız I
E
I, II ve III
D
II ve III
B
Yalnız II
C
I ve II
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Üretim sürekliliği (I) ve sipahiler aracılığıyla taşrada otorite (II) sağlanmıştır. Köylünün mülkiyet hakkı güçlenmemiştir; toprak devletindir (Miri).
Üretim sürekliliği = I doğru.
Sipahiler = Taşrada otorite (II doğru).
Mülkiyet hakkı = Yanlış, toprak devletindir (III yanlış).
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Sistemin amaçlarını doğru belirlemiştir.
D Seçeneği:[Bilgi hatası]III'ü doğru kabul etmiştir.
E Seçeneği:[Bilgi hatası]Tüm şıkları doğru kabul etmiştir.
B Seçeneği:[Eksik seçenek]I'i görmemiştir.
A Seçeneği:[Eksik seçenek]II'yi görmemiştir.
Soru 9Osmanlı Devlet Yönetimi
Osmanlı Devleti'nde halifelik makamı ve ulema, halkın devlet etrafında kenetlenmesini sağlamıştır. 'Cihat' anlayışı, fetihlerin meşruiyetini güçlendirmiş ve halkın orduya katılımını artırmıştır.
I. Fetih hareketlerinin meşrulaştırılması,
II. Mezhep çatışmalarının önlenmesi,
III. Halkın devlete bağlılığının artırılması
Bu anlayışın Osmanlı siyasetinde yukarıdakilerden hangilerine katkı sağladığı söylenebilir?
C
I ve II
A
Yalnız I
D
I ve III
E
I, II ve III
B
Yalnız III
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Cihat anlayışı fetihleri meşrulaştırır (I). Dini birlik halkın devlete bağlılığını artırır (III). Mezhep çatışmalarını önleme ile ilgili bir vurgu metinde yoktur.
Cihat = Fetih meşruiyeti (I doğru).
Mezhep çatışması = Metinde geçmiyor (II yanlış).
Halkın kenetlenmesi = Bağlılığın artması (III doğru).
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Bilgi hatası]II'yi doğru kabul etmiştir.
A Seçeneği:[Eksik seçenek]III'ü görmemiştir.
B Seçeneği:[Eksik seçenek]I'i görmemiştir.
E Seçeneği:[Bilgi hatası]Tüm şıkları doğru kabul etmiştir.
D Seçeneği:[Doğru seçenek]Metindeki vurguları doğru eşleştirmiştir.
Soru 10Osmanlı Sosyal Yapı
Osmanlı Devleti'nde gayrimüslimler; din ve kültür işlerinde kendi dini liderlerine (Patrik, Haham) bağlıydılar. Ancak siyasi, idari ve mali konularda doğrudan Osmanlı devlet otoritesine bağlıydılar ve İslam hukukunun belirlediği vergileri (cizye vb.) öderlerdi.
Verilen metne göre aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
C
Gayrimüslimler siyasi işlerde devlete bağlıdır.
A
Millet sistemi dine göre şekillenmiştir.
B
Gayrimüslimler her alanda tam bağımsızdır.
D
Farklı inançlar bir arada yaşamıştır.
E
Gayrimüslimler İslam hukukunun vergilerini ödemiştir.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Metinde gayrimüslimlerin sadece din ve kültür işlerinde özerk olduğu, siyasi ve mali konularda devlete bağlı olduğu belirtilmiştir. 'Her alanda tam bağımsızlık' ifadesi yanlıştır.
Metin özerklik alanlarını sınırlar (din/kültür).
B şıkkı 'her alanda' diyerek bu sınırı aşar (Yanlış).
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Doğru bilgi]Metne uygundur.
A Seçeneği:[Doğru bilgi]Metne uygundur.
B Seçeneği:[Yanlış bilgi]Metni yanlış yorumlamıştır.
D Seçeneği:[Doğru bilgi]Metne uygundur.
E Seçeneği:[Doğru bilgi]Metne uygundur.
Soru 11Osmanlı Siyasi Tarih
Osmanlı Devleti, kuruluşundan yıkılışına kadar farklı şehirleri merkez (başkent) olarak kullanmıştır.
Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı Devleti'ne başkentlik yapan yerlerden biri değildir?
A
İznik
B
İzmit
E
Bursa
D
Edirne
C
İstanbul
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
İznik, Bursa, Edirne ve İstanbul Osmanlı'ya başkentlik yapmıştır. İzmit (Nicomedia) başkent olmamıştır.
İznik (İlk dönem), Bursa, Edirne, İstanbul başkenttir.
İzmit fethedilmiştir ancak başkentlik yapmamıştır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Başkent olmayan şehri bulmuştur.
D Seçeneği:[Bilgi hatası]Başkent sanmıştır.
E Seçeneği:[Bilgi hatası]Başkent sanmıştır.
A Seçeneği:[Bilgi hatası]Başkent sanmıştır.
C Seçeneği:[Bilgi hatası]Başkent sanmıştır.
Soru 12Osmanlı Devlet Yönetimi
Osmanlı Devleti'nde I. Murat döneminde vezir sayısı artırılmış, diğer üyelerin görev ve yetkileri genişletilmiştir.
I. Ülke sınırlarının genişlemesi,
II. Yönetim sorunlarının artması,
III. İş yükünün çoğalması
Buna göre Osmanlı Devleti'nde yaşanan bu durumun nedeni olarak yukarıdakilerden hangileri gösterilebilir?
E
I, II ve III
D
II ve III
B
Yalnız III
A
Yalnız I
C
I ve II
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Sınırların genişlemesi (I) doğal olarak iş yükünü artırır (III) ve bu durum daha karmaşık yönetim sorunlarını (II) beraberinde getirir. Bu yüzden divan teşkilatı büyütülmüştür.
Sınır genişlemesi = Yönetim ihtiyacı (I doğru).
Karmaşıklaşma = Yönetim sorunları (II doğru).
İş yükü artışı = III doğru.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
B Seçeneği:[Eksik seçenek]Sadece III'ü görmüştür.
D Seçeneği:[Eksik seçenek]II ve III'ü görmüştür.
E Seçeneği:[Doğru seçenek]Tüm neden-sonuç ilişkisini doğru kurmuştur.
A Seçeneği:[Eksik seçenek]Sadece I'i görmüştür.
C Seçeneği:[Eksik seçenek]I ve II'yi görmüştür.
4 Yanlış 1 Doğruyu Götürür Kuralı Uygulanır
📚
Önerilen ÖSYM Deneme Testleri
Tarih ve KPSS / AYT sınav kategorisinde pratik yapabileceğiniz diğer denemeler ve kazanım testleri.
AYT Tarih dersi "İslamiyet Öncesi ve İlk Türk-İslam Devletleri" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Tarih dersi "İslamiyet Öncesi Türk Tarihi" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
2027 KPSS Tarih dersi "İkinci Dünya Savaşı Sonrası Gelişmeler" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
2027 AYT Tarih dersi "Uluslararası Örgütler ve Siyasi Gelişmeler" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
2027 AYT Tarih dersi "Soğuk Savaş Dönemi" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
KPSS / AYT • TarihKPSS Tarih: Osmanlı Kültür ve Medeniyet & Eğitim ve Yönetim Anlayışı (12 Soruluk Çıkmış Formatında Test)