AYT Tarih: XX. Yüzyıl Başlarında Osmanlı Devleti & Trablusgarp Savaşı (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

Soru Havuzu ve Doğrudan Çözüm Modu

Soruları doğrudan bu sayfada çözebilir, her sorunun yanındaki butondan çözümünü inceleyebilir veya testi tamamlayıp karnenizi alabilirsiniz.

✓ Sayfa İçi Canlı Çözüm & Çeldirici Analizi

Soru 1 XX. Yüzyıl Başlarında Osmanlı Devleti

XX. yüzyılın başlarında Osmanlı topraklarını ele geçirmek isteyen büyük bir devlet, gizli anlaşmaların da verdiği avantajla Kuzey Afrika'daki son toprak parçasımıza denizden ve karadan taarruz başlatmıştır. Bölgeye gizlice geçen aralarında Mustafa Kemal ve Enver Bey gibi genç subayların bulunduğu Osmanlı subayları, yerli halkı gizli yollarla örgütleyerek Derne ve Tobruk'ta destansı bir savunma hattı kurmuş; işgalci kuvvetlerin ilerleyişini durdurarak barış tekliflerini reddetmişlerdir.

Paragrafta sözü edilen ve genç Osmanlı subaylarının halkı teşkilatlandırma başarısı gösterdiği bu askerî mücadele aşağıdakilerden hangisidir?

Çanakkale Savaşı

Balkan Savaşları

Trablusgarp Savaşı

I. Dünya Savaşı

Dömeke Meydan Savaşı

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 2 XIX. ve XX. Yüzyılda Osmanlı Devleti

Siyasi birliklerini geç tamamlayan Avrupalı devletlerden biri, hammadde ve pazar arayışı doğrultusunda sömürgecilik yarışına dahil olmuştur. Bu devlet, Osmanlı Devleti'nin Kuzey Afrika'da elinde kalan son toprak parçasını hedef alarak burayı işgal etmiştir.

Paragrafta söz edilen ve Osmanlı Devleti'nin Kuzey Afrika'daki varlığının sona ermesine neden olan bölge aşağıdakilerden hangisidir?

Fas

Trablusgarp

Mısır

Tunus

Cezayir

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 3 20. Yüzyıl Başlarında Osmanlı Devleti ve Dünya

İtalya'nın Trablusgarp'a saldırısı üzerine Osmanlı Devleti, bölgeye denizden donanma gönderememiş, karadan ise Mısır üzerinden asker sevk etmek istemiştir. Ancak Mısır'ı hukuken Osmanlı'ya ait olmakla birlikte fiilen işgal altında tutan İngiltere, bu savaşta tarafsız kalacağını ilan etmiş ve Osmanlı birliklerinin Mısır topraklarını kullanarak Trablusgarp'a geçişine kesinlikle izin vermemiştir.

I. İngiltere'nin tutumu, İtalya'nın sömürge elde etme politikasını dolaylı yoldan kolaylaştırmıştır.

II. Osmanlı Devleti, Trablusgarp'ı savunmada coğrafi ve stratejik açıdan yalnız ve dezavantajlı bir konumda kalmıştır.

III. İngiltere, Trablusgarp Savaşı'nda İtalya yanında fiilen askerî harekâta katılmıştır.

Verilen bilgilere göre, numaralandırılmış yargılardan hangilerine ulaşılabilir?

I ve II

Yalnız II

I, II ve III

II ve III

Yalnız I

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: C ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

İngiltere'nin tarafsızlık kisvesi altında Osmanlı'nın kara geçişini engellemesi İtalya'nın işini kolaylaştırmış ve Osmanlı'yı askeri sevkıyatta çaresiz bırakmıştır; ancak İngiltere savaşa askeri olarak dahil olmamıştır.

Metinde İngiltere'nin tarafsız kalacağını duyurduğu ancak Osmanlı'nın geçişine izin vermediği belirtilmiştir. Bu durum İtalya'nın işgalini kolaylaştırır (I. Öncül doğru).
Osmanlı'nın denizden donanma gönderememesi ve karadan Mısır engeline takılması stratejik yalnızlığını ve dezavantajını gösterir (II. Öncül doğru).
İngiltere tarafsızlığını ilan etmiş, savaşa askeri olarak dahil olmamıştır (III. Öncül yanlış).

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

A Seçeneği: [Eksik değerlendirme tuzağı] Aday sadece I. öncülü kesin olarak görür ancak II. öncülün de metinden çıkarılabileceğini gözden kaçırır.

B Seçeneği: [Eksik değerlendirme tuzağı] Aday II. öncülü yakalar ancak I. öncülün İngiltere'nin tutumu ile İtalya'nın işgali arasındaki nedensellik bağını kuramaz.

C Seçeneği: [Doğru seçenek] Metindeki veriler I ve II numaralı yargıları doğrulamakta, III numaralı yargıyı ise çelmektedir.

D Seçeneği: [Metin dışı bilgi/çelişki tuzağı] Aday III. öncüldeki 'savaşa dâhil olmuştur' ifadesini İngiltere'nin 'engelleyici tutumu' ile karıştırıp fiili savaş katılımı sanmıştır.

E Seçeneği: [Tümünü doğru kabul etme eğilimi] Aday metindeki tüm olumsuz durumları İngiltere'nin savaşa girmesi olarak yorumlamıştır.

Soru 4 Trablusgarp Savaşı

İtalya, sömürge arayışları doğrultusunda gözünü diktiği Trablusgarp'ı işgal etmeden önce büyük devletlerin onayını almış, ancak Osmanlı Devleti'nin denizden ve karadan bölgeye askeri sevkiyat yapmasını engellemek amacıyla çeşitli stratejik hamleler gerçekleştirmiştir.

I. Mısır'ı işgali altında tutan İngiltere ile diplomatik görüşmeler yaparak Osmanlı askerlerinin Mısır üzerinden karadan Libya'ya geçişine izin verilmemesini sağlamak,

II. Donanmasının üstünlüğüne güvenerek Çanakkale Boğazı'nı ablukaya almak ve Ege'deki bazı Osmanlı adalarını işgal etmek,

III. Trablusgarp halkını Osmanlı yönetimine karşı kışkırtmak amacıyla bölgeye silah ve para yardımı dağıtmak

İtalya'nın, Trablusgarp'ı işgali sırasında Osmanlı Devleti'nden bölgeye gelebilecek yardımı ve müdahaleyi önleyebilmek amacıyla yukarıdaki önlemlerden hangilerini aldığı söylenebilir?

II ve III

I, II ve III

I ve II

Yalnız II

Yalnız I

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: C ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

İtalya, Trablusgarp'ı işgal ederken Osmanlı'nın karadan yardım göndermesini engellemek için Mısır'ı elinde bulunduran İngiltere'nin tarafsızlığını/engellemesini sağlamış, denizden gelebilecek yardımı önlemek için ise Çanakkale Boğazı'nı ablukaya almıştır.

Osmanlı'nın Trablusgarp ile karadan bağlantısı kesilmek istenmiş, bu nedenle Mısır'daki İngiliz varlığıyla diplomatik temas kurularak Osmanlı kuvvetlerinin Mısır'dan geçişi engellenmiştir.
Osmanlı donanmasının yetersizliğinden yararlanan İtalya, Çanakkale Boğazı'nı abluka altına almış ve Ege adalarını işgal ederek baskı kurmuştur.
İtalya, Trablusgarp halkını Osmanlı'ya karşı kışkırtmak yerine, halkın dini ve kültürel bağlarını kullanarak Osmanlı subaylarının (Mustafa Kemal, Enver Paşa vb.) örgütlenmesini engellemeye çalışmıştır; dolayısıyla III numaralı öncül tarihsel gerçeklikle bağdaşmaz.

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

D Seçeneği: [Arap halkını kışkırtma yanılgısı] İtalya'nın sömürgecilik faaliyetlerinde halkı kışkırttığına dair genel bir varsayımla III. öncülü doğru kabul eden adaylar düşer.

E Seçeneği: [Tüm öncülleri doğru kabul etme eğilimi] Öncüllerin hepsinin mantıklı ve stratejik birer hamle gibi görünmesi nedeniyle bu şık güçlü bir çeldiricidir.

C Seçeneği: [Doğru seçenek] İtalya'nın hem İngiltere ile anlaşıp kara yolunu kapattığı hem de Çanakkale'yi ablukaya aldığı bilgisine hakim olan adaylar doğru cevaba ulaşır.

B Seçeneği: [Yalnızca deniz operasyonlarını baz almak] Sadece Çanakkale ablukasını hatırlayan adaylar bu şıkkı seçebilir.

A Seçeneği: [Yalnızca diplomatik boyutu düşünmek] Sadece I. öncülün kesin doğruluğundan emin olup askeri ablukayı gözden kaçıran adaylar bu şıkka yönelir.

Soru 5 Trablusgarp Savaşı ve Uşi Antlaşması

1911-1912 Trablusgarp Savaşı'nı sonlandıran 18 Ekim 1912 tarihli Uşi Antlaşması, Osmanlı Devleti'nin Kuzey Afrika'daki varlığının sona ermesinde dönüm noktası olmuştur.

Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı Devleti ile İtalya arasında imzalanan Uşi Antlaşması'nın hükümlerinden biri değildir?

Trablusgarp ve Bingazi İtalya yönetimine bırakılacaktır.

Trablusgarp'ta geçici bir süre görev yapacak olan Osmanlı kadısı ve nahivler halife adına atanmaya devam edilecektir.

İtalya, Osmanlı Devleti'nin kapitülasyonları kaldırma girişimine karşı çıkmayacaktır.

Rodos ve On İki Ada, Balkan Savaşları'nın olası sonuçlarına karşı kalıcı olarak İtalya'ya devredilecektir.

Trablusgarp ve Bingazi'deki Müslüman halk, dini açıdan Osmanlı halifesine bağlı kalmaya devam edecektir.

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

AYT Tarih: XX. Yüzyıl Başlarında Osmanlı Devleti & Trablusgarp Savaşı (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

Soru Havuzu ve Doğrudan Çözüm Modu

Paragrafta sözü edilen ve genç Osmanlı subaylarının halkı teşkilatlandırma başarısı gösterdiği bu askerî mücadele aşağıdakilerden hangisidir?

Paragrafta söz edilen ve Osmanlı Devleti'nin Kuzey Afrika'daki varlığının sona ermesine neden olan bölge aşağıdakilerden hangisidir?

Verilen bilgilere göre, numaralandırılmış yargılardan hangilerine ulaşılabilir?

İtalya'nın, Trablusgarp'ı işgali sırasında Osmanlı Devleti'nden bölgeye gelebilecek yardımı ve müdahaleyi önleyebilmek amacıyla yukarıdaki önlemlerden hangilerini aldığı söylenebilir?

Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı Devleti ile İtalya arasında imzalanan Uşi Antlaşması'nın hükümlerinden biri değildir?

Önerilen ÖSYM Deneme Testleri

TYT Tarih Çıkmış Soru Formatında Çözümlü Konu Tarama Testi

AYT Türk Dili ve Edebiyatı: İslamiyet Öncesi ve İlk Türk-İslam Devletleri & Kutadgu Bilig ve Türk-İslam Edebiyatı (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Tarih: İslamiyet Öncesi Türk Tarihi & Kültür ve Uygarlık (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

KPSS Tarih: İkinci Dünya Savaşı Sonrası Gelişmeler & Soğuk Savaş Dönemi ve Orta Doğu (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Tarih: Uluslararası Örgütler ve Siyasi Gelişmeler & Ortadoğu'da Petrol ve Siyaset (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Tarih: Soğuk Savaş Dönemi & Yumuşama (Detant) Dönemi (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)