Soruları doğrudan bu sayfada çözebilir, her sorunun yanındaki butondan çözümünü inceleyebilir veya testi tamamlayıp karnenizi alabilirsiniz.
✓ Sayfa İçi Canlı Çözüm & Çeldirici Analizi
0 / 12 Soru Cevaplandı
Soru 1Osmanlı Devlet Yönetimi
Tarihçi Aşıkpaşazâde, 'Tevârîh-i Âl-i Osman' adlı eserinde, Osmanlı'nın sınırlarının genişlemesiyle birlikte fethedilen bölgelerdeki genç nüfusun askerî bir disiplinle eğitilerek merkezi otoriteyi güçlendiren bir 'kul' ordusuna dönüştürülmesini anlatır. Bu uygulama, özellikle asker ihtiyacının arttığı dönemlerde, yerel unsurların devlete bağlılıklarını artırmak amacıyla geliştirilmiştir.
I. Askeri ihtiyacın karşılanması için yeni bir insan kaynağı oluşturulduğu,
II. Sistemin hukuki bir zemine oturtulmasının zaman aldığı,
III. Devşirilenlerin sadece askeri alanda istihdam edildiği
Yalnızca verilen bilgilerden hareketle, Osmanlı'nın bu uygulamasıyla ilgili hangilerine ulaşılabilir?
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Metinde devşirme sisteminin askeri ihtiyaçtan doğduğu (I) ve gelişim sürecinin (I. Mehmet dönemi başlangıç, II. Murat dönemi kanunlaşma) zaman aldığı (II) vurgulanmıştır. Ancak devşirmelerin sadece askeri alanda değil, bürokraside de (saray okulu) görev aldığı bilinmektedir, bu yüzden III. öncül yanlıştır.
Metni analiz et: Askeri ihtiyaç (I doğru).
Süreci değerlendir: Uygulama ve kanunlaşma aşamaları (II doğru).
Kapsamı sorgula: Devşirmelerin sadece asker olduğu bilgisi metinde geçmiyor ve tarihsel olarak yanlış (III yanlış).
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
B Seçeneği:[Yetersiz analiz]I'i atlayıp sadece sürece odaklanmak.
D Seçeneği:[Bilgi karmaşası]Devşirmelerin bürokrat olduğunu unutup III'ü doğru sanmak.
E Seçeneği:[Aşırı genelleme]Tüm öncülleri doğru kabul etme eğilimi.
A Seçeneği:[Eksik bilgi]Sadece I'i doğru kabul edip II'yi gözden kaçırmak.
Soru 2Ekonomi
Osmanlı Devleti'nde uygulanan vergi sisteminde, tebaanın dini inancına göre bazı vergiler farklılık göstermiştir.
I. Cizye
II. Haraç
III. Anam
Yukarıda verilen vergilerden hangileri, Osmanlı Devleti'nde gayrimüslimlerden alınan ve Müslümanlardan alınmayan vergiler arasında yer alır?
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Cizye (baş vergisi) ve Haraç (toprak vergisi) gayrimüslimlerden alınan vergilerdir. Anam (hayvan vergisi) ise Müslümanlardan da alınırdı.
Cizye: Gayrimüslimlerden askerlik yapmadıkları için alınır.
Haraç: Gayrimüslimlerden alınan toprak vergisidir.
Anam: Küçükbaş hayvan vergisi olup Müslüman-gayrimüslim ayrımı yoktur.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
B Seçeneği:[Eksik bilgi]Cizye'yi unutmak.
D Seçeneği:[Bilgi hatası]Anam vergisini gayrimüslim vergisi sanmak.
E Seçeneği:[Aşırı genelleme]Tüm vergileri gayrimüslim vergisi sanmak.
A Seçeneği:[Eksik bilgi]Haraç'ı Müslümanlardan da alınan bir vergi sanmak.
Soru 3Devlet Yönetimi
Osmanlı yönetiminde 'kılıç ehli' olarak bilinen Seyfiye sınıfı, devletin askeri ve idari yürütme gücünü temsil ederdi. Bu sınıfın devlet yönetimindeki ağırlığı, özellikle sınırların genişlediği dönemlerde artmıştır.
I. Fetih politikalarının sürekliliği,
II. Devletin merkezileşme çabaları,
III. Askeri bürokrasinin yönetimdeki etkinliği
Seyfiye sınıfının Osmanlı yönetiminde uzun süre etkili olmasında yukarıdakilerden hangilerinin doğrudan etkili olduğu söylenebilir?
A
Yalnız I
D
II ve III
E
I, II ve III
C
I ve III
B
I ve II
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Seyfiye sınıfı (Sadrazam, Vezirler, Beylerbeyi vb.) fetihlerle (I) ve askeri bürokrasiyle (III) doğrudan ilişkilidir. Merkezileşme (II) daha çok Kalemiye ile ilgilidir.
Seyfiye = Askeri/İdari (Fetih ve Ordu).
Merkezileşme = Kalemiye/Bürokrasi.
I ve III Seyfiye'nin temelidir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
D Seçeneği:[Kavram hatası]Fetihleri atlamak.
E Seçeneği:[Aşırı genelleme]Tüm şıkları doğru kabul etmek.
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
B Seçeneği:[Kavram hatası]Merkezileşmeyi Seyfiye ile ilişkilendirmek.
A Seçeneği:[Eksik analiz]Sadece fetihlere odaklanmak.
Soru 4Ekonomi
Osmanlı Devleti'nde temel tüketim maddelerinin fiyatlarının devlet tarafından belirlenmesine 'Narh Sistemi' denir. Bu sistemle piyasadaki aşırı fiyat dalgalanmalarının önüne geçilmesi hedeflenmiştir.
Buna göre, Narh sisteminin temel amaçları arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?
A
Halkın alım gücünü korumak
E
Piyasada malın sürekliliğini sağlamak
D
Tüketiciyi yüksek fiyatlara karşı korumak
C
Serbest piyasa ekonomisini tam olarak yerleştirmek
B
Karaborsacılığı engellemek
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Narh sistemi, devletin piyasaya müdahale ettiği bir sistemdir. Serbest piyasa ekonomisi ise müdahalesizliği esas alır; bu nedenle Narh sistemi ile çelişir.
Narh = Devlet müdahalesi (Fiyat belirleme).
Serbest Piyasa = Fiyatın arz-talebe göre belirlenmesi.
İkisi zıt kavramlardır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Doğru amaç]Narh sisteminin amacı sanmak.
E Seçeneği:[Doğru amaç]Narh sisteminin amacı sanmak.
D Seçeneği:[Doğru amaç]Narh sisteminin amacı sanmak.
B Seçeneği:[Doğru amaç]Narh sisteminin amacı sanmak.
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
Soru 5Modernleşme
XIX. yüzyılda Osmanlı Devleti'nde demiryolu ağlarının genişletilmesi, sadece ekonomik değil, aynı zamanda siyasi ve askeri bir zorunluluktu.
I. İsyanların kısa sürede bastırılması,
II. Merkezi otoritenin uzak bölgelere ulaştırılması,
III. Dışa bağımlılığın tamamen sona erdirilmesi
Demiryolu ağlarının genişletilmesinde yukarıdakilerden hangilerinin amaçlandığı savunulabilir?
D
II ve III
E
I, II ve III
B
I ve II
C
I ve III
A
Yalnız I
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Demiryolları askeri sevkiyatı kolaylaştırarak isyanların bastırılmasını (I) ve merkezin otoritesini (II) güçlendirmiştir. Ancak demiryolları genellikle yabancı sermaye ile yapıldığı için dışa bağımlılığı artırmıştır (III yanlış).
I: Doğru (Askeri sevkiyat).
II: Doğru (İdari kontrol).
III: Yanlış (Demiryolları yabancı sermayeyle yapıldı, bağımlılık arttı).
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
E Seçeneği:[Aşırı genelleme]Tüm şıkları doğru kabul etmek.
D Seçeneği:[Bağımlılık hatası]III'ü doğru sanmak.
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
C Seçeneği:[Bağımlılık hatası]Demiryollarının bağımsızlık getirdiğini sanmak.
A Seçeneği:[Eksik bilgi]Sadece isyanları düşünmek.
Soru 6Devlet Yönetimi
Osmanlı Devleti'nde I. Ahmet dönemine kadar uygulanan 'ülke hanedanın ortak malıdır' anlayışı, taht kavgalarına ve merkezi otoritenin zayıflamasına neden olmuştur. I. Ahmet döneminde getirilen 'Ekber ve Erşed' sistemi ile tahta geçiş kuralları netleştirilmiştir.
I. Taht kavgalarının azaltılması,
II. Merkezi otoritenin korunması,
III. Şehzadelerin sancaklara gönderilmesinin zorunlu kılınması
Ekber ve Erşed sisteminin getirilmesinin temel amaçları arasında hangileri yer alır?
C
I ve III
B
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
A
Yalnız I
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Ekber ve Erşed sistemi taht kavgalarını azaltmak (I) ve merkezi otoriteyi korumak (II) için getirilmiştir. Ancak bu sistemle birlikte Kafes usulü gelmiş ve şehzadelerin sancağa çıkma usulü kaldırılmıştır (III yanlış).
I: Doğru.
II: Doğru.
III: Yanlış (Sancağa çıkma kaldırıldı).
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Tarihsel hata]Sancağa çıkmanın devam ettiğini sanmak.
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
E Seçeneği:[Aşırı genelleme]Tüm şıkları doğru kabul etmek.
D Seçeneği:[Tarihsel hata]III'ü doğru sanmak.
A Seçeneği:[Eksik bilgi]Sadece I'i düşünmek.
Soru 7Ekonomi
Osmanlı Devleti'nde Tımar sistemi, toprağın mülkiyetinin devlete ait olduğu ve köylünün sadece işletme hakkına sahip olduğu bir yapıdır.
I. Toprak mülkiyetinin devlete ait olması,
II. Tımar sahiplerinin toprak üzerinde kalıcı hak iddia edememesi,
III. Tımar sahiplerinin köylü üzerinde yargı yetkisinin bulunmaması
Tımar sisteminin yukarıdaki özelliklerinden hangilerinin, Avrupa'daki gibi güçlü bir feodal yapının oluşmasını engellediği savunulabilir?
D
II ve III
E
I, II ve III
B
I ve II
C
I ve III
A
Yalnız I
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Feodalite, toprağın kişisel mülkiyet olması ve derebeylerin yargı yetkisine sahip olmasıyla oluşur. Osmanlı'da mülkiyet devlette (I), tımar sahibi geçicidir (II) ve yargı yetkisi devlete aittir (III). Hepsi feodaliteyi engeller.
Feodalite engelleri:
Merkezi mülkiyet (I).
Geçici atama (II).
Devlet yargısı (III).
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Eksik bilgi]Sadece I'i yeterli görmek.
E Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
D Seçeneği:[Eksik bilgi]I'i atlamak.
C Seçeneği:[Eksik bilgi]II'yi atlamak.
B Seçeneği:[Eksik bilgi]III'ü atlamak.
Soru 8Eğitim
Osmanlı eğitim sisteminde medreselerde kullanılan bazı kavramlar şunlardır:
Buna göre, aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?
D
Muid: Müderris yardımcısı
E
Suhte: Medrese profesörü
B
Danışment: Medrese öğrencisi
C
İcazetname: Diploma
A
Müderris: Medrese öğretmeni
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Suhte (Softa), medrese öğrencisi demektir. Medrese profesörü ise Müderris'tir.
Müderris = Öğretmen.
Danışment = Öğrenci.
Suhte = Öğrenci.
E seçeneği yanlıştır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Bilgi]Doğru eşleşme.
B Seçeneği:[Bilgi]Doğru eşleşme.
C Seçeneği:[Bilgi]Doğru eşleşme.
D Seçeneği:[Bilgi]Doğru eşleşme.
E Seçeneği:[Yanlış tanım]Doğru mantık
Soru 9Fetih ve Yönetim
Osmanlı Devleti, Balkanlarda fethettiği yerlerde yerel halkın inançlarına ve geleneklerine müdahale etmemiş, onları 'istimalet' (hoşgörü) politikasıyla yönetmiştir.
I. Bölgedeki hakimiyetin kalıcı hale getirilmesi,
II. Sosyal huzursuzlukların önlenmesi,
III. Bölge halkının zorla Müslümanlaştırılması
Osmanlı'nın bu politikasıyla yukarıdakilerden hangilerini amaçladığı söylenebilir?
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
İstimalet hoşgörü demektir. Kalıcı hakimiyet (I) ve huzur (II) amaçtır. Zorla Müslümanlaştırma (III) istimalet ile çelişir.
I: Doğru.
II: Doğru.
III: Yanlış (Hoşgörü zorlamayı reddeder).
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
E Seçeneği:[Aşırı genelleme]Tüm şıkları doğru kabul etmek.
D Seçeneği:[Kavram hatası]III'ü doğru sanmak.
C Seçeneği:[Kavram hatası]III'ü doğru sanmak.
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
A Seçeneği:[Eksik bilgi]Sadece I'i düşünmek.
Soru 10Kuruluş Dönemi
Osmanlı Devleti'nde Orhan Bey döneminde kurulan ilk medrese, İznik'te açılmıştır.
Haritada numaralandırılmış yerlerden hangisi, Osmanlı'nın ilk medresesinin bulunduğu şehri göstermektedir?
D
IV
E
V
B
II
C
III
A
I
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Osmanlı'nın ilk medresesi Orhan Bey döneminde İznik'te açılmıştır. Haritada İznik, II numaralı bölgededir.
Bilgi: İlk medrese = İznik.
Harita eşleştirme: İznik lokasyonu II.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
D Seçeneği:[Konum hatası]Balıkesir'i işaretlemek.
E Seçeneği:[Konum hatası]Edremit'i işaretlemek.
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
C Seçeneği:[Konum hatası]İstanbul'u işaretlemek.
A Seçeneği:[Konum hatası]Eskişehir'i işaretlemek.
Soru 11Ekonomi
Osmanlı vergi sisteminde bazı vergiler özel durumlar için toplanırdı.
Çiftbozan: Toprağı terk edenlerden alınan ceza vergisi
B
Cizye: Gayrimüslimlerden alınan askerlik vergisi
E
Bac: Hayvan vergisi
D
Öşür: Müslüman üreticiden alınan ürün vergisi
A
Avarız: Olağanüstü durumlarda toplanan vergi
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Bac, çarşı ve pazardan alınan vergiye denir. Hayvan vergisi 'Ağıl' veya 'Anam' vergisidir.
Avarız: Doğru.
Cizye: Doğru.
Çiftbozan: Doğru.
Öşür: Doğru.
Bac: Yanlış (Pazar vergisidir).
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Doğru tanım]Doğru eşleşme.
E Seçeneği:[Yanlış tanım]Doğru mantık
D Seçeneği:[Doğru tanım]Doğru eşleşme.
C Seçeneği:[Doğru tanım]Doğru eşleşme.
B Seçeneği:[Doğru tanım]Doğru eşleşme.
Soru 12Kültür ve Medeniyet
Osmanlı Devleti, fethedilen şehirlerde mevcut dokuyu bozmadan, külliyeler ve yeni mahalleler inşa ederek şehirleri büyütme yoluna gitmiştir.
I. Bayındırlık faaliyetlerine önem verildiği,
II. Şehirlerin kültürel sürekliliğinin korunduğu,
III. Özel mülkiyetin tamamen kaldırıldığı
Bu bilgilere göre Osmanlı şehirciliği ile ilgili hangilerine ulaşılabilir?
A
Yalnız I
D
II ve III
E
I, II ve III
B
I ve II
C
I ve III
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Külliye ve mahalle inşası bayındırlıktır (I). Mevcut dokunun korunması sürekliliktir (II). Özel mülkiyetin kaldırıldığına dair bir bilgi yoktur (III yanlış).
I: Doğru.
II: Doğru.
III: Yanlış (Özel mülkiyetin kaldırılması söz konusu değil).
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Yanlış çıkarım]III'ü doğru sanmak.
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
E Seçeneği:[Aşırı genelleme]Tüm şıkları doğru kabul etmek.
D Seçeneği:[Yanlış çıkarım]III'ü doğru sanmak.
A Seçeneği:[Eksik bilgi]Sadece I'i düşünmek.
4 Yanlış 1 Doğruyu Götürür Kuralı Uygulanır
📚
Önerilen ÖSYM Deneme Testleri
Tarih ve KPSS / AYT sınav kategorisinde pratik yapabileceğiniz diğer denemeler ve kazanım testleri.
AYT Tarih dersi "İslamiyet Öncesi ve İlk Türk-İslam Devletleri" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Tarih dersi "İslamiyet Öncesi Türk Tarihi" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
2027 KPSS Tarih dersi "İkinci Dünya Savaşı Sonrası Gelişmeler" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
2027 AYT Tarih dersi "Uluslararası Örgütler ve Siyasi Gelişmeler" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
2027 AYT Tarih dersi "Soğuk Savaş Dönemi" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
KPSS / AYT • TarihKPSS Tarih: Osmanlı Devlet Yönetimi & Devşirme Sistemi (12 Soruluk Çıkmış Formatında Test)