AYT Tarih: Osmanlı Kültür ve Medeniyeti & Bilim ve Sanat Adamları (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)
2027 AYT Tarih dersi "Osmanlı Kültür ve Medeniyeti" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
📝 5 Soru⏱️ 10 Dakika🎯 ÖSYM Sınav Formatı🧠 Çeldirici & Bilişsel Teşhisli📊 Anında Karne & Net Hesabı
Soruları doğrudan bu sayfada çözebilir, her sorunun yanındaki butondan çözümünü inceleyebilir veya testi tamamlayıp karnenizi alabilirsiniz.
✓ Sayfa İçi Canlı Çözüm & Çeldirici Analizi
0 / 5 Soru Cevaplandı
Soru 1Osmanlı Kültür ve Medeniyeti
Osmanlı Devleti'nde XVI. yüzyılın ikinci yarısında padişahın fermanıyla İstanbul'da bir rasathane kurulmuş, dönemin başmüneccimi tarafından gök cisimlerinin hareketlerini incelemek ve yeni zihceler (astronomi tabloları) hazırlamak amacıyla gözlemler yapılmıştır.
Metinde sözü edilen ve İstanbul Rasathanesi'ni kurarak güneş parametreleri üzerine çalışmalar yapan önemli astronomi ve matematik bilgin aşağıdakilerden hangisidir?
A
Ali Kuşçu
D
Uluğ Bey
E
Takiyüddin Mehmet
B
Molla Lütfi
C
Kadızade-i Rumi
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
III. Murat döneminde Tophane sırtlarında İstanbul Rasathanesi'ni kuran ve astronomi alanında önemli çalışmalar yapan bilgin Takiyüddin Mehmet'tir.
Öncülde verilen XVI. yüzyıl (III. Murat dönemi) ve İstanbul'da rasathane kurulması bilgileri taranır.
Osmanlı'da ilk rasathane olan İstanbul Rasathanesi'nin kurucusunun Takiyüddin Mehmet olduğu hatırlanır.
Seçenekler arasında Takiyüddin Mehmet'in olduğu E seçeneğine ulaşılır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Fatih dönemi önemli astronomi bilginleriyle karıştırılması]Aday, Osmanlı'daki ünlü astronomları genel olarak Ali Kuşçu ile özdeşleştirdiği için bu şıkkı seçebilir.
E Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
D Seçeneği:[Semerkant Rasathanesi'ni kuran hükümdar-bilgin ile İstanbul Rasathanesi'ni karıştırma]Uluğ Bey de rasathane kurduğu için adaylar İstanbul Rasathanesi ile Semerkant Rasathanesi'ni karıştırabilir.
B Seçeneği:[Fıkıh ve matematik alanında bilinen farklı bir Osmanlı âlimi ile karıştırılması]Osmanlı dönemi bilim insanları isim havuzundan rastgele yönelimle seçilebilir.
C Seçeneği:[Semerkant Medresesi geleneginden gelen bilginlerle karıştırma]Timurlular dönemi matematikçisi olan Kadızade-i Rumi ile Osmanlı bilginleri karıştırılabilir.
Soru 2Osmanlı Kültür ve Medeniyeti
Tarih dersinde Osmanlı eğitim kurumları üzerine sunum yapan bir öğrenci, Fatih Sultan Mehmet döneminde kurulan önemli bir yükseköğretim kurumundan bahsetmiş ve şu bilgileri vermiştir: 'Bu külliye, sekiz adet yüksek medrese ile bunların arkasında yer alan ve hazırlık niteliği taşıyan sekiz küçük tetimme medresesinden meydana gelmiştir. Ayrıca bu eğitim kompleksinin yanında sıbyan mektebi de inşa edilmiştir.'
Öğrencinin hakkında bilgi verdiği bu teşkilatlanma aşağıdakilerden hangisidir?
A
Cacabey Medresesi
B
Süleymaniye Medresesi
D
Yakutiye Medresesi
E
İznik Orhaniyesi
C
Sahn-ı Seman Medresesi
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Metinde özellikleri verilen eğitim kurumu, Fatih Sultan Mehmet tarafından İstanbul'da kurulan Sahn-ı Seman Medreseleri'dir.
Öncüldeki 'sekiz yüksek medrese' (seman) ve 'tetimme' (hazırlık) ifadeleri incelenir.
Bu yapısal özelliklerin Fatih döneminde kurulan Sahn-ı Seman Medreseleri'ne ait olduğu bilgisi hatırlanır.
Diğer seçeneklerdeki medreselerin farklı dönemlere veya mimari planlara ait olduğu elenir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
D Seçeneği:[İlhanlılar dönemi Anadolu medreselerini karıştırma]Yakutiye Medresesi Erzurum'da bulunan popüler bir medresedir.
E Seçeneği:[İlk Osmanlı medresesi ile Fatih medreselerini karıştırma]İznik Orhaniyesi ilk Osmanlı medresesi olduğu için akla gelebilir.
B Seçeneği:[Kanuni dönemi medreseleriyle Fatih dönemini karıştırma]Süleymaniye de en bilinen büyük Osmanlı medrese komplekslerinden biri olduğu için adaylar yanılgıya düşebilir.
A Seçeneği:[Anadolu Selçuklu dönemi medreseleriyle karıştırma]Cacabey Medresesi'nin astronomi merkezi olması nedeniyle ünlü bir medrese olmasından dolayı adaylar bu şıkka yönelebilir.
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Öncüldeki sekiz medrese (seman) ve tetimme kavramlarını doğru analiz eden adaylar doğrudan bu seçeneğe ulaşır.
Soru 3Kültür ve Medeniyet
"Akkoyunlu sarayında başladığım katiplik görevini daha sonra Osmanlı hizmetine taşıdım. Yavuz Sultan Selim'in Çaldıran Seferi öncesinde ve sonrasında Doğu politikasının şekillenmesinde mühim diplomatik roller üstlendim. Farsça kaleme aldığım sekiz cennet anlamına gelen eserimde, hem Akkoyunlu hem de Osmanlı hükümdarlarının icraatlarını dönemin tarih anlayışıyla aktardım."
Bu parçada kendisinden ve eserinden bahseden Osmanlı aydını aşağıdakilerden hangisidir?
A
Hoca Saadeddin
B
Tursun Bey
E
Âşık Paşazâde
D
Kemalpaşazâde
C
İdris-i Bitlisî
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Paragrafta özellikleri verilen ve "Heşt Behişt" (Sekiz Cennet) adlı eseri kaleme alan Osmanlı bilim insanı ve devlet adamı İdris-i Bitlisî'dir.
Öncülde yer alan 'Heşt Behişt' eseri incelenir.
Yavuz Sultan Selim döneminde Doğu politikasında (özellikle Kürt aşiretlerinin Osmanlı'ya bağlanmasında) etkin rol oynadığı bilgisi değerlendirilir.
Akkoyunlu sarayından Osmanlı'ya geçiş yaptığı ve Farsça eser yazdığı bilgileriyle eşleştirilir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
B Seçeneği:[Fatih dönemi tarihçisi Tursun Bey ile karıştırma]Devlet adamı ve tarihçi kimliğinden ötürü karıştırma
E Seçeneği:[Erken dönem Osmanlı tarihçisi Âşık Paşazâde ile karıştırma]Osmanlı tarih yazarlarının genel isim havuzundan hareket etme
D Seçeneği:[Şeyhülislam ve tarihçi Kemalpaşazâde ile karıştırma]Yavuz Sultan Selim dönemine tanıklık eden önemli bir figür olması
A Seçeneği:[Hoca Saadeddin'in Tâcü't-Tevârîh adlı önemli eserini karıştırma]Ünlü bir Osmanlı tarihçisi olduğu için genel bilgiyle bu şıkka yönelme
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
Soru 4Osmanlı Devleti Kültür ve Medeniyet
Osmanlı Devleti'nde merkezi otoritenin güçlendirilmesi ve devlet yönetiminde görev alacak bürokratik kadroların nitelikli bireylerden oluşturulması amacıyla eğitim sisteminde önemli kurumsal dönüşümler yaşanmıştır.
Bu doğrultuda, özellikle II. Murat döneminde saray içinde teşkilatlandırılarak devşirme kökenli yetenekli çocukların hem askerî hem de idari alanda eğitilerek devlet yönetimine kazandırılması için kurulan eğitim ocağı aşağıdakilerden hangisidir?
B
Harem
D
Enderun
E
Rüştiye
A
Birun
C
İdadi
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
II. Murat döneminde kurulan ve devlet adamı yetiştiren saray mektebi Enderun'dur.
Soruda II. Murat döneminde kurulan devlet yönetiminde görev alacak nitelikli insan yetiştirme amacı vurgulanmıştır.
Birun, sarayın dış hizmetlerine bakan bölümüdür.
Harem, padişahın ailesinin yaşadığı ve saray kadınlarının eğitim aldığı yerdir.
İdadi ve rüştiye 19. yüzyıldaki Tanzimat dönemi eğitim kurumlarıdır.
Enderun Mektebi ise II. Murat döneminde Edirne Sarayı'nda kurulmuş olup üst düzey devlet memuru ve komutan yetiştirmiştir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Sarayın bölümleriyle eğitim kurumlarını karıştırma]Saray kelimesiyle ilişkilendirip Birun'u işaretlemiştir.
B Seçeneği:[Saray içi yapılanma algısı]Harem'in de sarayda yer alması nedeniyle eğitim kurumu olduğunu düşünmüştür.
D Seçeneği:[Doğru seçenek]II. Murat döneminde Enderun'un kurulduğunu ve işlevini doğru bilmiştir.
E Seçeneği:[Modernleşme dönemi okullarıyla klasik dönemi karıştırma]Rüştiye kelimesini klasik dönem ortaokulu sanmıştır.
C Seçeneği:[Okul isimlerini dönemleriyle karıştırma]İdadi kelimesini genel bir lise/okul olarak algılamıştır.
Soru 5Osmanlı Kültür ve Medeniyeti
Osmanlı tıp tarihinde deneysel yönteme önem veren, insan anatomisi üzerine çalışmalar yapan ve özellikle cerrahi alanındaki yenilikleriyle tanınan önemli bir hekim, Fatih Sultan Mehmet döneminde başhekimlik yapmıştır. Yazarın cerrahi alet çizimlerine de yer verdiği eserleri tıp tarihi açısından büyük birer mihenk taşıdır.
Bu metinde özellikleri verilen ve Osmanlı tıp alanının en önemli figürlerinden biri kabul edilen bilim insanı aşağıdakilerden hangisidir?
C
Kâtip Çelebi
A
Akşemseddin
E
Lari
D
Altunîzade
B
Sabuncuoğlu Şerafeddin
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Soruda sözü edilen ve Mücerrebnâme ile Kitâbül Cerrahiyyetül Hâniyye adlı eserleri kaleme alan Osmanlı'nın en ünlü cerrahı Sabuncuoğlu Şerafeddin'dir.
Öncülde Fatih döneminde yaşadığı ve cerrahi alanında çığır açan eserler yazdığı belirtilen hekim taranır.
Cerrahi alanındaki en önemli eserleri olan 'Kitâbül Cerrahiyyetül Hâniyye' ve 'Mücerrebnâme' Sabuncuoğlu Şerafeddin ile özdeşleşmiştir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[XVII. yüzyıl bibliyografya ve coğrafya bilgini Kâtip Çelebi ile karıştırılması]Çelebi unvanı nedeniyle adaylar isim benzerliğine düşebilir.
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
D Seçeneği:[Diğer Osmanlı tıpçılarıyla karıştırılması]Fatih dönemi diğer hekim isimleri arasında çelişki yaşanması.
E Seçeneği:[Seçenek çeldiricisi]Bilinmeyen şıklar üzerinden eleme yaparken rastgele seçilmesi.
A Seçeneği:[Fatih döneminin en ünlü âlimi olarak akla ilk Akşemseddin'in gelmesi]Adaylar Fatih dönemi tabirini görünce doğrudan tıp ve din adamı olan Akşemseddin'e yönelebilir.
4 Yanlış 1 Doğruyu Götürür Kuralı Uygulanır
📚
Önerilen ÖSYM Deneme Testleri
Tarih ve AYT sınav kategorisinde pratik yapabileceğiniz diğer denemeler ve kazanım testleri.
AYT Tarih dersi "İslamiyet Öncesi ve İlk Türk-İslam Devletleri" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Tarih dersi "İslamiyet Öncesi Türk Tarihi" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
2027 KPSS Tarih dersi "İkinci Dünya Savaşı Sonrası Gelişmeler" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
2027 AYT Tarih dersi "Uluslararası Örgütler ve Siyasi Gelişmeler" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
2027 AYT Tarih dersi "Soğuk Savaş Dönemi" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT • TarihAYT Tarih: Osmanlı Kültür ve Medeniyeti & Bilim ve Sanat Adamları (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)