AYT Tarih: Türk-İslam Devletleri Kültür ve Medeniyeti & Babür İmparatorluğu Mimarisi (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)
2027 AYT Tarih dersi "Türk-İslam Devletleri Kültür ve Medeniyeti" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
📝 5 Soru⏱️ 10 Dakika🎯 ÖSYM Sınav Formatı🧠 Çeldirici & Bilişsel Teşhisli📊 Anında Karne & Net Hesabı
Soruları doğrudan bu sayfada çözebilir, her sorunun yanındaki butondan çözümünü inceleyebilir veya testi tamamlayıp karnenizi alabilirsiniz.
✓ Sayfa İçi Canlı Çözüm & Çeldirici Analizi
0 / 5 Soru Cevaplandı
Soru 1Türk-İslam Devletleri Kültür ve Medeniyeti
Tarih dersinde Babür İmparatorluğu'nun sanat ve mimari alandaki eserlerini işleyen Selim Öğretmen, öğrencilerine dünya mirası listesinde yer alan ve Türk-İslam mimarisinin zirve eserlerinden biri kabul edilen Tac Mahal'in yapılış öyküsünü anlatmıştır. Şah Cihan tarafından eşi Mümtaz Begüm Mahal adına inşa ettirilen bu anıt mezarın, imparatorluğun egemenlik sahası içerisinde yer alan günümüzdeki bir güney asya ülkesinde bulunduğunu belirtmiştir.
Buna göre Selim Öğretmen'in bahsettiği bu görkemli eseri yerinde incelemek isteyen öğrencilerin aşağıdaki ülkelerin hangisine seyahat etmesi gerekmektedir?
A
Moğolistan
D
İran
E
Mısır
B
Hindistan
C
Özbekistan
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Tac Mahal, Hindistan'ın Agra şehrinde bulunmaktadır ve Babür İmparatoru Şah Cihan tarafından inşa ettirilmiştir.
Babür İmparatorluğu, Hindistan alt kıtasında kurulmuş ve hüküm sürmüştür.
Şah Cihan, vefat eden eşi Mümtaz Mahal için Agra'da Tac Mahal'i yaptırmıştır.
Agra şehri günümüzde Hindistan sınırları içerisindedir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Tac Mahal'in Hindistan'ın Agra şehrinde bulunduğunu doğru ilişkilendiren adaylar bu şıkkı seçer.
C Seçeneği:[Kültürel merkezler karıştırılması]Özbekistan'ın Semerkant ve Buhara gibi İslam mimarisinin merkezi olması nedeniyle karıştırılması.
D Seçeneği:[İslam sanat merkezi algısı]İran'ın önemli İslam mimarisi eserlerine ev sahipliği yapması.
E Seçeneği:[Türk-İslam devletleri coğrafyası yanılgısı]Memlukler veya Tolunoğulları gibi Mısır merkezli Türk-İslam devletleriyle karıştırılması.
A Seçeneği:[Orta Asya kökenli devlet algısı]Babürlerin köken olarak Timur soyundan gelmesi nedeniyle Moğolistan veya Orta Asya coğrafyasıyla karıştırılması.
Soru 2Türk-İslam Devletlerinde Devlet Teşkilatı
Karahanlılar döneminde bir yabancı tüccar, yerel bir yöneticinin kendisine haksızlık yaptığını ve mallarına el koyduğunu iddia ederek başkente gelmiş, hükümdarın halkın şikayetlerini bizzat dinleyip karara bağladığı yüksek yargı meclisine başvurmuştur. Hükümdar, şikayeti inceleyerek yöneticinin haksız olduğunu tespit etmiş ve tüccarın zararlarının derhal tazmin edilmesini sağlamıştır.
Metinde sözü edilen ve hükümdarın başkanlığında doğrudan halkın şikayetlerinin dinlenip karara bağlandığı bu yüksek yargı organı aşağıdakilerden hangisidir?
B
Divan-ı Mezalim
C
Divan-ı İnşa
E
Divan-ı Mali
D
Divan-ı Berid
A
Divan-ı Arz
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Halkın şikayetlerinin, memurların ve haksızlıkların bizzat hükümdar tarafından incelenip karara bağlandığı en yüksek adli kurul Divan-ı Mezalim'dir.
Öncülde hükümdarın bizzat başkanlık ettiği ve halkın şikayetlerini dinlediği vurgulanmıştır.
Askeri işler Divan-ı Arz, yazışmalar Divan-ı İnşa, haberleşme Divan-ı Berid, mali işler ise Divan-ı Mali tarafından yürütülür.
Halkın devlete ve memurlara karşı yaptığı şikayetlerin görüşüldüğü en yüksek adalet divanı Divan-ı Mezalim'dir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Askeri divan ile karıştırma]Devlet teşkilatındaki divan isimlerini ezberleyip işlevlerini karıştıran adaylar bu şıkka yönelebilir.
C Seçeneği:[İdari yazışma divanı ile karıştırma]İçeriği tam ayırt edemeyen adaylar idari yazışmalarla hukuki süreçleri karıştırabilir.
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
D Seçeneği:[Haberleşme teşkilatı]Merkez ve taşra arasındaki bilgi akışıyla adli süreci bağdaştırma yanılgısı.
E Seçeneği:[Mali işler divanı]Tüccar ve mal alım satımı geçtiği için adayın ekonomi/maliye divanına yönelmesi.
Soru 3İlk Türk-İslam Devletleri
Karahanlılar, Gazneliler ve Büyük Selçuklular gibi ilk Türk-İslam devletlerinde, İslamiyet'in kabulüyle birlikte siyasi ve hukuki yapıda bazı değişimler yaşanmış olsa da eski Türk devlet geleneklerinin büyük ölçüde devam ettiği görülmüştür. Özellikle hükümdarlık yetkisinin kaynağı konusunda İslamî terminoloji (Allah'ın takdiri/nasibi, zıllullah fi'l-arz) ile eski Türk inancının sentetik bir yapıya büründüğü tespit edilmiştir.
I. Hükümdar olma yetkisinin ilahi kaynaklı olduğuna inanılması
II. Ülkenin hanedanın ortak malı sayılması anlayışının sürdürülmesi
III. Veraset sisteminde saltanat makamının babadan oğula kesin olarak geçmesi
Yukarıdaki yargılardan hangileri, İslamiyet öncesi Türk devlet geleneğinin İlk Türk-İslam devletlerinde devam ettiğinin göstergeleri arasında yer alır?
C
I ve II
B
Yalnız II
D
II ve III
E
I, II ve III
A
Yalnız I
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
İslamiyet öncesi Türk devletlerindeki 'kut' anlayışı (hakimiyetin ilahi kaynaklı olması) İslamiyet sonrasında 'Allah'ın takdiri' olarak devam etmiştir. Ayrıca 'ülke hanedanın ortak malıdır' anlayışı da sürmüştür.
Öncül I: Kut anlayışı ilahi kaynaklıdır ve Türk-İslam devletlerinde 'Allah'ın takdiri' olarak varlığını sürdürmüştür.
Öncül II: Ülkenin hanedanın ortak malı olması anlayışı taht kavgalarına yol açmış ve İslamiyet sonrasında da devam etmiştir.
Öncül III: Babadan oğula kesin geçiş (saltanat) Osmanlı döneminde kurumsallaşmıştır; ilk Türk-İslam devletlerinde hanedan üyelerinin taht hakkı (kut) devam etmiştir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Yalnızca kut anlayışının alındığı düşüncesi]Aday sadece ilahi kaynak vurgusuna odaklanmış olabilir.
D Seçeneği:[III. öncülün kesin saltanat kuralını içermesi]Aday ilk Türk-İslam devletlerinde tam bir saltanat düzeni olduğunu zannetmiştir.
E Seçeneği:[Tüm öncüllerin doğru olduğu yanılgısı]III. öncüldeki saltanat kavramının Osmanlı ile karıştırılması.
B Seçeneği:[Yalnızca veraset anlayışının alındığı düşüncesi]Aday ilahi egemenliği göz ardı etmiş olabilir.
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Öncüllerin hem ilahi egemenlik hem de hanedan ortak malı boyutunu doğru kavramıştır.
Soru 4İslamiyet Öncesi Türk Tarihi ve İlk Türk-İslam Devletleri
Yusuf Has Hacib'in eserinde, devlet kademelerinde görev almanın soydan ziyade bireysel yeteneklere, bilgi birikimine ve liyakate bağlandığı görülmektedir. Örneğin akıllı, dürüst ve yazım-hesap işlerinde yetkin olan kişilerin en alt hizmet kademesinden başlayarak ülkenin en yüksek idari makamlarına kadar yükselebileceği ifade edilmiştir.
Bu durumun Türk-İslam devlet teşkilatı bakımından aşağıdakilerden hangisinin bir göstergesi olduğu söylenebilir?
A
Toplumda sınıf farklılıklarının kesin çizgilerle ayrıldığının
C
Hukuki düzenlemelerin tamamen töreye dayandırıldığının
Yerleşik hayata geçişle birlikte ekonomik yapının çeşitlendiğinin
E
Hanedan üyelerinin devlet yönetiminde tek söz sahibi olduğunun
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Metinde bireylerin yetenekleri ve becerileri (yazı, hesap vb.) sayesinde yükselmesinden bahsedilmesi liyakat anlayışını gösterir.
Öncülde bireylerin niteliklerine göre yükselmesi vurgulanmıştır.
Soy bağı yerine yetenek ve bilginin ön planda olması liyakat sisteminin kanıtıdır.
Bu durum sosyal hareketliliğin esnek ve liyakate dayalı olduğunu gösterir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Zıt anlam yanılgısı]Sınıf farklarının olmadığını düşünerek çelişkiye düşebilir.
D Seçeneği:[Ekonomi-idare karışıklığı]Meslek isimlerinden ekonomik yapı çıkarımı yapabilir.
E Seçeneği:[Hanedan vurgusu yanılgısı]Vezir ve kâtip gibi unvanları hanedanla ilişkilendirebilir.
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Liyakat ilkesini doğru kavramıştır.
C Seçeneği:[Konu dışı bilgi]Hukuk kaynakları ile idari yapıyı karıştırabilir.
Soru 5Türk-İslam Devletlerinde Kültür ve Medeniyet
İslam medeniyetinin altın çağında yetişen ve yazdığı kapsamlı tıp ansiklopedisi yüzyıllarca Avrupa üniversitelerinde temel başvuru kitabı olarak okutulan, Batı dünyasında "Avicenna" olarak bilinen Türk-İslam bilginidir.
I. El-Kanun fi't-Tıp eserinin yazarıdır.
II. Tıp alanındaki çalışmalarıyla "Hüccetü'l-Hak" veya bilginlerin hükümdarı unvanlarıyla anılmıştır.
III. Optik ve fizik alanında yazdığı Kitabü'l-Menazir ile tanınmıştır.
Yukarıda özellikleri verilen ve Batı'da Avicenna adıyla tanınan İslam bilginine ait olan özellikler arasında yukarıdakilerden hangileri yer alır?
C
I ve II
B
Yalnız II
E
I, II ve III
D
I ve III
A
Yalnız I
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
İbn-i Sina, tıp alanındaki dev eser El-Kanun fi't-Tıp'ı kaleme almış ve Batı dünyasında Avicenna olarak tanınmıştır. Kitabü'l-Menazir ise İbnü'l-Heysem'e aittir.
Öncüllerde adı geçen eser El-Kanun fi't-Tıp'tır ve İbn-i Sina'ya aittir (I doğru).
İbn-i Sina tıp ve felsefe alanındaki çalışmalarıyla tanınmış, Batı'da Avicenna olarak adlandırılmıştır (II doğru).
Kitabü'l-Menazir optik alanında çalışmaları olan İbnü'l-Heysem'e aittir (III yanlış).
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Eksik değerlendirme]Yalnızca I numaralı öncülün kesin doğruluğundan emin olup II numaralı öncülü eleyen adaylar bu şıkka yönelir.
B Seçeneği:[Eksik değerlendirme]Yalnızca unvan üzerinden gidip eseri gözden kaçıranlar bu şıkkı seçebilir.
C Seçeneği:[Doğru seçenek]İbn-i Sina'nın eserini ve unvanını doğru eşleştiren adaylar bu seçeneğe ulaşır.
E Seçeneği:[Tüm öncülleri doğru zannetme]Öncüllerin tamamının İbn-i Sina'ya ait olduğunu düşünen adaylar yanılır.
D Seçeneği:[Bilgi karışıklığı]Kitabü'l-Menazir eserini yanlışlıkla İbn-i Sina'ya mal eden adaylar bu şıkka düşer.
4 Yanlış 1 Doğruyu Götürür Kuralı Uygulanır
📚
Önerilen ÖSYM Deneme Testleri
Tarih ve AYT sınav kategorisinde pratik yapabileceğiniz diğer denemeler ve kazanım testleri.
AYT Tarih dersi "İslamiyet Öncesi ve İlk Türk-İslam Devletleri" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Tarih dersi "İslamiyet Öncesi Türk Tarihi" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
2027 KPSS Tarih dersi "İkinci Dünya Savaşı Sonrası Gelişmeler" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
2027 AYT Tarih dersi "Uluslararası Örgütler ve Siyasi Gelişmeler" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
2027 AYT Tarih dersi "Soğuk Savaş Dönemi" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT • TarihAYT Tarih: Türk-İslam Devletleri Kültür ve Medeniyeti & Babür İmparatorluğu Mimarisi (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)