AYT Tarih: XX. Yüzyılda Osmanlı Devleti ve Dünya & Sevr Antlaşması (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

Osmanlı Mebusan Meclisi'nin kapatılmış olmasından dolayı hukuki açıdan meşruiyetten yoksun olan, Osmanlı saltanat şurası tarafından onaylanan ve Türk vatanını paylaşım projelerini hukuki zemine oturtmayı amaçlayan 1920 tarihli bu antlaşma, Türk tarihçileri tarafından milletin bağımsızlığına vurulmaya çalışılan en büyük darbe olarak nitelendirilmiştir.

Osmanlı Mebusan Meclisi'nin kapatılmış olması nedeniyle hukuki geçerliliği tartışmalı olan, Osmanlı saltanat şurası tarafından imzalanan ancak TBMM tarafından reddedilerek vatan hainliği ilan edilen 1920 tarihli bu uluslararası belge, Osmanlı Devleti'ni sadece siyasi olarak değil, ekonomik ve sosyal açıdan da tamamen tasfiye etmeyi amaçlıyordu.

Mustafa Kemal Paşa, Osmanlı saltanat şurasının onayladığı ve Osmanlı Hükümeti adına 10 Ağustos 1920'de imzalanan bu uluslararası belgeyi, Türk milletinin varlığına vurulmuş bir darbe ve hukuki geçerliliği olmayan bir idam fermanı olarak nitelendirmiştir. Bu antlaşma, Osmanlı Devleti'nin fiilen sona erdiğini ve Anadolu'nun paylaşılmak istendiğini göstermiştir.

Atatürk, 1921 yılında yabancı bir basın mensubuna verdiği demeçte, Türk milletinin hayat hakkını ve bağımsızlığını kısıtlayan hiçbir uluslararası belgeyi hukuki olarak tanımadıklarını, egemenlik kayıtsız şartsız milletin eline verilene kadar mücadelenin süreceğini belirtmiştir.

Kurtuluş Savaşı sürecinde Osmanlı topraklarının paylaşılmasını öngören ve Saltanat Şûrası tarafından onaylanan ağır şartlı bir antlaşma sonrasında, TBMM yönetimi bu antlaşmaya onay verenlerin vatan haini sayılacağına dair kanun çıkarmıştır. Bu doğrultuda Doğu Cephesi Komutanı Kâzım Karabekir de antlaşmayı imzalayanların ve onaylayanların millet vicdanında ve hukuken en ağır şekilde cezalandırılması gerektiğini belirten telgraflar çekmiştir.