AYT Tarih: Osmanlı Kültür ve Medeniyet & Eğitim ve Öğretim Kurumları (6 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)
2027 AYT Tarih dersi "Osmanlı Kültür ve Medeniyet" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
📝 6 Soru⏱️ 10 Dakika🎯 ÖSYM Sınav Formatı🧠 Çeldirici & Bilişsel Teşhisli📊 Anında Karne & Net Hesabı
Soruları doğrudan bu sayfada çözebilir, her sorunun yanındaki butondan çözümünü inceleyebilir veya testi tamamlayıp karnenizi alabilirsiniz.
✓ Sayfa İçi Canlı Çözüm & Çeldirici Analizi
0 / 6 Soru Cevaplandı
Soru 1Osmanlı Kültür ve Medeniyet
Osmanlı Devleti'nde XVI. yüzyılın sonlarından itibaren medreselerde geleneksel eğitim anlayışının dışına çıkılamamış, pozitif bilimlerin ağırlığı kademeli olarak azaltılmıştır.
I. Beşik ulemalığı sisteminin getirilmesiyle liyakat esasının zedelenmesi
II. Enderun Mektebi'nde saray bürokrasisine nitelikli devlet adamı yetiştirilmesi
III. Racon ve usul tartışmalarının ilmi liyakatin önüne geçmesi
Yukarıdakilerden hangileri, Osmanlı eğitim ve medrese sisteminin bozulma süreçleri arasında gösterilemez?
A
Yalnız I
D
I ve II
E
II ve III
C
Yalnız III
B
Yalnız II
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Enderun Mektebi'nin saraya kalifiye devlet adamı yetiştirmesi, eğitimin bozulma nedeni değil, aksine Osmanlı teşkilatının güçlü yönlerinden biridir.
I numaralı öncül, beşik ulemalığı ile liyakatin kaybolmasını ifade eder ve bozulma nedenidir.
II numaralı öncül, Enderun Mektebi'nin işlevini belirtir; bu kurum kalifiye yönetici yetiştirerek devlete güç katmıştır, bozulma sebebi değildir.
III numaralı öncül, ilmi liyakatin bozulmasını destekleyen olumsuz bir gelişmedir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Sadece birinci öncülün bozulma sebebi olduğunu düşünmek.]Beşik ulemalığını bilir ancak II. öncülün de doğru (bozulma nedeni olmadığını) gözden kaçırır.
C Seçeneği:[Yalnızca III'ü doğru sanmak.]I. öncülün etkisini göz ardı etmiştir.
B Seçeneği:[Doğru seçenek.]Yalnızca II numaralı öncülün bozulma nedeni olmadığını doğru tespit etmiştir.
E Seçeneği:[II ve III'ü doğru kabul etmek.]Beşik ulemalığı etkisini atlamıştır.
D Seçeneği:[İki öncülü de bozulma sebebi olarak almak.]Enderun'un da zamanla bozulduğunu düşünerek yanılgıya düşmüştür.
Soru 2Osmanlı Tarih Yazıcılığı
Osmanlı İmparatorluğu'nun ekonomik, sosyal ve idari yapısını arşiv belgelerine dayandırarak uluslararası akademik camiada çığır açan, yayımladığı eserlerle 'Şeyhü'l-Müverrihin' yani 'Tarihçilerin Kutbu' unvanıyla onurlandırılmış Türk tarihçidir.
Hakkında bilgi verilen ve Osmanlı tarihçiliğine kazandırdığı 'arz-ı adil' ve 'gulam' sistemi gibi analizlerle tanınan bu değerli tarihçi aşağıdakilerden hangisidir?
A
Prof. Dr. İsmail Hakkı Uzunçarşılı
E
Prof. Dr. Ahmet Yaşar Ocak
D
Prof. Dr. İbrahim Kafesoğlu
B
Prof. Dr. Halil İnalcık
C
Ord. Prof. Dr. Mehmet Fuat Köprülü
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Uluslararası alanda 'Tarihçilerin Kutbu' olarak bilinen ve Osmanlı tarihçiliğinin zirve isimlerinden biri olan bilim insanı Halil İnalcık'tır.
Öncülde verilen 'Tarihçilerin Kutbu' (Şeyhü'l-Müverrihin) unvanı tespit edilir.
Osmanlı iktisat ve sosyal tarihi üzerine yaptığı küresel ölçekteki çalışmalar taranır.
Bu unvanın Prof. Dr. Halil İnalcık'a ait olduğu bilgisi doğrulanır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
E Seçeneği:[Osmanlı tasavvuf tarihi ve zihniyeti denince akla gelmesi]Ahmet Yaşar Ocak'ın Osmanlı dini/sosyal tarihçisi olması
D Seçeneği:[Türk tarihi denince akla gelen önemli bir başka profesör olması]İbrahim Kafesoğlu'nun Türk millî tarihi çalışmalarıyla karıştırılması
C Seçeneği:[Köprülü'nün Türk edebiyatı ve tarihi üzerindeki devasa kurucu rolü]Mehmet Fuat Köprülü'nün genel ağırlığından ötürü bu unvanın ona yakıştırılması
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru bilgi
A Seçeneği:[Osmanlı teşkilat tarihi denince akla ilk gelen isimlerden biri olması]Uzunçarşılı'nın Osmanlı Teşkilatı eserleriyle karıştırılması
Soru 3XIX. Yüzyılda Osmanlı Devleti
Osmanlı Devleti'nde XIX. yüzyıl boyunca eğitim ve bürokrasi alanında merkeziyetçi yapıyı güçlendirmek ve batılı anlamda kalifiye eleman yetiştirmek amacıyla pek çok kurum hayata geçirilmiştir. Bu kapsamda maarif işlerini düzenlemekle sorumlu üst düzey bir meclis oluşturulmuş, yüksek düzeyde devlet memuru yetiştiren okul açılmış, kadınların eğitim hayatına katılıp öğretmen olabilmeleri için darülmuallimat faaliyete geçirilmiş ve batı tarzı güzel sanatlar eğitimi veren Sanayi-i Nefise Mektebi kurulmuştur.
Buna göre, verilen metinde XIX. yüzyıl Osmanlı eğitim ve idare sistemi içinde yer alan aşağıdaki kurumlardan hangisine değinilmemiştir?
A
Meclis-i Maarif-i Umumiye
E
Darülfünun
D
Sanayi-i Nefise Mektebi
C
Darülmuallimat
B
Mekteb-i Hukuk-u Şahane
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Metinde hukuk eğitimi veren Mekteb-i Hukuk-u Şahane'den bahsedilmemiştir.
Metinde maarif işlerini düzenleyen meclis (Meclis-i Maarif-i Umumiye) ifadesi geçmektedir.
Kız öğretmen okulu (Darülmuallimat) ifadesi yer almaktadır.
Güzel sanatlar okulu (Sanayi-i Nefise Mektebi) yer almaktadır.
Yüksek düzeyde devlet memuru ve idareci yetiştiren okul ibaresi Mülkiye Mektebi'ne işaret etmekte olup, hukuk eğitimi veren Mekteb-i Hukuk-u Şahane metinde geçmemektedir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Kadın öğretmen okulu]Metinde kadınların öğretmen olabilmesi için açılan okuldan söz edilmiştir.
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Metinde hukuk eğitimiyle ilgili bir kurum adı geçmemektedir.
E Seçeneği:[Üniversite kavramı yanılgısı]Yüksek memur yetiştiren okul veya benzeri ifadeler darülfünun ile karıştırılabilir.
D Seçeneği:[Güzel sanatlar okulu]Metinde batı tarzı güzel sanatlar eğitimi veren okuldan bahsedilmektedir.
A Seçeneği:[Meclis ifadesini atlamak]Metindeki 'maarif işlerini düzenlemekle sorumlu üst düzey bir meclis' ifadesiyle eşleştirilir.
Soru 4Osmanlı Kültür ve Medeniyeti
Osmanlı Devleti'nde çocukların belli bir yaşa gelip ilköğretim seviyesindeki eğitime başlaması toplum tarafından büyük bir coşkuyla karşılanır ve dini-geleneksel ritüeller eşliğinde kutlanırdı.
I. Çocukların ilk kez okula başlayacağı gün bir alay eşliğinde mektebe götürülmesi
II. Tören sırasında ilahiler ve 'amin' sesleriyle dualar edilmesi
III. Eğitimin başlangıcının toplumsal bir aidiyet ve kutlama vesilesi yapılması
Özellikleri verilen ve Osmanlı'da çocukların sıbyan mektebine başlarken gerçekleştirdiği bu geleneksel tören aşağıdakilerden hangisidir?
A
Cülus Töreni
D
Çıkma Usulü
E
Huzur Töreni
C
Ulufe Töreni
B
Amin Alayı
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Osmanlı'da çocukların sıbyan mektebine başlaması 'Amin Alayı' adı verilen törenlerle kutlanmıştır.
Öncüllerde çocukların okula başlama merasimi ve amin sesleriyle yapılan yürüyüş vurgulanmıştır.
Cülus ve ulufe padişahlık ve kapıkulu askerleriyle ilgilidir.
Çıkma usulü ve huzur törenleri farklı idari ve ilmi rütbe geçişlerindedir.
Doğru kavram 'Amin Alayı'dır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Padişah değişikliği töreni ile karıştırma]Tören kelimesine odaklanıp cülus ile karıştırabilir.
C Seçeneği:[Asker maaşı dağıtım töreni ile karıştırma]Osmanlı tören terimleri arasından aşina olduğu birini seçme eğilimi.
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru bilgiye sahip adaylar doğrudan bu şıkkı seçer.
E Seçeneği:[İlmi veya saray merasimleriyle karıştırma]Genel tören adlarına benzetme.
D Seçeneği:[Medrese veya Enderun terimleriyle karıştırma]Farklı bir Osmanlı terimi olduğu için çeldirici olarak düşebilir.
Soru 5Osmanlı Kültür ve Medeniyeti
Osmanlı Devleti'nde eğitim-öğretim faaliyetlerinin yürütüldüğü medreselerde, öğrenim kademelerine ve kişilerin görevlerine göre çeşitli unvanlar kullanılmıştır. Bu teşkilatlanma içerisinde ilim yolundaki bireylerin konumları belirli terimlerle ifade edilmiştir.
Buna göre, medreselerde öğrenim gören öğrenci, dersleri anlatan öğretim elemanı ve eğitimini tamamlayarak mezun olan kişiye verilen unvanlar aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla verilmiştir?
A
Mülâzım - Müderris - İcazetnâme
B
Danişmend - Muid - Temessük
C
Suhte - Müderris - İcazetnâme
D
Muid - Danişmend - Mülâzım
E
Sofuzâde - Muid - Sicil
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Osmanlı medreselerinde öğrenciye suhte (softa) veya danişmend, ders veren hocaya müderris, mezun olan öğrenciye verilen diplomaya ise icazetnâme denir.
Medresede eğitim alan öğrencilere genel olarak suhte, softa veya üst kademelerde danişmend denilmektedir.
Medresede ders okutan akademik unvan sahibi hoca müderristir.
Eğitimini başarıyla tamamlayıp mezuniyet belgesi alan kişiye icazetnâme (diploma) verilmektedir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Mülâzım aday unvanıdır, öğrenci değildir.]Terimlerin kulağa resmi gelmesi nedeniyle karıştırılması.
D Seçeneği:[Muid yardımcı hoca/tekrar ettiren konumundadır.]Medrese terimlerinin kendi içindeki hiyerarşisinin karıştırılması.
E Seçeneği:[Sofuzâde ve sicil kavramlarının karıştırılması.]Genel kültür kelime çeldiricisi.
B Seçeneği:[Temessük senet/belgedir, mezuniyet belgesi değildir.]Danişmend ve muid kelimelerinin öğrencilikle ilişkili olmasından dolayı.
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
Soru 6XVII. Yüzyıl Osmanlı Tarihi
XVII. yüzyılda Osmanlı Devleti'nde yaşayan, özellikle bibliyografi alanındaki devasa eseriyle İslam coğrafyasındaki ve Batı'daki kitapları, yazarları ve bilim dallarını sınıflandıran önemli bir düşünür ve tarihçidir.
Öncülde sözü edilen ve İslam bibliyografyasının en önemli eserlerinden biri kabul edilen 'Keşfü'z-zünûn an esâmi'l-kütüb ve'l-fünûn' adlı eseri kaleme alan Osmanlı aydını aşağıdakilerden hangisidir?
C
Evliya Çelebi
B
Kâtip Çelebi
E
Koç Bey
D
Yirmisekiz Mehmed Çelebi
A
Naima
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Soruda bahsedilen ve 'Keşfü'z-zünûn' adlı ünlü bibliyografik eseri yazan kişi Kâtip Çelebi'dir.
XVII. yüzyılda yaşamış olan Kâtip Çelebi (Hacı Halife), Osmanlı'nın çok yönlü aydınlarından biridir.
Cihannümâ, Fezleke gibi tarih ve coğrafya eserlerinin yanı sıra en önemli çalışması olan 'Keşfü'z-zünûn' binlerce kitap ve yazar hakkında bilgi veren ansiklopedik bir bibliyografyadır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Vak'anüvislik]Naima'nın Osmanlı'nın ilk resmî vak'anüvisi olması nedeniyle karıştırılması.
C Seçeneği:[Seyahatname yazarı]Evliya Çelebi'nin ünlü bir XVII. yüzyıl yazarı olması.
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Kâtip Çelebi'nin eser bilgisinin doğru eşleştirilmesi.
E Seçeneği:[Islahat raporu yazarı]XVII. yüzyıl ıslahatçısı olması.
D Seçeneği:[XVIII. yüzyıl elçisi]Lale Devri aydınlarıyla karıştırılması.
4 Yanlış 1 Doğruyu Götürür Kuralı Uygulanır
📚
Önerilen ÖSYM Deneme Testleri
Tarih ve AYT sınav kategorisinde pratik yapabileceğiniz diğer denemeler ve kazanım testleri.
AYT Tarih dersi "İslamiyet Öncesi ve İlk Türk-İslam Devletleri" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Tarih dersi "İslamiyet Öncesi Türk Tarihi" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
2027 KPSS Tarih dersi "İkinci Dünya Savaşı Sonrası Gelişmeler" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
2027 AYT Tarih dersi "Uluslararası Örgütler ve Siyasi Gelişmeler" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
2027 AYT Tarih dersi "Soğuk Savaş Dönemi" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT • TarihAYT Tarih: Osmanlı Kültür ve Medeniyet & Eğitim ve Öğretim Kurumları (6 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)