Soruları doğrudan bu sayfada çözebilir, her sorunun yanındaki butondan çözümünü inceleyebilir veya testi tamamlayıp karnenizi alabilirsiniz.
✓ Sayfa İçi Canlı Çözüm & Çeldirici Analizi
0 / 12 Soru Cevaplandı
Soru 1Duraklama Dönemi
Katip Çelebi, kaleme aldığı eserinde hazine yönetiminin devletin bekası için hayati önem taşıdığını belirtir. Ona göre, hazine görevlilerinin yıllık gelir-gider dengesini şeffaf bir şekilde divana sunması ve bütçe açıklarını önleyici tedbirler alması, devletin borçlanma ihtiyacını azaltacaktır.
I. Denetlenebilir bir bütçe anlayışı oluşturma
II. Mali şeffaflığı ve hesap verilebilirliği teşvik etme
III. Devletin dış borçlanma kapasitesini artırma
Buna göre, metinde sözü edilen görevlinin temel sorumlulukları arasında hangilerinin olduğu savunulabilir?
A
Yalnız I
C
I ve II
B
Yalnız II
E
I, II ve III
D
II ve III
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Metin, bütçe denetimi ve hesap verilebilirlik üzerine kuruludur. III. öncüldeki dış borçlanma, Osmanlı'nın bu döneminde (17. yy) henüz bir devlet politikası değildir.
Metinde 'gelir-gider dengesi' ve 'şeffaflık' vurgulanmıştır.
I. öncül bütçe dengesiyle örtüşür.
II. öncül 'şeffaf bir şekilde sunma' ifadesiyle örtüşür.
III. öncül, o dönem için geçerli bir mali hedef değildir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Eksik okuma]Sadece bütçeye odaklanma
E Seçeneği:[Hepsini doğru sanma]Tüm maddelerin olumlu görünmesi
D Seçeneği:[Tarihsel anakronizm]III. öncülün mantıklı görünmesi
B Seçeneği:[Eksik okuma]Sadece denetime odaklanma
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
Soru 2Osmanlı Duraklama Dönemi
XVII. yüzyılda Osmanlı Devleti, coğrafi keşiflerin etkisiyle ticaret yollarının yön değiştirmesi sonucu gümrük gelirlerinde büyük kayıplar yaşamıştır. Aynı dönemde, saray masraflarının artması ve tımarlı sipahi sisteminin bozulması, ordunun lojistik ve finansal yapısını derinden sarsmıştır.
I. Ekonomik
II. Askeri
III. Siyasi
Buna göre, verilen metinde duraklamaya neden olan alanlardan hangilerine değinilmiştir?
E
I, II ve III
D
II ve III
B
Yalnız II
C
I ve II
A
Yalnız I
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Metinde gümrük gelirleri (ekonomik) ve tımarlı sipahi sistemi/saray masrafları (askeri/idari) vurgulanmıştır. Siyasi bir başlık geçmemektedir.
Ticaret yolları ve gümrük = Ekonomik
Tımarlı sipahi ve saray masrafları = Askeri/İdari
Metinde doğrudan bir devletlerarası siyasi kriz veya diplomatik olaydan bahsedilmiyor.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Eksik analiz]Sadece ekonomiyi görme
D Seçeneği:[Yanlış çıkarım]Siyasi olayları arama
E Seçeneği:[Genelleme hatası]Her şeyin sebep olduğunu düşünme
B Seçeneği:[Eksik analiz]Sadece askeri görme
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
Soru 317. Yüzyıl Siyasi Tarih
17. yüzyılın sonlarında Lehistan'ın iç karışıklıklarından yararlanmak isteyen Rusya'nın bölgedeki faaliyetleri Osmanlı Devleti'ni rahatsız etmiştir. İki devlet arasında yaşanan gerilim, Osmanlı'nın bölgedeki nüfuzunu korumak için Rusya üzerine düzenlediği seferle sonuçlanmış ve bu seferin ardından tarihteki ilk resmi Osmanlı-Rus antlaşması imzalanmıştır.
Yukarıda tarihsel süreci verilen antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?
D
Karlofça
E
Edirne
B
İstanbul
C
Prut
A
Bahçesaray (Çehrin)
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: AÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
1681 Bahçesaray Antlaşması, Osmanlı ile Rusya arasında imzalanan ilk resmi antlaşmadır.
Rusya'nın genişleme politikası.
Çehrin seferi (1678).
1681 Bahçesaray (Çehrin) Antlaşması.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
D Seçeneği:[Karıştırma]Genel bir antlaşma sanma
E Seçeneği:[Karıştırma]Alakasız antlaşma
C Seçeneği:[Karıştırma]Prut ile karıştırma
B Seçeneği:[Karıştırma]1700 İstanbul antlaşmasıyla karıştırma
A Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru bilgi
Soru 4Duraklama Dönemi
17. yüzyılın başlarında Osmanlı Devleti, doğuda Safeviler, batıda Avusturya ve içeride Celali isyanları ile aynı anda mücadele etmek zorunda kalmıştır. Bu durum, devletin uzun vadeli stratejik planlar yapmasını engellemiş, kısa vadeli ve 'günü kurtarma' odaklı diplomatik tavizler vermesine yol açmıştır.
I. Askeri başarı elde edilmesine rağmen, diplomatik veya toprak kaybı yaşanması.
II. Ekonomik yükümlülüklerin, askeri başarıya rağmen azaltılması.
III. Siyasi üstünlüğün, askeri zaferlere rağmen terk edilmesi.
Buna göre, yukarıdaki gelişmelerden hangileri metinde belirtilen 'günü kurtarma' politikasına kanıt olarak gösterilebilir?
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
A
Yalnız I
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Metinde belirtilen 'kısa vadeli çözüm' politikası, askeri başarıya rağmen diplomatik taviz vermeyi gerektirir. Öncüllerin hepsi (toprak iadesi, vergi indirimi, siyasi üstünlükten vazgeçme) bu duruma örnektir.
I. Toprak iadesi = Kısa vadeli çözüm.
II. Siyasi üstünlükten vazgeçme = Diplomasi tavizi.
III. Vergi indirimi = Ekonomik taviz.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Eksik analiz]Sadece I'i görme
C Seçeneği:[Eksik analiz]II'yi dışlama
B Seçeneği:[Eksik analiz]III'ü dışlama
E Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
D Seçeneği:[Eksik analiz]I'i dışlama
Soru 517. Yüzyıl Siyasi Tarih
1678 yılında Rusya'nın Çehrin Kalesi'ni ele geçirmesi, Osmanlı ile Rusya arasındaki tampon bölgeyi ortadan kaldırmış ve iki devleti doğrudan karşı karşıya getirmiştir. Osmanlı'nın zaferiyle sonuçlanan bu süreç, Kırım Hanlığı ile Rusya arasında bir denge unsuru oluşturmaya çalışmıştır.
I. Rusya'nın Osmanlı sınırlarına doğrudan müdahalesi artmıştır.
II. Osmanlı-Rus ilişkilerinde Kırım Hanlığı bir tampon bölge işlevi görmüştür.
III. İki devlet arasında doğrudan çatışma süreci başlamıştır.
Buna göre, yargılarından hangilerine ulaşılabilir?
B
I ve II
C
I ve III
E
I, II ve III
D
II ve III
A
Yalnız I
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Metin, Rusya'nın doğrudan müdahalesini, Kırım'ın tampon rolünü ve doğrudan mücadelenin başladığını desteklemektedir.
Çehrin'in düşmesi = I ve III.
Kırım Hanlığı ile Rusya arasındaki antlaşma = II.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Eksik analiz]II'yi görmeme
B Seçeneği:[Eksik analiz]III'ü görmeme
D Seçeneği:[Eksik analiz]I'i görmeme
E Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
A Seçeneği:[Eksik analiz]Sadece I'i görme
Soru 6Yeni Çağ Avrupası
XV. yüzyılda başlayan Coğrafi Keşifler, XVII. yüzyıla gelindiğinde sömürgecilik faaliyetlerine dönüşmüştür. Yeni ticaret yollarının bulunması, Akdeniz ticaretinin önemini yitirmesine ve dünya ticaretinin okyanuslara kaymasına neden olmuştur.
Verilen bilgilere göre, aşağıdaki devletlerden hangisinin bu yeni ticaret düzenine (okyanus ticareti) katılması beklenemez?
A
İngiltere
E
İspanya
D
Venedik
B
Fransa
C
Hollanda
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Venedik, Akdeniz ticaretine dayalı bir devlettir. Okyanus ticaretine geçiş, Venedik'in ekonomik gücünü kaybetmesine neden olmuştur.
Okyanus ticareti = Atlas Okyanusu kıyısı olan devletler (İngiltere, Fransa, Hollanda, İspanya).
Akdeniz ticareti = Venedik.
Venedik, okyanus ticaretinde aktif değildir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
D Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
E Seçeneği:[Bilgi hatası]İspanya'yı karıştırma
C Seçeneği:[Bilgi hatası]Hollanda'yı karıştırma
B Seçeneği:[Bilgi hatası]Fransa'yı Akdeniz devleti sanma
A Seçeneği:[Bilgi hatası]İngiltere'yi okyanus devleti sanmama
Soru 717. Yüzyıl Siyasi Tarih
XVII. yüzyılda Venedik, Osmanlı'nın önemli rakiplerinden biriydi. Girit'in korsan yatağı haline gelmesi üzerine Osmanlı donanması 1645'te kuşatmayı başlatmış ancak ada ancak 24 yıl sonra, 1669'da fethedilebilmiştir. Bu uzun kuşatma sırasında Venedik, Boğazlar'ı ablukaya alarak İstanbul'da kıtlığa neden olmuştur.
I. Osmanlı-Venedik ilişkileri sadece 17. yüzyılda başlamıştır.
II. Venedik, korsanlık faaliyetlerine göz yummuştur.
III. Osmanlı Devleti, Venedik karşısında askeri olarak tamamen başarısız olmuştur.
Buna göre, yargılarından hangilerine ulaşılabilir?
E
I, II ve III
D
II ve III
B
Yalnız II
C
I ve II
A
Yalnız I
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
I. öncül yanlıştır (ilişkiler daha eski). III. öncül yanlıştır (ada fethedilmiştir). Sadece II. öncül metinden çıkarılabilir.
I. Metinde 17. yüzyılda 'önemli rakiplerden biri' denmesi, ilişkilerin daha önce başladığını gösterir.
II. Korsan yatağı olması ve Venedik yönetimi = II. öncül doğru.
III. Ada fethedilmiştir = III. öncül yanlış.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Metni yanlış anlama]I'i doğru sanma
C Seçeneği:[Eksik analiz]I'i doğru sanma
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
D Seçeneği:[Eksik analiz]III'ü doğru sanma
E Seçeneği:[Hatalı çıkarım]Hepsini doğru sanma
Soru 816. ve 17. Yüzyıl Siyasi Tarih
Osmanlı Devleti, Safevi Devleti ile yaptığı uzun süreli savaşlar sonucunda, 1590 yılında imzalanan bir antlaşma ile Azerbaycan, Kafkasya ve İran'ın bazı bölgelerini ele geçirerek doğuda ulaşabileceği en geniş sınırlara ulaşmıştır.
Osmanlı Devleti'nin doğuda en geniş sınırlara ulaştığı bu antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?
B
Bucaş
C
Serav
D
Nasuh Paşa
E
Ferhat Paşa
A
Kasr-ı Şirin
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
1590 Ferhat Paşa Antlaşması, Osmanlı'nın doğuda en geniş sınırlara ulaştığı antlaşmadır.
En geniş sınır = Ferhat Paşa (1590).
Mevcut sınır = Kasr-ı Şirin (1639).
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Karıştırma]En bilinen antlaşma
D Seçeneği:[Karıştırma]Benzer isim
E Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru bilgi
C Seçeneği:[Karıştırma]Benzer isim
B Seçeneği:[Karıştırma]Batı antlaşması
Soru 9Gerileme Dönemi
1683 yılında gerçekleşen II. Viyana Kuşatması'nın başarısızlıkla sonuçlanması, Osmanlı Devleti için bir dönüm noktası olmuştur.
I. Osmanlı'ya karşı Kutsal İttifak kurulmuştur.
II. Osmanlı, Avrupa'nın askeri üstünlüğünü kabul etmiştir.
III. Osmanlı, Karlofça Antlaşması'nı imzalamak zorunda kalmıştır.
IV. Rusya, Karadeniz'e inme fırsatı bulmuştur.
Yukarıda verilen maddelerden hangisi II. Viyana Kuşatması'nın doğrudan bir sonucu değildir?
A
I
C
III
B
II
D
IV
E
Hiçbiri
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Rusya'nın Karadeniz'e inmesi (Azak'ın alınması), II. Viyana Kuşatması'nın doğrudan sonucu değil, 1700 İstanbul Antlaşması'nın bir sonucudur.
I. Kutsal İttifak = Doğrudan sonuç.
II. Avrupa üstünlüğü = Doğrudan sonuç.
III. Karlofça = Doğrudan sonuç.
IV. Rusya'nın Karadeniz'e inmesi = 1700 İstanbul Antlaşması sonucu.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Bilgi hatası]Sonuç sanma
D Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
E Seçeneği:[Hatalı çıkarım]Hepsini sonuç sanma
C Seçeneği:[Bilgi hatası]Sonuç sanma
B Seçeneği:[Bilgi hatası]Sonuç sanma
Soru 10Gerileme Dönemi
Osmanlı ve Rusya arasında 1700 yılında imzalanan İstanbul Antlaşması ile Azak Kalesi Rusya'ya bırakılmış ve Rusya'ya İstanbul'da daimi elçi bulundurma hakkı verilmiştir.
I. Rusya sıcak denizlere inme konusunda önemli bir adım atmıştır.
II. Karadeniz, bir Türk gölü olma özelliğini kaybetmeye başlamıştır.
III. Rusya, Osmanlı'nın iç işlerine karışma imkânı bulmuştur.
Buna göre, yargılarından hangilerine ulaşılabilir?
A
Yalnız I
C
I ve III
B
I ve II
E
I, II ve III
D
II ve III
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Azak'ın alınması sıcak denizlere iniştir (I). Karadeniz'de Rus varlığı Türk gölü özelliğini zedeler (II). Daimi elçilik iç işlerine karışma fırsatıdır (III).
Azak = Sıcak denizlere adım.
Karadeniz'de Rus varlığı = Türk gölü özelliğinin zedelenmesi.
Daimi elçilik = İç işlerine karışma.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Eksik analiz]Sadece I'i görme
B Seçeneği:[Eksik analiz]III'ü görmeme
C Seçeneği:[Eksik analiz]II'yi görmeme
D Seçeneği:[Eksik analiz]I'i görmeme
E Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
Soru 11Duraklama Dönemi
Osmanlı Devleti'nin 17. yüzyılda duraklama dönemine girmesinde iç ve dış pek çok faktör etkili olmuştur.
Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı Devleti'nin Duraklama Dönemi'ne girmesinin dış nedenlerinden biri değildir?
A
Doğal sınırlara ulaşılması
E
Avrupa'daki askeri teknolojik gelişmeler
D
Coğrafi Keşiflerin yapılması
C
Beşik ulemalığı sisteminin uygulanması
B
Rönesans ve Reform hareketlerinin yaşanması
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Beşik ulemalığı sistemi, Osmanlı'nın eğitim/idari yapısındaki bozulmadır ve bir 'iç' nedendir.
Doğal sınırlar = Dış neden.
Rönesans/Reform = Dış neden.
Beşik ulemalığı = İç neden.
Coğrafi keşifler = Dış neden.
Teknolojik gelişmeler = Dış neden.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru bilgi
B Seçeneği:[Bilgi hatası]Dış neden sanma
D Seçeneği:[Bilgi hatası]Dış neden sanma
E Seçeneği:[Bilgi hatası]Dış neden sanma
A Seçeneği:[Bilgi hatası]Dış neden sanma
Soru 12Duraklama Dönemi
Hotin Seferi sırasında Kapıkulu ordusunun disiplinsiz davranışları üzerine II. Osman, sefer dönüşünde bu ocağı kaldırmayı amaçlamıştır. Ancak bu düşüncesinin duyulması üzerine Yeniçeriler ayaklanarak padişahı öldürmüştür.
I. Askeri disiplinin bozulması
II. Yeniçerilerin siyasi otoriteye ortak olması
III. Ekonomik sorunların askeri disipline yansıması
Bu duruma gelinmesinde yukarıdakilerden hangilerinin etkili olduğu savunulabilir?
A
Yalnız I
C
I ve III
B
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Yeniçerilerin disiplinsizliği (I), padişahı öldürecek kadar güçlenmeleri (II) ve maaş/bahşiş sorunları (III) bu duruma yol açmıştır.
Disiplinsizlik = I.
Padişahı öldürme gücü = II.
Ekonomik sorunlar (maaş/bahşiş) = III.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Eksik analiz]Sadece I'i görme
E Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
D Seçeneği:[Eksik analiz]I'i görmeme
B Seçeneği:[Eksik analiz]III'ü görmeme
C Seçeneği:[Eksik analiz]II'yi görmeme
4 Yanlış 1 Doğruyu Götürür Kuralı Uygulanır
📚
Önerilen ÖSYM Deneme Testleri
Tarih ve KPSS / AYT sınav kategorisinde pratik yapabileceğiniz diğer denemeler ve kazanım testleri.
AYT Tarih dersi "İslamiyet Öncesi ve İlk Türk-İslam Devletleri" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Tarih dersi "İslamiyet Öncesi Türk Tarihi" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
2027 KPSS Tarih dersi "İkinci Dünya Savaşı Sonrası Gelişmeler" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
2027 AYT Tarih dersi "Uluslararası Örgütler ve Siyasi Gelişmeler" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
2027 AYT Tarih dersi "Soğuk Savaş Dönemi" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
KPSS / AYT • TarihKPSS Tarih: Duraklama Dönemi & İdari ve Mali Yapı (12 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)