AYT Tarih: Osmanlı Devleti'nde İdari Yapı & Salyaneli ve Salyanesiz Eyaletler (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)
2027 AYT Tarih dersi "Osmanlı Devleti'nde İdari Yapı" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
📝 5 Soru⏱️ 10 Dakika🎯 ÖSYM Sınav Formatı🧠 Çeldirici & Bilişsel Teşhisli📊 Anında Karne & Net Hesabı
Soruları doğrudan bu sayfada çözebilir, her sorunun yanındaki butondan çözümünü inceleyebilir veya testi tamamlayıp karnenizi alabilirsiniz.
✓ Sayfa İçi Canlı Çözüm & Çeldirici Analizi
0 / 5 Soru Cevaplandı
Soru 1Osmanlı Devleti'nde İdari Yapı
Osmanlı Devlet teşkilatında merkezden uzak eyaletlerde tımar sistemi uygulanmamış, bu bölgelerde vergilerin toplanmasında iltizam usulü benimsenmiştir. Bu tür eyaletlerde mültezimler vasıtasıyla toplanan nakit gelirler doğrudan hazineye aktarılmıştır.
Buna göre aşağıdakilerden hangisi, metinde sözü edilen özelliklere sahip eyaletlerden biri olarak gösterilemez?
A
Mısır
D
Trablusgarp
E
Tunus
C
Anadolu
B
Cezayir
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Anadolu eyaleti, tımar sisteminin uygulandığı merkezî (salyanesiz) eyaletlerden biridir.
Metinde bahsedilen özellikler salyaneli (yıllıklı) eyaletlere aittir.
Mısır, Cezayir, Trablusgarp ve Tunus salyaneli eyaletler olup vergiler iltizamla toplanmıştır.
Anadolu ise salyanesiz (tımar sisteminin uygulandığı merkezî) eyaletler arasındadır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
B Seçeneği:[Salyaneli eyalet]Cezayir'in uzak eyalet olduğunu unutabilir.
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Anadolu'nun tımar sistemine dahil olduğunu bilir.
D Seçeneği:[Salyaneli eyalet]Trablusgarp'ı karıştırabilir.
E Seçeneği:[Salyaneli eyalet]Tunus'u karıştırabilir.
A Seçeneği:[Salyaneli eyalet]Mısır'ın salyaneli olduğunu karıştırabilir.
Soru 2Osmanlı Kültür ve Medeniyeti
Osmanlı Devleti döneminde ve İslam coğrafyasında İstanbul kenti, jeopolitik önemi ve dini merkez oluşu nedeniyle pek çok farklı isimle anılmıştır.
Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı belgelerinde ve edebiyatında İstanbul için kullanılan adlandırmalardan biri değildir?
A
Kostantiniyye
E
İslambol
D
Mesotamya
B
Asitane
C
Dersaadet
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Mezopotamya, Fırat ve Dicle nehirleri arasında kalan bölgenin adıdır; İstanbul ile bir ilgisi yoktur.
Osmanlı döneminde İstanbul için 'Dersaadet' (mutluluk kapısı), 'Asitane' (büyük dergah/başken), 'Kostantiniyye' (Konstantin'in şehri) ve halk arasında 'İslambol' tabirleri sıklıkla kullanılmıştır.
Mesotamya (Mezopotamya) ise bir şehir veya başkent adı değil, coğrafi bir bölgenin adıdır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
E Seçeneği:[Halk etimolojisi ürünü adlandırma]Sonradan uydurulmuş bir isim gibi gelebilir.
D Seçeneği:[Doğru seçenek]Mezopotamya'nın bir bölge adı olduğunu bilen aday doğru yapar.
B Seçeneği:[Farsça kökenli tasavvufi terimle karışma]Aday Asitane kelimesine yabancı kalabilir.
C Seçeneği:[Osmanlıca resmi yazışma terimi]Mutluluk kapısı anlamına gelen bu ismin başka bir şehre ait olduğunu düşünebilir.
A Seçeneği:[Yabancı kökenli olduğu için yanlış sanılabilir]Aday burayı Osmanlı'nın resmi kullanım dışı bıraktığı bir ad olarak düşünebilir.
Soru 3Osmanlı Kültür ve Medeniyeti
Osmanlı Devleti'nde divan teşkilatında bürokratik ve mali işlerden sorumlu olan Kalemiye sınıfı, devletin yazışma, defter tutma ve bütçe hazırlama gibi kritik operasyonlarını yürütmüştür.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Kalemiye sınıfına mensup bürokratların görev alanları arasında gösterilemez?
B
Padişah adına çıkarılan ferman, berat ve namencelere tuğra çekmek
C
Medrese kökenli kadı ve müderrislerin atama ile terfi işlemlerini yürütmek
D
Yazışmalarda divan kararlarını ve mühimmat kayıtlarını sicillere geçirmek
E
Eyaletlerdeki tımarlı sipahi sayısını ve dirlik tevcih kayıtlarını tutmak
A
Devletin yıllık gelir ve gider hesaplarını düzenleyerek bütçe hazırlamak
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Kadı ve müderris atamaları Kalemiye sınıfının değil, İlmiye sınıfının (Kazaskerlik makamı) görev ve yetki alanına girer.
Kalemiye sınıfı bürokrasi, kalem, maliye ve yazı işleriyle ilgilenir.
Nişancı ferman ve beratlara tuğra çeker, defterdar mali işleri ve bütçeyi düzenler, reisülküttap dış yazışmaları ve divan kayıtlarını tutar.
Kadı ve müderris gibi ilmiye sınıfı mensuplarının atama ve terfileri İlmiye sınıfından Kazasker tarafından gerçekleştirilir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Kadı ve müderris atamaları İlmiye sınıfına (Kazasker) aittir, Kalemiye değildir.
B Seçeneği:[Nişancı görevlerinin karıştırılması]Tuğra çekmek nişancının görevidir ve nişancı kalemiye sınıfındandır.
E Seçeneği:[Tımar defterlerinin tutulması]Tımar ve dirlik kayıtlarını tutmak nişancı ve kalemiye sınıfının görevidir.
D Seçeneği:[Divan katiplerinin görevleri]Sicil tutmak ve yazışma yapmak katiplerin (kalemiye) görevidir.
A Seçeneği:[Maliye alanının Seyfiye ile karıştırılması]Bütçe ve hesap işlerinin kalemiyeye ait olduğu doğrudur (Başdefterdar).
Soru 4Osmanlı Devlet Teşkilatı
Osmanlı Devleti'nde padişahın mutlak vekili sıfatıyla hareket eden, seferlere çıktığında "Serdar-ı Ekrem" unvanını alan, padişahın tuğrasını taşıyan mühür ile yetki kullanan ve çıkardığı kararnamelere "Buyruldu" adı verilen üst düzey yönetici Osmanlı merkez teşkilatının kilit isimlerinden biridir.
Paragrafta özellikleri verilen Osmanlı devlet görevlisi aşağıdakilerden hangisidir?
C
Sadrazam
B
İkta sistemi
D
Kazasker
E
Nişancı
A
Kapıkulu Ocağı
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Paragrafta sözü edilen özellikler Osmanlı Devleti'nin başbakanı konumundaki Sadrazam'a aittir.
Serdar-ı Ekrem unvanının orduyu komuta eden sadrazama verildiğini bilmek.
Buyruldu denilen emirlerin sadrazamın buyrukları olduğunu kavramak.
Mühr-ü Hümayun'un sadrazamda bulunduğunu tespit etmek.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Askeri teşkilat terimiyle idari makamı karıştırma.]Kapıkulu ocağının da padişaha bağlı olması ve seferle ilişkili kurulması nedeniyle.
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Sadrazamın yetkileri, unvanları ve sembolleri metinle birebir örtüşmektedir.
B Seçeneği:[Toprak sistemi ile idari unvanları karıştırma.]Sistem terimlerinin genel kültür sorularında yakın algılanması.
E Seçeneği:[Bürokrasi ve nişan/tuğra kavramlarını karıştırma.]Mühür ve tuğra kelimelerini görünce doğrudan nişancıya gitme eğilimi.
D Seçeneği:[İlmiye sınıfı ile seyfiye sınıfını karıştırma.]Adalet ve eğitim işlerine bakan yüksek rütbeli memurla karıştırılması.
Soru 5Osmanlı Devleti Kültür ve Medeniyeti
Osmanlı Devleti'nde padişahın fermanlarına tuğra çeken, iç ve dış yazışmaları yürüten, tahrir defterlerini tutarak dirliklerin dağıtımında rol oynayan divan üyesi Nişancı'dır. Şeri ve hukuki davalara bakarak kadı ve müderrislerin atamalarını gerçekleştiren, aynı zamanda divandaki davalara bakan görevli ise Kazasker'dir. Mali işlerin yönetiminden ve bütçenin hazırlanmasından sorumlu olan kişi ise Defterdar'dır.
Buna göre, yukarıda verilen açıklamalar dikkate alındığında aşağıdaki divan üyelerinden hangisinin görevine değinilmemiştir?
A
Nişancı
E
Reisülküttap
D
Veziriazam
B
Kazasker
C
Defterdar
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Metinde Veziriazamın (sadrazamın) görevlerine dair herhangi bir bilgi verilmemiştir.
Metinde padişah fermanlarına tuğra çeken, iç-dış yazışmaları yürüten ve tahrir defterlerini tutan kişinin Nişancı olduğu belirtilmiştir.
Şeri ve hukuki davalara bakan, kadı ve müderris ataması yapan görevlinin Kazasker olduğu ifade edilmiştir.
Mali işlerden ve bütçeden sorumlu olan görevlinin Defterdar olduğu söylenmiştir.
Ancak metinde padişahın mutlak vekili olan ve divana başkanlık eden Veziriazamın (Sadrazam) görevinden bahsedilmemiştir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Doğrudan metinde geçmektedir.]Defterdar ile nişancının görevleri karıştırılabilir.
B Seçeneği:[Doğrudan metinde geçmektedir.]Adaylar kazaskerin görevlerini karıştırabilir.
D Seçeneği:[Doğru seçenek]Metinde Veziriazamın görevine değinilmediği doğru tespit edilmiştir.
E Seçeneği:[Metinde adı geçmeyen ancak divan üyesi olan bir diğer şıktır.]Adaylar reisülküttap ile nişancının görev alanlarını karıştırabilir.
AYT Tarih dersi "İslamiyet Öncesi ve İlk Türk-İslam Devletleri" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Tarih dersi "İslamiyet Öncesi Türk Tarihi" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
2027 KPSS Tarih dersi "İkinci Dünya Savaşı Sonrası Gelişmeler" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
2027 AYT Tarih dersi "Uluslararası Örgütler ve Siyasi Gelişmeler" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
2027 AYT Tarih dersi "Soğuk Savaş Dönemi" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT • TarihAYT Tarih: Osmanlı Devleti'nde İdari Yapı & Salyaneli ve Salyanesiz Eyaletler (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)