Soruları doğrudan bu sayfada çözebilir, her sorunun yanındaki butondan çözümünü inceleyebilir veya testi tamamlayıp karnenizi alabilirsiniz.
✓ Sayfa İçi Canlı Çözüm & Çeldirici Analizi
0 / 12 Soru Cevaplandı
Soru 1Osmanlı Kültür ve Medeniyet
Osmanlı Devleti'nde saray içerisinde yer alan Enderun Mektebi, devşirme kökenli yetenekli çocukların devlet bürokrasisine kazandırılmasında kilit rol oynamıştır. Bu mektepte öğrencilere; İslam hukuku, protokol kuralları, yönetim sanatı ve askeri stratejiler gibi çok yönlü bir eğitim verilmiştir. Mezun olanlar, 'çıkma' adı verilen süreçle saray dışındaki önemli idari ve askeri görevlere atanmışlardır.
I. Devletin üst kademelerindeki yönetici ihtiyacını karşılamıştır.
II. Eğitim müfredatı sadece dini ilimlerle sınırlandırılmıştır.
III. Devşirme sistemi, devletin yönetici sınıfını oluşturmada temel kaynaklardan biridir.
Bu bilgilere göre Enderun Mektebi ile ilgili aşağıdakilerden hangilerine ulaşılabilir?
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
I ve III
E
I, II ve III
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Enderun, hem yönetici yetiştiren bir okul hem de devşirme sisteminin zirvesidir. Ancak eğitim sadece dini değil, idari ve askeri alanları da kapsar.
I. öncül: Metinde 'devlet kademelerinde görev alırlardı' ifadesiyle doğrulanır.
II. öncül: Metinde 'dini, ilmi ve siyasi eğitimin yanında saray protokolleri' denilerek çok yönlü olduğu belirtilmiştir, yanlış.
III. öncül: Metinde 'devşirme sistemiyle alınan çocuklar' denilerek doğrulanır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Eksik bilgi]Sadece I'in doğru olduğunu düşünüp III'ü gözden kaçırmak.
B Seçeneği:[Yanlış çıkarım]Metni hızlı okuyup yanlış anlama.
C Seçeneği:[Eksik bilgi]III. öncülü metne dayandıramama.
D Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru analiz
E Seçeneği:[Kapsam hatası]Tüm öncülleri doğru kabul etme eğilimi.
Soru 2Osmanlı Kültür ve Medeniyet
Osmanlı Devleti'nde kadılar, görev yaptıkları kazalarda meydana gelen hukuki süreçleri, evlilik akitlerini, boşanmaları ve özellikle vefat eden kişilerin geride bıraktıkları malların (mirasın) varisler arasında paylaştırılmasını kayıt altına alırlardı. Bu kayıtlar, hem hukuki bir delil teşkil eder hem de vergi düzeninin korunmasını sağlardı.
Metinde bahsedilen ve miras paylaşımlarının kaydedildiği bu defter türü aşağıdakilerden hangisidir?
A
Ruznamçe
B
Evkâf
C
Tahrir
D
Mühimme
E
Tereke
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Tereke defterleri, ölen bir kişinin mal varlığını ve varislerini gösteren defterlerdir.
Ruznamçe: Günlük kayıtlar.
Evkâf: Vakıf kayıtları.
Tahrir: Vergi ve nüfus sayımı.
Mühimme: Divan kararları.
Tereke: Miras kayıtları.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Kavram karışıklığı]Ruznamçe'nin günlük kayıt tuttuğunu bilip karıştırmak.
B Seçeneği:[Kavram karışıklığı]Vakıf ile mirasın karıştırılması.
C Seçeneği:[Kavram karışıklığı]Tahrir'in genel kayıt defteri olduğunu düşünmek.
D Seçeneği:[Kavram karışıklığı]Mühimme'nin en ünlü defter olması.
E Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru bilgi
Soru 3Osmanlı Kuruluş Dönemi
Osmanlı Devleti'nde fetihlerin artmasıyla birlikte ele geçirilen savaş esirlerinin devlet hizmetinde kullanılması ihtiyacı doğmuştur. Bu amaçla hayata geçirilen Pençik sistemi, esirlerin beşte birinin devlet hazinesine veya asker ocağına alınmasını öngörmüştür. Bu uygulama, hem ordunun asker ihtiyacını karşılamış hem de merkezi otoritenin güçlenmesine katkı sağlamıştır.
I. Düzenli ordu ihtiyacının karşılanması.
II. Devletin asker kaynağının çeşitlendirilmesi.
III. Gayrimüslim halkın zorla İslamlaştırılması.
Pençik sisteminin uygulanmasında yukarıdakilerden hangileri etkili olmuştur?
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
I ve III
E
I, II ve III
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Pençik sistemi askeri bir ihtiyaçtır. Zorla İslamlaştırma (asimilasyon) politikası Osmanlı'nın genel devlet anlayışıyla (İstimalet) çelişir.
I. öncül: Doğru, düzenli ordu (Yeniçeri) kaynağıdır.
II. öncül: Doğru, Türkmenlere bağımlılığı azaltmak amaçlıdır.
III. öncül: Yanlış, Osmanlı 'İstimalet' politikası izlemiştir, zorla İslamlaştırma resmi bir politika değildir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Eksik bilgi]Sadece I'i görme.
B Seçeneği:[Eksik bilgi]Sadece II'yi görme.
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru analiz
D Seçeneği:[Tarihsel hata]III'ü doğru sanma.
E Seçeneği:[Tarihsel hata]Tüm şıkları doğru sanma.
Soru 4Osmanlı Kültür ve Medeniyet
Topkapı Sarayı, Osmanlı Devleti'nin yönetim merkezi olarak 'Birun', 'Enderun' ve 'Harem' olmak üzere üç ana bölümden oluşmuştur. Enderun, sarayın iç kısmında yer alan ve devşirme sisteminden gelen üstün yetenekli gençlerin eğitildiği özel bir bölümdür.
Aşağıdakilerden hangisi Enderun'un özelliklerinden biri değildir?
A
Sarayın iç bölümünü oluşturur.
B
Devşirme kökenli devlet adamı yetiştirir.
C
Eğitimden geçenler sadrazamlığa kadar yükselebilir.
D
Divan toplantıları bu bölümün içerisinde yapılır.
E
Sarayın protokol ve yönetim merkezi işlevini görür.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Divan toplantıları sarayın 'Birun' (dış) kısmında, Kubbealtı'nda yapılır. Enderun, sarayın iç ve özel kısmıdır.
A: Doğru, iç bölümdür.
B: Doğru, devşirme okuludur.
C: Doğru, Enderun'dan yetişenler sadrazam olabilir.
D: Yanlış, Divan Birun'dadır.
E: Doğru, yönetim merkezi işlevi vardır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Doğru bilgi]Yanlış okuma.
B Seçeneği:[Doğru bilgi]Yanlış okuma.
C Seçeneği:[Doğru bilgi]Yanlış okuma.
D Seçeneği:[Doğru cevap]Doğru bilgi
E Seçeneği:[Doğru bilgi]Yanlış okuma.
Soru 5Osmanlı Hukuk Sistemi
Osmanlı Devleti'nde kadılar, kazalarda hem yargı hem de idari yetkileri olan en önemli görevlilerdir. Kadı, şer'i ve örfi hukuku uygular, noterlik hizmeti görür, belediye denetimlerini yapar ve merkezi otoritenin taşradaki temsilcisi olarak görev yapar.
Yukarıdaki bilgilere göre Osmanlı kadılarının üstlendiği görevlerden hangisine değinilmemiştir?
A
Yargı
B
Noterlik
C
Belediye hizmetleri
D
Askeri komuta
E
İdari denetim
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Kadılar askeri komutan değildir. Taşrada askeri işlerden sancakbeyi veya beylerbeyi sorumludur.
A: Metinde 'şer'i ve örfi hukuku uygular' deniliyor (Yargı).
Osmanlı Devleti'nde kuruluş döneminde padişahlar Divan'a bizzat başkanlık ederken, Fatih Sultan Mehmet döneminden itibaren bu görevi sadrazamlar üstlenmeye başlamıştır. Padişahlar, Divan'ı 'Kasr-ı Adl' adı verilen bir pencereden takip etme geleneğini başlatmışlardır.
I. Sadrazamın yönetimdeki yetki ve sorumluluğu artmıştır.
II. Padişahın mutlak otoritesi sona ermiştir.
III. Divan'ın karar alma süreci daha bürokratik bir yapıya bürünmüştür.
Bu gelişmenin Osmanlı Devleti'nde yukarıdakilerden hangilerine ortam hazırladığı söylenebilir?
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Sadrazamın yetkisi artmıştır (I). Kararlar padişah onayına bağlı olduğu için Divan bürokratikleşmiştir (III). Ancak padişahın otoritesi sona ermemiştir, sadece yönetim tarzı değişmiştir (II yanlış).
I: Doğru, sadrazam yürütmenin başı olmuştur.
II: Yanlış, padişah hala son söz sahibidir.
III: Doğru, padişahın onayı gerektiği için süreç uzamış ve bürokratikleşmiştir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Eksik bilgi]I'in doğruluğundan emin olup III'ü gözden kaçırma.
B Seçeneği:[Yorum hatası]II'yi doğru sanma.
C Seçeneği:[Doğru cevap]Doğru analiz
D Seçeneği:[Yorum hatası]II'yi doğru sanma.
E Seçeneği:[Yorum hatası]Tüm şıkları doğru sanma.
Soru 7Osmanlı Ekonomi
Osmanlı Devleti'nde bazı toprak gelirleri doğrudan hanedan üyelerine veya üst düzey görevlilere tahsis edilirdi. Bu topraklardan elde edilen gelir, bu kişilerin özel ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla kullanılırdı.
Osmanlı'da evlenen hanedan üyesi kızlara veya padişah eşlerine ihtiyaçları için tahsis edilen arazi türü aşağıdakilerden hangisidir?
A
Yurtluk
B
Ocaklık
C
Mukataa
D
Paşmaklık
E
Mâlikane
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Paşmaklık, padişah eşleri ve kızlarına tahsis edilen topraklardır.
Yurtluk: Sınır boylarındaki komutanlara.
Ocaklık: Kale muhafızlarına.
Mukataa: Geliri doğrudan hazineye giden topraklar.
Paşmaklık: Hanedan kadınlarına.
Mâlikane: Üst düzey devlet görevlilerine ömür boyu.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Kavram karışıklığı]Yurtluk ile karıştırma.
B Seçeneği:[Kavram karışıklığı]Ocaklık ile karıştırma.
C Seçeneği:[Kavram karışıklığı]Mukataa ile karıştırma.
D Seçeneği:[Doğru cevap]Doğru bilgi
E Seçeneği:[Kavram karışıklığı]Mâlikane ile karıştırma.
Soru 8Osmanlı Askeri
Görselde, elinde tüfek bulunan, başında özel bir börk (başlık) taşıyan ve yaya olarak tasvir edilen bir Osmanlı askeri yer almaktadır.
I. Ateşli silahlar kullanmışlardır.
II. Süvari birliklerindendir.
III. Orhan Bey döneminde kurulmuşlardır.
Yalnızca görselden yararlanarak bu asker ile ilgili hangilerinin yapılması beklenemez?
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
II ve III
E
I, II ve III
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Görselde askerin yaya olduğu görülür (II yanlış). Kuruluş tarihi görselden anlaşılamaz (III yanlış). Elindeki tüfek ateşli silahı gösterir (I doğru).
I: Görselde tüfek var, doğru.
II: Görselde asker yaya, süvari değil, yanlış.
III: Görselde kuruluş tarihi yazmıyor, yanlış.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Analiz hatası]I'i görselden çıkaramama.
B Seçeneği:[Analiz hatası]Sadece II'yi yanlış sanma.
C Seçeneği:[Analiz hatası]Sadece III'ü yanlış sanma.
D Seçeneği:[Doğru cevap]Doğru analiz
E Seçeneği:[Analiz hatası]Tüm şıkları yanlış sanma.
Soru 9Osmanlı Ekonomi
XV. ve XVI. yüzyıllarda Avrupa'da gelişen, değerli madenlerin (altın ve gümüş) zenginliğin temel kaynağı olduğunu savunan ve dış ticarette ihracatı artırıp ithalatı kısıtlayan ekonomik anlayış, Osmanlı ekonomisini olumsuz etkilemiştir.
Metinde bahsedilen bu ekonomik anlayış aşağıdakilerden hangisidir?
A
İaşecilik
B
Gelenekçilik
C
Merkantilizm
D
Fiskalizm
E
Narh
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Merkantilizm, değerli madenlerin biriktirilmesini esas alan Avrupa kaynaklı ekonomik sistemdir.
İaşecilik: Piyasanın mal ihtiyacını karşılama.
Gelenekçilik: Piyasanın mevcut durumunu koruma.
Merkantilizm: Değerli maden biriktirme.
Fiskalizm: Devlet hazinesini doldurma.
Narh: Fiyat denetimi.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Kavram karışıklığı]İaşecilik ile karıştırma.
B Seçeneği:[Kavram karışıklığı]Gelenekçilik ile karıştırma.
C Seçeneği:[Doğru cevap]Doğru bilgi
D Seçeneği:[Kavram karışıklığı]Fiskalizm ile karıştırma.
E Seçeneği:[Kavram karışıklığı]Narh ile karıştırma.
Soru 10Osmanlı Yönetim
Osmanlı Devleti'nde yönetimde merkeziyetçiliği artırmak ve modern bir devlet yapısına geçmek amacıyla, geleneksel Divan-ı Hümayun sistemi kaldırılmıştır.
Divan-ı Hümayun hangi padişah döneminde kaldırılarak yerine nazırlıklar (bakanlıklar) kurulmuştur?
A
IV. Murat
B
II. Mahmut
C
II. Selim
D
II. Abdülhamit
E
III. Selim
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
II. Mahmut, modernleşme hareketleri kapsamında Divan'ı kaldırıp yerine Heyet-i Vükela'yı kurmuştur.
II. Mahmut dönemi modernleşme (Tanzimat öncesi) dönemidir.
Divan'ın kaldırılması, merkezi otoriteyi güçlendirme adımıdır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Dönem hatası]IV. Murat'ı güçlü padişah sanma.
B Seçeneği:[Doğru cevap]Doğru bilgi
C Seçeneği:[Dönem hatası]II. Selim'i klasik dönem sanma.
D Seçeneği:[Dönem hatası]II. Abdülhamit'i modern sanma.
E Seçeneği:[Dönem hatası]III. Selim'i karıştırma.
Soru 11Osmanlı Hukuk
Tarih öğretmeni Halit Bey, kadının görevlerini: 'Şer'i ve örfi hukuku uygulamak, merkezden gelen emirleri yerine getirmek, belediye hizmetlerini yürütmek, taşradaki yöneticileri adli açıdan denetlemek' olarak sıralamıştır.
Yıldız: Yargı görevinin yanında idari görev de üstlenmiştir.
Enderun: Gündelik hayatın düzeninde etkili olmuştur.
Şahika: Taşradaki en yüksek makama sahip yönetici olmuştur.
Buna göre öğrencilerden hangilerinin kadı ile ilgili düşünceleri öğretmenin verdiği bilgilerle uyuşmamaktadır?
A
Yıldız - Ender
B
Kaya - Şahika
C
Şahika - Yıldız
D
Kaya - Ender
E
Yıldız - Kaya
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Kaya'nın 'infaz' demesi yanlıştır (infazı subaşı yapar). Şahika'nın 'en yüksek yönetici' demesi yanlıştır (en yüksek yönetici Beylerbeyi veya Sancakbeyidir).
Yıldız: Doğru, yargı ve idari görevleri var.
Ender: Doğru, belediye (gündelik hayat) görevleri var.
Kaya: Yanlış, infazı kadı değil subaşı yapar.
Şahika: Yanlış, kadı en yüksek yönetici değildir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Analiz hatası]Yıldız veya Ender'i yanlış sanma.
B Seçeneği:[Doğru cevap]Doğru analiz
C Seçeneği:[Analiz hatası]Şahika'yı doğru sanma.
D Seçeneği:[Analiz hatası]Ender'i yanlış sanma.
E Seçeneği:[Analiz hatası]Yıldız'ı yanlış sanma.
Soru 12Osmanlı Yönetim
Osmanlı Devleti'nde yönetici sınıf; askeri ve idari işlerden sorumlu 'Seyfiye', dini ve hukuki işlerden sorumlu 'İlmiye' ve bürokratik işlerden sorumlu 'Kalemiye' olmak üzere üç ana sınıfa ayrılmıştır.
Buna göre aşağıda verilen yöneticilerden hangisi diğerlerinden farklı bir sınıfa aittir?
A
Şeyhülislam
B
Kazasker
C
Kadı
D
Reisülküttap
E
Müderris
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
AYT Tarih dersi "İslamiyet Öncesi ve İlk Türk-İslam Devletleri" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Tarih dersi "İslamiyet Öncesi Türk Tarihi" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
2027 KPSS Tarih dersi "İkinci Dünya Savaşı Sonrası Gelişmeler" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
2027 AYT Tarih dersi "Uluslararası Örgütler ve Siyasi Gelişmeler" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
2027 AYT Tarih dersi "Soğuk Savaş Dönemi" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
KPSS / AYT • TarihKPSS Tarih: Osmanlı Kültür ve Medeniyet & Eğitim Sistemi (12 Soruluk Çıkmış Formatında Test)