AYT Tarih: XVIII. Yüzyılda Değişen Dinamikler & Osmanlı-Rus İlişkileri ve Küçük Kaynarca Antlaşması (6 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)
2027 AYT Tarih dersi "XVIII. Yüzyılda Değişen Dinamikler" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
📝 6 Soru⏱️ 10 Dakika🎯 ÖSYM Sınav Formatı🧠 Çeldirici & Bilişsel Teşhisli📊 Anında Karne & Net Hesabı
Soruları doğrudan bu sayfada çözebilir, her sorunun yanındaki butondan çözümünü inceleyebilir veya testi tamamlayıp karnenizi alabilirsiniz.
✓ Sayfa İçi Canlı Çözüm & Çeldirici Analizi
0 / 6 Soru Cevaplandı
Soru 1XVIII. Yüzyılda Değişen Dinamikler
XVIII. yüzyılda Rusya ile uzun süren savaşlar sonucunda imzalanan 1774 Küçük Kaynarca Antlaşması, Osmanlı dış politikasında bir dönüm noktası olmuş ve devletin uluslararası alandaki dengelerini sarsmıştır.
I. Kırım'ın siyasi bağımsızlık kazanması
II. Karadeniz'in tamamen Türk gölü haline gelmesi
III. Rusya'ya kapitülasyonlardan yararlanma hakkı tanınması
Yukarıdakilerden hangileri 1774 Küçük Kaynarca Antlaşması'nın maddeleri arasında yer alır?
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
B
Yalnız II
A
Yalnız I
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Küçük Kaynarca Antlaşması ile Kırım bağımsız olmuş ve Rusya'ya kapitülasyon hakkı tanınmıştır; ancak Karadeniz bu antlaşmayla Türk gölü olmaktan çıkmış, Rusya Karadeniz'de donanma bulundurma hakkı elde etmiştir.
I. öncül doğrudur, Kırım'a bağımsızlık verilmiş ve dini bağ korunmuştur.
II. öncül yanlıştır, Karadeniz Türk gölü olma özelliğini bu antlaşmayla tamamen kaybetmiştir.
III. öncül doğrudur, Rusya kapitülasyonlardan yararlanacak statüye kavuşturulmuştur.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Yalnızca Kırım maddesini hatırlayıp kapitülasyonları göz ardı etmek.]Kırım'ın bağımsızlığı en bilinen maddedir ancak III. öncül de doğrudur.
B Seçeneği:[Karadeniz'in statüsündeki değişimi ters okumak.]Antlaşmanın Karadeniz ile ilgili olduğunu bilip yönünü karıştırmak.
D Seçeneği:[Kırım'ın bağımsızlığını atlayıp diğer maddeleri doğru kabul etmek.]Kırım maddesini gözden kaçırmak.
E Seçeneği:[Tüm öncülleri doğru zannetmek.]Karadeniz'in Türk gölü olma durumunun bu antlaşmayla bittiğini unutmak.
C Seçeneği:[Doğru seçenek]I ve III numaralı maddelerin antlaşmada yer aldığını doğru tespit etmek.
Soru 2XVIII. ve XIX. Yüzyıllarda Osmanlı Devleti
Osmanlı Devleti'nde XVIII. yüzyılın sonlarında batı tarzı askeri ve idari düzenlemeler hız kazanmış, yapılan ıslahatların sürekliliğini sağlamak amacıyla yeni mali kaynaklar yaratılmıştır.
I. Yeni kurulan orduya düzenli gelir sağlamak
II. Hazine üzerindeki mali baskıyı hafifletmek
III. Geleneksel ocakların ekonomik imtiyazlarını artırmak
III. Selim döneminde ihdas edilen İrad-ı Cedit hazinesinin kurulmasında yukarıdaki amaçlardan hangilerinin etkili olduğu söylenebilir?
A
Yalnız I
D
II ve III
E
I, II ve III
B
Yalnız II
C
I ve II
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
İrad-ı Cedit Hazinesi, III. Selim döneminde kurulan Nizam-ı Cedid ordusunun ve reformların finansmanını karşılamak amacıyla oluşturulmuştur.
III. Selim dönemi ıslahatları 'Nizam-ı Cedid' adı altında toplanmıştır.
Bu ordunun ve yapılan yeniliklerin masraflarını karşılamak için İrad-ı Cedit Hazinesi kurulmuştur.
Geleneksel ocakların (Yeniçeri Ocağı) imtiyazlarını artırmak değil, aksine onlara alternatif modern bir ordu kurmak amaçlanmıştır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
A Seçeneği:[Eksik bilgi]Yalnızca ordunun düşünüldüğü sanılabilir.
B Seçeneği:[Eksik bilgi]Yalnızca hazine dengesi odaklı düşünülebilir.
E Seçeneği:[Tümcül yanlış]Tüm öncüllerin doğru olduğu varsayılabilir.
D Seçeneği:[Kavram yanılgısı]Geleneksel ocakların desteklendiği yanılgısına düşülebilir.
Soru 3Osmanlı Kültür ve Medeniyeti / Dağılma Dönemi Islahatları
Osmanlı Devleti'nde XVIII. yüzyılın sonlarından itibaren artan askeri, mali ve idari sıkıntıları aşmak amacıyla padişahların devlet adamlarından ve alimlerden raporlar hazırlamasını istemesi gelenek haline gelmiştir.
I. Devletin iç ve dış siyasetindeki aksaklıkları tespit etmek amacıyla hazırlanmıştır.
II. Ebubekir Ratip Efendi ve Tatarcık Ahmet Paşa gibi önemli isimler bu belgelerin kaleme alınmasında rol oynamıştır.
III. Islahatların planlı ve programlı bir şekilde yürütülmesinde padişaha rehberlik etmiştir.
Özellikleri verilen ve III. Selim döneminde devletin sorunlarına çözüm bulmak amacıyla hazırlatılan bu rapor niteliğindeki ıslahat belgelerine ne ad verilmiştir?
A
Ruznâmçe
B
Meşveret
E
Layiha
D
Kanunname
C
Beratnâme
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
III. Selim döneminde devletin sorunlarına çözüm aramak için devlet adamlarına hazırlatılan raporlara 'layiha' denir.
Öncüllerde bahsedilen ve XVIII. yüzyıl sonu ile XIX. yüzyılda devlet raporlarına verilen isim analiz edilir.
Ebubekir Ratip Efendi gibi isimlerin hazırladığı raporların adı hatırlanır.
Bu tür uzman raporlarının Osmanlı tarihindeki karşılığının 'layiha' olduğu tespit edilir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Atama belgesi]Resmi devlet belgesi olması nedeniyle beratnâme ile karıştırılabilir.
D Seçeneği:[Genel hukukî belge]Islahatlarla ilgili genel kanunlar akla gelebilir.
E Seçeneği:[Doğru seçenek]III. Selim döneminde hazırlanan raporların layiha olduğunu bilen aday doğrudan işaretler.
B Seçeneği:[Meşveret meclisleriyle karıştırma]Danışma meclisleri ve toplantılarla rapor kavramı ilişkilendirilebilir.
A Seçeneği:[Osmanlı terimi]Osmanlıca resmi terimler birbirine karıştırılabilir.
Soru 4XVIII. Yüzyılda Osmanlı Devleti
Osmanlı tahtına çıkmadan önce Avrupa'daki gelişmeler yakından takip edilmiş, özellikle Fransa ile diplomatik ve kültürel ilişkilerin geliştirilmesine büyük önem verilmiştir. Veliahtlık döneminde Fransa kralıyla mektuplaşarak Batı'daki askerî teşkilatlanma, fen ve idari yapı hakkında raporlar hazırlatılan bu padişah, tahta geçtikten sonra başlattığı köklü değişim hareketlerinde Fransız uzmanlardan ve modelinden yararlanmıştır.
Metinde özellikleri verilen ve Batı tarzı köklü ıslahatları 'Nizam-ı Cedid' adı altında toplayan Osmanlı padişahı aşağıdakilerden hangisidir?
A
I. Mahmud
B
III. Mustafa
D
III. Selim
E
II. Mahmud
C
I. Abdülhamit
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Metinde bahsedilen veliahtlık döneminde Fransa ile ilişkileri geliştiren ve tahta çıktıktan sonra Nizam-ı Cedid yeniliklerini başlatan padişah III. Selim'dir.
Öncüldeki 'veliaht iken Fransa kralı ile iletişim kurma' ve 'Nizam-ı Cedid' kavramları incelenir.
III. Selim'in tahta çıkmadan önce Avrupa'yı yakından takip ettiği bilgisi hatırlanır.
Fransa hayranlığı ve Fransız uzmanların ordu düzenlemesindeki rolü III. Selim dönemini işaret eder.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Dağılma dönemi ıslahatçısı olması.]Fransa ile olan diplomatik temasların bu döneme atfedilmesi.
A Seçeneği:[I. Mahmud dönemi askeri alandaki ilk Batılı tarz ıslahatlarla karıştırılması.]Batı etkisi denilince ilk ak gelen padişahlardan biri olması.
E Seçeneği:[II. Mahmud'un da Fransa ve Batı odaklı ıslahatlar yapması.]Yeniçeri Ocağı'nı kaldırması ve köklü değişimleri nedeniyle karıştırılması.
D Seçeneği:[Doğru seçenek]Aday doğru analiz yapmıştır.
B Seçeneği:[Metinde adı geçen baba figürü ile padişahın karıştırılması.]Metindeki 'babası III. Mustafa gibi' ifadesinin yanlış okunması.
Soru 5XVIII. Yüzyılda Osmanlı Devleti
XVIII. yüzyılın sonlarına doğru Osmanlı Devleti ile Rusya arasında yaşanan uzun süreli savaşlar, Osmanlı diplomasisini yeni bir döneme sokmuş; kaybedilen toprakların geri alınamayacağı ve özellikle stratejik önem taşıyan bir bölgenin kesin olarak elden çıktığı gerçeğini kabul etme zorunluluğunu doğurmuştur.
I. Küçük Kaynarca Antlaşması ile bağımsız olan bölgenin Rusya'ya ilhakının resmen tanınması
II. Osmanlı Devleti'nin Kuzey Karadeniz'deki hakimiyet mücadelesinde stratejik üstünlüğü tamamen kaybetmesi
III. Lale Devri'ndeki barış politikasının yeniden canlandırılması
Yukarıda verilen durumlardan hangileri, Osmanlı Devleti'nin 1792 yılında Rusya ile imzaladığı Yaş Antlaşması'nın sonuçları arasında yer alır?
C
I ve II
B
Yalnız II
E
I, II ve III
D
I ve III
A
Yalnız I
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
1792 Yaş Antlaşması ile Osmanlı Devleti, Kırım'ın Rusya'ya ait olduğunu resmen kabul etmiş ve Kuzey Karadeniz'deki Rus üstünlüğünü onaylamıştır.
Öncül I incelendiğinde; Küçük Kaynarca (1774) ile bağımsız olan Kırım, 1783'te Rusya tarafından ilhak edilmiş ve 1792 Yaş Antlaşması ile Osmanlı bu durumu kabul etmiştir (Doğrudur).
Öncül II incelendiğinde; Kırım'ın kaybı Osmanlı'nın Karadeniz'deki egemenlik alanını daraltmış ve Rusya'nın stratejik üstünlüğünü pekiştirmiştir (Doğrudur).
Öncül III incelendiğinde; Lale Devri XVIII. yüzyılın başlarındadır (1718-1730), 1792 yılı ile ilgisi yoktur (Yanlıştır).
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Yalnız I]Aday II. öncülün stratejik sonucunu gözden kaçırıp sadece antlaşmanın temel maddesine odaklanmış olabilir.
D Seçeneği:[I ve III]Aday Lale Devri ile Yaş Antlaşması'nın tarih aralığını karıştırarak III. öncülü doğru kabul etmiştir.
E Seçeneği:[I, II ve III]Aday kronolojik bilgi eksikliği nedeniyle tüm öncülleri doğru zannetmiştir.
B Seçeneği:[Yalnız II]Aday stratejik kaybı görmüş ancak I. öncüldeki temel antlaşma maddesini kaçırmış olabilir.
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Aday, Yaş Antlaşması'nın hem siyasi/hukuki maddesini (Kırım) hem de jeopolitik sonucunu doğru bağdaştırmıştır.
Soru 6XVIII. Yüzyılda Osmanlı Devleti
Osmanlı Devleti, 1736-1739 Osmanlı-Rus-Avusturya Savaşı'nı başarıyla yürüterek araya giren arabulucu devletin diplomatik desteği sayesinde Belgrad Antlaşmaları'nı imzalamıştır. Bu diplomatik desteğin karşılığı olarak, daha önce geçici süreliğine verilen kapitülasyonlar bu devlet lehine genişletilmiş ve sürekli (daimî) hâle getirilmiştir.
Metinde sözü edilen ve Belgrad Antlaşmaları'na arabuluculuk yaptığı için kapitülasyonları sürekli hâle getirilen devlet aşağıdakilerden hangisidir?
E
Fransa
D
Rusya
B
Venedik
A
İngiltere
C
Avusturya
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
1739 Belgrad Antlaşmaları'na arabuluculuk yapan Fransa'ya, Osmanlı Devleti duyduğu memnuniyetin göstergesi olarak kapitülasyonları sürekli hâle getirmiştir.
1736-1739 yılları arasında yapılan savaşlar sonucunda Osmanlı Devleti, Belgrad Antlaşmaları'nı imzalamıştır.
Bu antlaşmaların imzalanmasında arabuluculuk rolü üstlenen devlet Fransa'dır.
Fransa'nın bu diplomatik başarısı karşılığında, I. Mahmut döneminde (1740 yılında) daha önce padişahın saltanatı süresiyle sınırlı olan kapitülasyonlar sürekli (daimî) hâle getirilmiştir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Savaşın taraflarından biriyle antlaşmayı karıştırma.]Belgrad Antlaşması'nın taraflarından biri Avusturya olduğu için aday arabulucu ile taraf devleti karıştırabilir.
A Seçeneği:[Deniz ticaretinde önde gelen diğer bir Avrupalı devletle karıştırma.]İngiltere'nin de dönemde Osmanlı'da ekonomik haklara sahip olması nedeniyle adaylar bu şıkka yönelebilir.
E Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru bilgi ve kronolojik eşleşme.
D Seçeneği:[Savaşın diğer ana aktörü olan Rusya ile karıştırma.]Osmanlı-Rus-Avusturya savaşları bir bütün olarak düşünüldüğünde Rusya akla ilk gelebilir.
B Seçeneği:[Osmanlı'nın aynı yüzyılda mücadele ettiği Akdeniz devletleriyle karıştırma.]Venedik ile yapılan savaşlar ve antlaşmalar tarihte sıkça geçtiği için aday çeldirici olarak düşünebilir.
4 Yanlış 1 Doğruyu Götürür Kuralı Uygulanır
📚
Önerilen ÖSYM Deneme Testleri
Tarih ve AYT sınav kategorisinde pratik yapabileceğiniz diğer denemeler ve kazanım testleri.
AYT Tarih dersi "İslamiyet Öncesi ve İlk Türk-İslam Devletleri" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Tarih dersi "İslamiyet Öncesi Türk Tarihi" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
2027 KPSS Tarih dersi "İkinci Dünya Savaşı Sonrası Gelişmeler" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
2027 AYT Tarih dersi "Uluslararası Örgütler ve Siyasi Gelişmeler" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
2027 AYT Tarih dersi "Soğuk Savaş Dönemi" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT • TarihAYT Tarih: XVIII. Yüzyılda Değişen Dinamikler & Osmanlı-Rus İlişkileri ve Küçük Kaynarca Antlaşması (6 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)