AYT Tarih: Türk-İslam Devletleri Tarihi & Büyük Selçuklu Devleti'nde Yönetim ve Toplum (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)
2027 AYT Tarih dersi "Türk-İslam Devletleri Tarihi" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
📝 5 Soru⏱️ 10 Dakika🎯 ÖSYM Sınav Formatı🧠 Çeldirici & Bilişsel Teşhisli📊 Anında Karne & Net Hesabı
Soruları doğrudan bu sayfada çözebilir, her sorunun yanındaki butondan çözümünü inceleyebilir veya testi tamamlayıp karnenizi alabilirsiniz.
✓ Sayfa İçi Canlı Çözüm & Çeldirici Analizi
0 / 5 Soru Cevaplandı
Soru 1Türk-İslam Devletleri Tarihi
Büyük Selçuklu Devleti döneminde taşradaki mülk ve idari yapının düzenlenmesinde, devlet merkezi ile taşra arasındaki bağları güçlendiren önemli idari ve ekonomik uygulamalar hayata geçirilmiştir. Bu doğrultuda, mülkiyeti devlete ait olan arazilerin gelirlerinin belirli bir hizmet veya maaş karşılığında devlet görevlilerine ve komutanlara tahsis edilmesi, hem hazineye yük getirmeden büyük bir ordu beslenmesini sağlamış hem de tarımsal üretimde sürekliliği güvence altına almıştır.
Metinde sözü edilen ve Büyük Selçuklu Devleti'nde idari, askeri ve ekonomik alanda kilit rol oynayan bu sistem aşağıdakilerden hangisidir?
A
Pençik
E
Mülk
D
Devşirme
C
İltizam
B
İkta
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Metinde özellikleri verilen sistem, devlet arazilerinin gelirlerinin memur ve askerlere maaş karşılığı verilmesini öngören İkta sistemidir.
Metinde devlet arazilerinden elde edilen gelirlerin askerî ve sivil görevlilere maaş karşılığı verilmesi vurgulanmıştır.
Bu uygulama Türk-İslam devletlerinde (özellikle Büyük Selçuklu'da) İkta sistemi olarak adlandırılır.
İkta sistemi sayesinde hem merkezi hazineden nakit maaş ödeme yükü azalmış hem de atıl topraklar üretime kazandırılarak düzenli bir askeri güç (ikta askerleri) oluşturulmuştur.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
E Seçeneği:[Toprak türü yanılgısı]Mülkiyet kavramından ötürü mülk arazi türüyle karıştırılabilir.
D Seçeneği:[Asker temin yöntemi]Askeri görevliler ifadesi devşirme sistemiyle ilişkilendirilebilir.
C Seçeneği:[Vergi toplama yöntemi karıştırılması]Ekonomik gelir ve vergi kelimelerinden ötürü Osmanlı'daki iltizam sistemiyle karıştırılabilir.
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Metindeki tüm unsurlar ikta sistemini tam olarak tanımlamaktadır.
A Seçeneği:[Askeri sistem karıştırılması]Sistem kelimesinin askeri boyutundan ötürü Pençik sistemiyle karıştırılabilir.
Soru 2İlk Türk-İslam Devletleri ve Sonrası Kültür-Medeniyet
XV. yüzyılda Türkistan bölgesinde bilim, sanat ve mimari alanında 'Rönesans' olarak nitelendirilen bir döneme imza atan, özellikle Semerkant ve Herat şehirlerini muazzam külliyeler, medreseler ve türbelerle donatan Türk devleti aşağıdakilerden hangisidir?
Bu özelliklere sahip olan ve Bibi Hatun Türbesi gibi önemli eserleri günümüze ulaştıran Türk-İslam devleti aşağıdakilerden hangisidir?
A
Gazneliler
E
Babürlüler
D
Harzemşahlar
B
Karahanlılar
C
Timurlar
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Bibi Hatun Türbesi ve Semerkant'taki önemli anıtsal eserler Timur Devleti dönemine aittir.
Soruda verilen Semerkant şehri ve XV. yüzyıl vurgusu incelenir.
Bibi Hatun Türbesi'nin Timur'un eşi tarafından yaptırıldığı hatırlanır.
Timur Devleti'nin başkenti Semerkant'ı bir kültür merkezi haline getirdiği bilgisiyle eşleştirme yapılır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Coğrafi karışıklık]Gaznelilerin de doğuda geniş bir coğrafyada hüküm sürmesi
D Seçeneği:[Harzemşah coğrafyası]Harzemşahların da aynı coğrafyada yer alması
E Seçeneği:[Hint-Türk imparatorluğu karıştırması]Babürlülerin Timur soyundan gelmesi
B Seçeneği:[Erken dönem Türk-İslam devleti yanılgısı]Karahanlıların da Türkistan'da kurulmuş olması
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Semerkant ve Bibi Hatun Türbesi'nin Timur dönemine ait olduğunu bilmek
Soru 3İlk Türk-İslam Devletleri
İlk Türk-İslam devletlerinde sultanın sarayındaki idari işleyiş, merkez teşkilatının en önemli parçasını oluşturmaktaydı. Hükümdarın otoritesini halka yansıtan ve saray ile dış dünya arasındaki köprüyü kuran belirli görevliler protokolde kritik konumlara sahipti.
I. Hükümdar ile halk arasındaki görüşmeleri ve arzları düzenleme
II. Saraydaki idari protokolü ve vezirden sonraki idari işleyişi denetleme
III. Yabancı devlet elçilerinin kabullerini ve tören düzenini sağlama
Yukarıda özellikleri verilen ve ilk Türk-İslam devletlerinde protokolde sultan ile vezirden sonra gelen en yetkili saray görevlisi aşağıdakilerden hangisidir?
E
Şarapdâr
D
Âlemdar
C
Hacip
B
Câmedar
A
Silahdâr
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Soruda özellikleri verilen ve protokolde sultan ile vezirden sonra yer alan, saray ile halk/hükümet arasındaki ilişkileri düzenleyen görevli Hacip'tir (Büyük Hacip).
Öncüllerdeki görevlerin (halkla ilişkiler, protokol, elçi kabulleri) saray idaresindeki karşılığı incelenmiştir.
Sultan ve vezirden sonra protokolde üçüncü sırada yer alan makamın 'Haciplik' teşkilatı olduğu belirlenmiştir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
B Seçeneği:[Saray görevlisi]Hükümdarın elbiseleriyle ilgilenen görevliyle karıştırılması.
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Öncüldeki tüm görev tanımını tam olarak karşılar.
D Seçeneği:[Saray görevlisi]Bayrak ve sancak taşıyan görevliyle karıştırılması.
E Seçeneği:[Saray görevlisi]Hükümdarın içeceklerinden sorumlu görevliyle karıştırılması.
A Seçeneği:[Saray görevlisi]Hükümdarın silahlarından sorumlu görevliyle karıştırılması.
Soru 4Türk-İslam Devletleri Tarihi
Büyük Selçuklu Devleti'nde hanedan üyeleri olan şehzadelerin (meliklerin) tecrübe kazanması amacıyla eyaletlere vali olarak gönderilmesi uygulaması benimsenmiştir. Ancak bu genç ve tecrübesiz meliklerin hem bölge halkını yönetmede hata yapmasını engellemek hem de onları geleceğin sultanı olarak devlet yönetiminde en iyi şekilde yetiştirmek üzere yanlarına tecrübeli ve güvenilir devlet adamları görevlendirilmiştir.
Metinde söz edilen ve meliklerin eğitiminden sorumlu olan tecrübeli devlet adamlarına verilen unvan aşağıdakilerden hangisidir?
A
Şıhne
B
Atabey
C
Amid
E
Naib-i Saltanat
D
Muhtesip
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Büyük Selçuklu Devleti'nde meliklerin yanına verilerek onların yetişmesini sağlayan devlet adamlarına Atabey denir.
Soru metninde meliklerin eyaletlere gönderilmesi ve bu meliklerin eğitilmesinden sorumlu kişilerin sorulduğu tespit edilir.
Türk-İslam devletlerinde melik eğiticilerine verilen unvanın Atabey olduğu bilgisi hatırlanır.
Şıhne askeri vali, Muhtesip piyasa denetleyicisi, Amid sivil yönetici, Naib-i Saltanat ise sultanın yokluğunda vekâlet eden kişidir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
E Seçeneği:[Merkezi yönetim vekili]Üst düzey devlet adamı unvanı olması nedeniyle melik yetiştiren kişi olarak düşünülmesi
D Seçeneği:[Belediye ve piyasa denetim görevlisi]Yaygın bilinen bir İslam devlet terimi olmasından dolayı karıştırılması
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru bilgi ve kavram analizi
C Seçeneği:[Sivil idareci unvanı]Amid teriminin idari bir görev olmasından ötürü melik eğitmeni sanılması
A Seçeneği:[Askeri vali unvanı ile melik eğiticiliğini karıştırma]Şıhne teriminin eyaletlerdeki bir yönetim görevlisi olması nedeniyle aday tarafından karıştırılması
Soru 5Türk-İslam Devletleri
Büyük Selçuklu Devleti, kurulduğu coğrafya ve benimsediği teşkilat modeli itibarıyla kendisinden önceki Türk-İslam ve bozkır devletlerinin birikimlerinden yararlanmıştır.
I. Eski Türk boy gelenekleri ile Töre kurallarının yaşatılması
II. İslam hukukunun (Şeri) devletin temel referansı haline getirilmesi
III. Yerleşik Fars ve İslam devletlerinden alınan idari ve hukuki uygulamalar
Büyük Selçuklu Devleti'nin hukuk sisteminin oluşumunda yukarıdakilerden hangileri etkili olmuştur?
E
I, II ve III
D
II ve III
B
Yalnız II
C
I ve II
A
Yalnız I
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Büyük Selçuklu Devleti'nin hukuk sistemi ikili bir yapıya (Şeri ve Örfî) sahip olup, hem eski Türk töresini hem İslam hukukunu hem de yerleşik medeniyetlerin birikimlerini harmanlamıştır.
Eski Türk boy gelenekleri ve Töre kuralları örfi hukukun temelini oluşturmuştur.
İslamiyet'in kabulüyle birlikte Şeri hukuk (Hanefi mezhebi esasına göre) devletin temel hukuki dayanağı olmuştur.
Abbasi, Karahanlı ve Gazneli gibi komşu/öncesi Türk-İslam devletlerinden alınan idari ve hukuki pratikler sisteme dahil edilmiştir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Sadece milli köklere odaklanma]Aday sadece Türk töresinin etkisini hatırlar, İslamiyet ve diğer devletlerin etkisini göz ardı eder.
D Seçeneği:[Milli kökeni unutma]Töre ve geleneklerin etkisini göz ardı eder.
E Seçeneği:[Doğru seçenek]Aday tüm unsurların sentezini doğru kurmuştur.
B Seçeneği:[Sadece dini hukuka odaklanma]İslamiyet'in kabulüyle sadece şeriat hukukunun geçerli olduğu yanılgısına düşer.
C Seçeneği:[Eksik sentez]I ve II. öncüllerin doğruluğunu bulup III. öncüldeki yerleşik medeniyet etkisini kaçırır.
4 Yanlış 1 Doğruyu Götürür Kuralı Uygulanır
📚
Önerilen ÖSYM Deneme Testleri
Tarih ve AYT sınav kategorisinde pratik yapabileceğiniz diğer denemeler ve kazanım testleri.
AYT Tarih dersi "İslamiyet Öncesi ve İlk Türk-İslam Devletleri" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Tarih dersi "İslamiyet Öncesi Türk Tarihi" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
2027 KPSS Tarih dersi "İkinci Dünya Savaşı Sonrası Gelişmeler" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
2027 AYT Tarih dersi "Uluslararası Örgütler ve Siyasi Gelişmeler" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
2027 AYT Tarih dersi "Soğuk Savaş Dönemi" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT • TarihAYT Tarih: Türk-İslam Devletleri Tarihi & Büyük Selçuklu Devleti'nde Yönetim ve Toplum (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)