AYT Tarih: XX. Yüzyıl Başlarında Osmanlı Devleti ve Dünya & Balkan Savaşları (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

Soru Havuzu ve Doğrudan Çözüm Modu

Soruları doğrudan bu sayfada çözebilir, her sorunun yanındaki butondan çözümünü inceleyebilir veya testi tamamlayıp karnenizi alabilirsiniz.

✓ Sayfa İçi Canlı Çözüm & Çeldirici Analizi

Soru 1 XX. Yüzyıl Başlarında Osmanlı Devleti ve Dünya

II. Balkan Savaşı sonrasında Osmanlı Devleti, kaybettiği toprakların bir kısmını (Edirne ve Kırklareli) geri almış ve komşu devletlerle ikili antlaşmalar imzalayarak yeni sınırlarını çizmiştir.

I. Bulgaristan ile 1913 yılında imzalanarak Meriç Nehri'ni iki ülke arasında sınır kabul eden antlaşmadır.

II. Bu antlaşmayla Edirne, Dimetoka ve Kırklareli Osmanlı Devleti'nde kalmıştır.

Yukarıda özellikleri verilen ve II. Balkan Savaşı sonrasında Osmanlı ile Bulgaristan arasında imzalanan antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?

Atina Antlaşması

İstanbul Antlaşması

Uşi Antlaşması

Bükreş Antlaşması

Londra Antlaşması

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 2 XX. Yüzyılda Osmanlı Devleti

Osmanlı Devleti, XX. yüzyılın başlarında karşılaştığı iç ve dış sorunların da etkisiyle Balkan Savaşları'nda büyük bir bozguna uğramıştır.

I. Ordunun içine siyasi çekişmelerin ve partizanlığın girmesi

II. Savaş öncesinde terhislerin yapılması ve yedek kuvvetlerin zamanında silahaltına alınamaması

III. Demiryolu ağının yetersizliği ve lojistik ikmalin aksaması

Yukarıdakilerden hangileri Osmanlı Devleti'nin I. Balkan Savaşı'nda kısa sürede başarısızlığa uğramasında etkili olan askerî ve siyasi etkenler arasında gösterilebilir?

II ve III

I, II ve III

Yalnız II

I ve II

Yalnız I

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: E ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

I. Balkan Savaşı'nda Osmanlı ordusunun başarısız olmasında siyasi partileşmenin orduya yansıması, seferberlik planlarındaki aksaklıklar ve terhisler ile yetersiz ulaşım/lojistik altyapısı doğrudan etkili olmuştur.

Ordu içinde 'İttihatçı ve İtilafçı' şeklinde siyasi kutuplaşmaların yaşanması emir-komuta zincirini zayıflatmıştır (I).
Savaş öncesinde 'barış dönemi' havasıyla tecrübeli askerlerin bir kısmının terhis edilmesi ve seferberliğin gecikmesi orduyu zayıflatmıştır (II).
Balkanlar'ın zorlu coğrafyasında ordunun cepheye sevkini ve iaşe/mühimmat tedariğini sağlayacak demiryolu ve lojistik altyapı yetersiz kalmıştır (III).

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

A Seçeneği: [Sadece siyasi etkeni yeterli bulma] Aday sadece ordu-siyaset ilişkisine odaklanıp diğer teknik eksiklikleri göz ardı edebilir.

C Seçeneği: [III. öncülü göz ardı etme] Siyasi ve askeri personel durumunu bilip lojistik faktörü atlayan adayların düştüğü tuzaktır.

B Seçeneği: [Sadece askeri terhisleri alma] Sadece askerî hazırlıksızlığa odaklanıldığı için diğer şıklar dışlanabilir.

D Seçeneği: [I. öncülü eksik değerlendirme] Ordu içindeki siyasi partileşmenin etkisini küçümseyen adayların seçtiği çeldiricidir.

E Seçeneği: [Doğru seçenek] Tüm öncüllerin tarihi gerçeklikle uyuştuğunu kavrayan adaylar bu seçeneği işaretler.

Soru 3 İnkılap Tarihi

1909 yılı Nisan ayında İstanbul'da meşrutiyet rejimini ortadan kaldırmak amacıyla gerici bir ayaklanma çıkmış, bu isyan sonucunda çıkan kargaşada pek çok kişi hayatını kaybetmiştir. Selânik'ten yola çıkarak orduyla birlikte İstanbul'a gelen ve düzeni sağlayan Hareket Ordusu'nun kurmay heyetinde yer alan Mustafa Kemal, kaleme aldığı bildirilerde meşrutiyetin korunması gerektiğini vurgulamıştır.

Metinde sözü edilen ve Mustafa Kemal'in bastırılmasında aktif rol oynadığı bu gelişme aşağıdakilerden hangisidir?

Kuleli Vakası

Trablusgarp Savaşı

31 Mart Olayı

Arnavutluk İsyanı

Babıali Baskını

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: B ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

1909 yılında meşrutiyete karşı çıkan ayaklanma 31 Mart Olayı'dır ve Mustafa Kemal bu isyanı bastıran Hareket Ordusu'nda görev yapmıştır.

1909 Nisan ayında İstanbul'da çıkan rejimi değiştirmeye yönelik ayaklanma 31 Mart Olayı olarak bilinir.
Bu isyanı bastırmak için Selânik'ten Hareket Ordusu yola çıkmıştır.
Mustafa Kemal bu ordunun kurmay yüzbaşısı olarak görev yapmış ve hareketin ideolojik temellerini oluşturan bildiriler kaleme almıştır.

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

A Seçeneği: [İttihat ve Terakki'nin hükümet darbesiyle karıştırılması.] Mustafa Kemal'in siyasi olayları ile İttihat ve Terakki'nin eylemlerini kronolojik olarak karıştırarak Babıali Baskını'nı işaret edebilir.

E Seçeneği: [Daha eski tarihli darbe teşebbüsleriyle karıştırma.] Abdülaziz dönemindeki olaylarla İkinci Meşrutiyet dönemini karıştırabilir.

D Seçeneği: [Mustafa Kemal'in katıldığı ilk savaş ile 31 Mart Olayı'nı karıştırma.] Mustafa Kemal'in askerî kariyerindeki önemli bir diğer olay olan Trablusgarp ile karıştırabilir.

B Seçeneği: [Doğru seçenek] Doğru tarihsel verileri birleştirerek doğru sonuca ulaşmıştır.

C Seçeneği: [Balkanlardaki diğer isyanlarla karıştırma.] Dönemdeki diğer ayrılıkçı isyanları anımsayarak çeldiriciye düşebilir.

Soru 4 XX. Yüzyıl Başlarında Osmanlı Devleti

Tarih dersinde XX. yüzyıl başlarındaki Osmanlı siyasi çalkantılarını anlatan Selim Öğretmen, dönemin idari ve askeri yapısındaki değişmeleri vurgularken hükümet darbesiyle sonuçlanan bir hükümet bunalımına, Hamidiye kahramanı olarak anılan bir deniz subayının rolüne ve savaş sırasında kaybedilen toprakları geri alma çabalarının müzakere edildiği sınırlara değinmiştir.

Buna göre Selim Öğretmen'in derste bahsettiği olaylar ve gelişmeler aşağıdaki konulardan hangisiyle doğrudan ilgilidir?

Çanakkale Savaşı

Trablusgarp Savaşı

Sevr Barış Antlaşması

I. Balkan Savaşı

Mondros Ateşkes Antlaşması

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: C ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

Verilen ipuçları (hükümet darbesi olan Babıali Baskını, Hamidiye kahramanı Rauf Orbay ve Midye-Enez Hattı) I. Balkan Savaşı dönemi ve sonuçlarıyla doğrudan ilgilidir.

Öncüldeki 'hükümet darbesi' Babıali Baskını'na (İttihat ve Terakki'nin yönetimi ele geçirmesi) işaret eder.
'Hamidiye kahramanı' olarak bilinen deniz subayı Rauf Orbay, I. Balkan Savaşı'ndaki başarılı deniz harekatlarıyla tanınmıştır.
'Midye-Enez Hattı', I. Balkan Savaşı sonucunda Osmanlı Devleti'nin batı sınırını belirlemek üzere gündeme gelen sınırdır.

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

A Seçeneği: [Askeri kahramanlık vurgusundan ötürü Çanakkale Savaşı ile karıştırılabilir.] Hamidiye kahramanı ifadesinin deniz savaşlarıyla ilgili olmasından dolayı Çanakkale'deki deniz muharebeleriyle ilişkilendirilir.

B Seçeneği: [I. Dünya Savaşı sonundaki anlaşmalarla karıştırılması.] Mondros dönemi de ağır toprak kayıpları içerdiği için adaylar bu dönemi genel bir buhran olarak düşünebilir.

C Seçeneği: [Doğru seçenek.] Verilen tüm ipuçları (Babıali Baskını, Rauf Orbay, Midye-Enez) eksiksiz olarak I. Balkan Savaşı'nı işaret etmektedir.

E Seçeneği: [Ağır antlaşma koşulları ve toprak kayıpları nedeniyle Sevr ile bağdaştırma.] Sevr de Osmanlı'nın büyük toprak kaybettiği bir süreçtir.

D Seçeneği: [Trablusgarp Savaşı'nın da aynı döneme (1911-1912) yakın olması.] Trablusgarp Savaşı'nda da Mustafa Kemal ve Enver Bey gibi subayların kahramanlıkları anlatıldığı için Rauf Orbay ile karıştırılabilir.

Soru 5 XIX. Yüzyılda Osmanlı Devleti

Fransız İhtilali'nin yaydığı 'her millete bir devlet' fikri, 19. yüzyıl boyunca Osmanlı Devleti'nin Balkan topraklarında peş peşe isyanların çıkmasına ve bağımsızlık hareketlerinin hız kazanmasına neden olmuştur. Bu süreçte Osmanlı'dan ayrılan son Balkan milleti, Balkan Savaşları'nın ardından imzalanan antlaşmalarla statüsünü kazanmıştır.

I. Yunanistan (Edirne Antlaşması ile)

II. Sırbistan (Berlin Antlaşması ile)

III. Arnavutluk (Londra Antlaşması ile)

Yukarıdaki öncüllerde verilen Balkan uluslarından hangileri, Osmanlı Devleti'nden ayrılarak bağımsızlığını ilan eden ilk ve son ülkeler olarak doğru eşleştirilmiştir?

Yalnız I

Yalnız III

I ve II

II ve III

I ve III

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

AYT Tarih: XX. Yüzyıl Başlarında Osmanlı Devleti ve Dünya & Balkan Savaşları (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

Soru Havuzu ve Doğrudan Çözüm Modu

Yukarıda özellikleri verilen ve II. Balkan Savaşı sonrasında Osmanlı ile Bulgaristan arasında imzalanan antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?

Yukarıdakilerden hangileri Osmanlı Devleti'nin I. Balkan Savaşı'nda kısa sürede başarısızlığa uğramasında etkili olan askerî ve siyasi etkenler arasında gösterilebilir?

Metinde sözü edilen ve Mustafa Kemal'in bastırılmasında aktif rol oynadığı bu gelişme aşağıdakilerden hangisidir?

Buna göre Selim Öğretmen'in derste bahsettiği olaylar ve gelişmeler aşağıdaki konulardan hangisiyle doğrudan ilgilidir?

Yukarıdaki öncüllerde verilen Balkan uluslarından hangileri, Osmanlı Devleti'nden ayrılarak bağımsızlığını ilan eden ilk ve son ülkeler olarak doğru eşleştirilmiştir?

Önerilen ÖSYM Deneme Testleri

TYT Tarih Çıkmış Soru Formatında Çözümlü Konu Tarama Testi

AYT Türk Dili ve Edebiyatı: İslamiyet Öncesi ve İlk Türk-İslam Devletleri & Kutadgu Bilig ve Türk-İslam Edebiyatı (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Tarih: İslamiyet Öncesi Türk Tarihi & Kültür ve Uygarlık (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

KPSS Tarih: İkinci Dünya Savaşı Sonrası Gelişmeler & Soğuk Savaş Dönemi ve Orta Doğu (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Tarih: Uluslararası Örgütler ve Siyasi Gelişmeler & Ortadoğu'da Petrol ve Siyaset (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Tarih: Soğuk Savaş Dönemi & Yumuşama (Detant) Dönemi (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)