AYT Tarih: Türk-İslam Tarihi & Büyük Selçuklu Devleti (6 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)
AYT Tarih dersi "Türk-İslam Tarihi" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
📝 6 Soru⏱️ 10 Dakika🎯 ÖSYM Sınav Formatı🧠 Çeldirici & Bilişsel Teşhisli📊 Anında Karne & Net Hesabı
Soruları doğrudan bu sayfada çözebilir, her sorunun yanındaki butondan çözümünü inceleyebilir veya testi tamamlayıp karnenizi alabilirsiniz.
✓ Sayfa İçi Canlı Çözüm & Çeldirici Analizi
0 / 6 Soru Cevaplandı
Soru 1Türk-İslam Tarihi
Büyük Selçuklu Devleti, Tuğrul Bey ile kurumsal temellerini atmış, Alp Arslan ile Anadolu'nun kapılarını açmış ancak devletin sınırlarının en geniş olduğu ve siyasi, ekonomik ile kültürel anlamda en parlak (zirve) dönemini başka bir hükümdar zamanında yaşamıştır.
Metinde sözü edilen ve Büyük Selçuklu Devleti'ne en güçlü dönemini yaşatan hükümdar aşağıdakilerden hangisidir?
A
Tuğrul Bey
B
Sultan Alp Arslan
C
Sultan Melikşah
D
Sultan Sencer
E
I. Haçlı Seferi dönemi yöneticileri
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Büyük Selçuklu Devleti en parlak ve en güçlü dönemini Sultan Melikşah zamanında yaşamıştır.
Tuğrul ve Çağrım Beyler dönemi devletin kuruluş ve siyasi birliğin sağlanması safhasıdır.
Alp Arslan dönemi fetihlerin hızlandığı ve Malazgirt Zaferi'nin kazanıldığı dönemdir.
Sultan Melikşah dönemi ise sınırların en geniş ulaştığı, Nizamiye Medreselerinin yaygınlaştığı ve kültürel zirvenin yaşandığı dönemdir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Kurucu hükümdar ile en güçlü dönemi karıştırma]Tuğrul Bey'in devletin kurucusu olmasından ötürü en güçlü dönemi de onunla başlatma yanlışı.
B Seçeneği:[Malazgirt Zaferi'nin ünüyle en güçlü dönemi karıştırma]Alp Arslan'ın askerî başarılarının büyüklüğünden dolayı en güçlü dönemin onunla atfedilmesi.
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru bilgiye ulaşma.
D Seçeneği:[Fetret ve son dönem güçlü hükümdarı ile zirve dönemini karıştırma]Sultan Sencer'in uzun süren iktidarı ve son büyük Selçuklu sultanı olması nedeniyle en güçlü dönem sanılması.
E Seçeneği:[Çeldirici dışı seçenek]Genel bilgi eksikliği.
Soru 2İlk Türk-İslam Devletleri
Gazneli Sultan Mahmut, Hindistan üzerine 17 sefer düzenlemiş ve bu seferler sonucunda bölgede İslamiyet'in yayılmasına zemin hazırlarken, elde ettiği ganimetlerle Gazne'yi dönemin en büyük kültür merkezlerinden biri haline getirmiştir.
Bu bilgilere ve dönemin koşullarına bakıldığında, Gazneli Mahmut'un Hindistan'a düzenlediği seferlerin temel amaçları arasında aşağıdakilerden hangisi gösterilemez?
A
Bölgedeki zengin yer altı ve yer üstü kaynaklarını ele geçirmek
B
Hindistan'da İslamiyet'in yayılmasını sağlamak
C
Halifeliği Abbasilerden alarak Gazne topraklarına taşımak
D
Elde edilen ganimetlerle merkezi hazineyi güçlendirmek
E
Bölgedeki siyasi gücü kırarak İslam dünyasının lideri konumuna yükselmek
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Gazneli Mahmut'un halifeliği ele geçirmek ve Gazne'ye taşımak gibi bir amacı ya da politikası olmamıştır. Aksine, Abbasi halifesini Şii Büveyhoğulları baskısına karşı korumuş ve halifeden 'Sultan' unvanını almıştır.
Gazneli Mahmut'un Hindistan seferlerinin ekonomik nedenleri (ganimet, zenginlik) incelenir.
Dini ve siyasi nedenleri (İslam'ı yaymak, İslam dünyasının koruyucusu ve lideri olmak) değerlendirilir.
Halifelik makamının merkezi konumunun Abbasilerde kaldığı ve Türk devletlerinin halifeyi koruma misyonu üstlendiği hatırlanır.
Halifeliği taşıma gibi bir hedefin Türk-İslam devletlerinde bu dönemde bulunmadığı tespit edilir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Ekonomik motivasyonu göz ardı etme]Zenginlik kaynaklarının ele geçirilmesinin seferlerin ana hedefi olduğunu bilir.
B Seçeneği:[Dini yayılma politikasını karıştırma]Hindistan'ın fethiyle bölgede Müslüman nüfusun arttığını bilir.
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Hükümdarların halifeyi koruduğunu ancak makamı taşımadığını bilir.
D Seçeneği:[Ganimet ekonomisini yanlış yorumlama]Seferlerin mali kaynak sağladığını bilir.
E Seçeneği:[Siyasi liderlik hedefini elememe]Gazneli Mahmut'un İslam dünyasındaki saygınlığını artırmak istediğini bilir.
Soru 3İlk Türk-İslam Devletleri
Büyük Selçuklu Devleti'nin fetih politikası sadece siyasî egemenlik kurmayı değil, aynı zamanda Abbasi halifeliği nezdinde İslam dünyasının liderliğini üstlenmeyi de hedeflemiştir.
I. Kafkaslardaki Hristiyan krallıklarına karşı stratejik üstünlük sağlanması
II. Abbasi Halifesi Kaim Bi-Emrullah tarafından 'Ebü'l-Feth' (Fetihler Babası) unvanının verilmesi
III. Bizans İmparatorluğu ile doğrudan Pasinler Savaşı'nın yapılması
Yukarıda verilen gelişmeler doğrultusunda, Kars bölgesindeki stratejik öneme sahip Ani Kalesi'ni fethederek İslam dünyasında büyük bir prestij kazanan ve sözü edilen unvanı alan Büyük Selçuklu hükümdarı aşağıdakilerden hangisidir?
A
Sultan Alparslan
B
Sultan Melikşah
C
Tuğrul Bey
D
Çağrı Bey
E
Sultan Sencer
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Tuğrul Bey, 1064 yılında (veya fetih süreci öncülüğünde) Ani Kalesi'ni fethetmiş, bu başarı üzerine Abbasi Halifesi tarafından kendisine 'Ebü'l-Feth' unvanı verilmiştir.
Öncüldeki Ani Kalesi'nin fethi ve Halife Kaim Bi-Emrullah'ın verdiği unvan analiz edilir.
Bu dönemin Büyük Selçuklu tahtında Tuğrul Bey'in bulunduğu hatırlanır.
Doğru seçeneğe ulaşılır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Malazgirt Zaferi ile karıştırma]Alparslan'ın fetihleriyle tanınmasından ötürü.
B Seçeneği:[Selçuklu'nun en parlak dönemi algısı]Melikşah'ın genişleme dönemi hükümdarı olması.
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru bilgi ve kronoloji eşleştirmesi.
D Seçeneği:[İç ortak yönetim yanılgısı]Çağrı Bey'in doğu seferleri komutanı olması.
E Seçeneği:[Dağılış dönemi sultanı]Sencer'in uzun süren saltanatı.
Soru 4Türk-İslam Devletleri
Tarih dersinde öğrencilerne ilk Türk-İslam devletlerini anlatan bir öğretmen, kurucusunun kökeni Karahanlılar ile mücadele eden bir komutana dayanan ve özellikle Hindistan'a düzenlediği on yedi seferle İslamiyet'in o coğrafyada yayılmasına zemin hazırlayan devleti vurgulamıştır. Ayrıca bu devletin hükümdarının Abbasi halifesi tarafından adına düzenlenen törenle 'sultan' unvanını alan ilk Türk hükümdarı olduğunu belirtmiştir.
Bu bilgilere göre öğretmenin dersinde üzerinde durduğu Türk-İslam devlet aşağıdakilerden hangisidir?
A
Karahanlılar
B
Gazneliler
C
Büyük Selçuklu
D
Tolunoğulları
E
İhşidiler
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Öncülde verilen 'Hindistan seferleri', 'Alp Tigin tarafından temellerinin atılması' ve 'Sultan unvanını ilk kullanan Türk hükümdarı (Gazneli Mahmut)' özellikleri Gazneliler devletine aittir.
Kurucusunun Alp Tigin olması Gazneliler'e işaret eder.
Hindistan'a düzenlenen 17 sefer Gazneli Mahmut ile özdeşleşmiştir.
Sultan unvanını kullanan ilk Türk hükümdarı Gazneli Mahmut'tur.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[İlk Türk-İslam devletlerinden biri olması karıştırılması.]Genel Türk-İslam ünitesinin ilk akla gelen devleti olması nedeniyle.
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru bilgi ve analitik eşleştirme.
C Seçeneği:[Sultan unvanını kullanan diğer büyük devletlerle karıştırılması.]
D Seçeneği:[Mısır'da kurulan ilk Türk-İslam devleti ile karıştırılması.]Farklı coğrafyalardaki Türk-İslam devletlerinin kurucularının karıştırılması.
E Seçeneği:[Mısır'da kurulan diğer Türk-İslam devleti olması.]Mısır-İslam tarihi ile ana Türk-İslam coğrafyasının karıştırılması.
Soru 5Türk-İslam Devletleri Tarihi
Büyük Selçuklu Devleti; taht kavgaları, merkezi otoritenin zayıflaması, mezhep çatışmaları ve dış baskılar neticesinde tarih sahnesinden silinmiştir. Bu süreçte devletin hem yönetim yapısında bozulmalar yaşanmış hem de askeri ve siyasi yenilgiler otoriteyi sarsmıştır.
Aşağıdakilerden hangisi Büyük Selçuklu Devleti'nin yıkılış sürecini hızlandıran gelişmeler arasında gösterilemez?
A
Merkezi idarede Türkmenlerin tasfiye edilerek İran kökenli bürokratların etkinliğinin artırılması
B
Katvan Savaşı'nda Karahitaylar karşısında ağır bir yenilgi alınması
C
Babai İsyanı'nın çıkmasıyla Anadolu ve çevre bölgesinde siyasi istikrarın bozulması
D
Batınilik faaliyetleri sonucunda Nizamülmülk gibi üst düzey devlet adamlarının suikasta uğraması
E
Atabeylerin merkezi otoritenin zayıflamasından yararlanarak bağımsızlıklarını ilan etmeleri
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Babai İsyanı (Baba İshak Ayaklanması), Büyük Selçuklu Devleti yıkıldıktan çok sonra, Türkiye Selçuklu Devleti (Anadolu Selçukluları) döneminde II. Gıyaseddin Keyhüsrev zamanında çıkmıştır.
Büyük Selçuklu Devleti'nin yıkılış nedenleri (Atabeyliklerin ayrılması, Batınilik suikastları, Katvan yenilgisi, İranlı bürokratların baskısı) incelenir.
Seçenekler Büyük Selçuklu kronolojisi ile karşılaştırılır.
Baba İshak ayaklanmasının Anadolu Selçuklu Devleti dönemine ait olduğu tespit edilir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Bürokratik değişim]Yıkılış sürecindeki iç etkenler arasında yer alır.
B Seçeneği:[Dış politika yenilgisi]Katvan Savaşı Büyük Selçuklu'nun Doğu'daki gücünü bitirmiştir.
C Seçeneği:[Doğru yanıt]Baba İshak Ayaklanması Anadolu Selçukluları dönemindedir.
D Seçeneği:[İç güvenlik sorunu]Batıni suikastları merkezi otoriteyi zayıflatmıştır.
E Seçeneği:[Siyasi parçalanma]Atabeylikler imparatorluğun dağılmasını tetiklemiştir.
Soru 6İlk Türk-İslam Devletleri
Türk-İslam tarihinde Dandanakan Savaşı ile siyasi bağımsızlığını kazanan, Anadolu'nun kapılarını Türklere açan ve İslam dünyasında siyasi birliği büyük ölçüde sağlayan Türk devletinin en önemli liderleri arasında şunlar yer alır:
I. Tuğrul Bey
II. Sultan Alparslan
III. Sultan Melikşah
Yukarıda verilen hükümdarlardan hangileri, ortak olarak aynı Türk devletinde tahta çıkmıştır?
A
Yalnız I
B
I ve II
C
II ve III
D
Yalnız III
E
I, II ve III
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Tuğrul Bey, Sultan Alparslan ve Sultan Melikşah'ın üçü de Büyük Selçuklu Devleti'nde hükümdarlık yapmıştır.
Öncülde verilen Tuğrul Bey devletin kurucusu ve ilk sultanıdır.
Sultan Alparslan Malazgirt zaferini kazanan ikinci hükümdardır.
Sultan Melikşah ise devletin en geniş sınırlarına ulaştığı dönemin hükümdarıdır.
Üç isim de Büyük Selçuklu Devleti'ne aittir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Sadece kurucuyu bilmek]Tuğrul Bey'in Selçuklu olduğunu bilir ancak diğerlerinin farklı bir devlete ait olduğunu düşünebilir.
B Seçeneği:[Melikşah'ı unutmak]Tuğrul Bey ve Alparslan'ı Selçuklu olarak hatırlar ancak Melikşah'ı başka bir devletle karıştırabilir.
C Seçeneği:[Kurucuyu dışarıda bırakmak]Alparslan ve Melikşah'ın Selçuklu olduğunu bilir fakat Tuğrul Bey'in başka bir beylikten geldiğini sanabilir.
D Seçeneği:[Tekil isim odaklanması]Sadece bir isme odaklanarak eksik değerlendirme yapmıştır.
E Seçeneği:[Doğru seçenek]Tüm öncüllerdeki hükümdarların Büyük Selçuklu Devleti'ne ait olduğunu doğru tespit etmiştir.
4 Yanlış 1 Doğruyu Götürür Kuralı Uygulanır
📚
Önerilen ÖSYM Deneme Testleri
Tarih ve AYT sınav kategorisinde pratik yapabileceğiniz diğer denemeler ve kazanım testleri.
AYT Tarih dersi "İslamiyet Öncesi ve İlk Türk-İslam Devletleri" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Tarih dersi "İslamiyet Öncesi Türk Tarihi" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
2027 KPSS Tarih dersi "İkinci Dünya Savaşı Sonrası Gelişmeler" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
2027 AYT Tarih dersi "Uluslararası Örgütler ve Siyasi Gelişmeler" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
2027 AYT Tarih dersi "Soğuk Savaş Dönemi" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT • TarihAYT Tarih: Türk-İslam Tarihi & Büyük Selçuklu Devleti (6 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)