AYT Tarih: Osmanlı Devleti Kuruluş Dönemi & Merkez Teşkilatlanması ve Ordu (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

Soru Havuzu ve Doğrudan Çözüm Modu

Soruları doğrudan bu sayfada çözebilir, her sorunun yanındaki butondan çözümünü inceleyebilir veya testi tamamlayıp karnenizi alabilirsiniz.

✓ Sayfa İçi Canlı Çözüm & Çeldirici Analizi

Soru 1 Osmanlı Devleti Kuruluş Dönemi

Tarih dersinde öğrencilerine Osmanlı Devleti'ndeki askeri ve idari dönüşümleri anlatan bir öğretmen; savaş esnaflarının beşte birinin orduya kazandırılması usulünü, merkezî otoritenin güçlendirilmesi amacıyla daimi askerî birliklerin oluşturulmasını ve bu süreçte şehzade isyanı gibi iç siyasette yaşanan bazı otorite sarsıntılarını örnek vermiştir.

Öğretmenin dersinde değindiği bu gelişmeler, Osmanlı padişahlarından hangisinin dönemine aittir?

I. Bayezid

I. Murat

Çelebi Mehmed

II. Murad

Orhan Bey

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: B ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

Soruda geçen 'Pençik Sistemi' ve 'Kapıkulu Ocağı'nın temellerinin atılması ile Savcı Bey'in isyanı I. Murat dönemine aittir.

Savaş esirlerinin beşte birinin devlet hizmetine alınması anlamına gelen Pençik Sistemi I. Murat döneminde uygulanmaya başlanmıştır.
Bu sistemle birlikte Kapıkulu Ocağı'nın temelleri atılmış ve daimi düzenli orduya geçilmiştir.
I. Murat'ın oğlu Savcı Bey, Bizans imparatorunun oğlu Andronikos ile birlikte babasına karşı ayaklanmıştır.
Verilen tüm bu ipuçları I. Murat dönemini işaret etmektedir.

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

C Seçeneği: [Yıldırım Bayezid dönemindeki merkeziyetçi yapıyla karıştırılması.] Aday, merkezi otorite vurgusundan ötürü Yıldırım Bayezid'e yönlenebilir.

B Seçeneği: [Doğru seçenek.] Doğru mantık ve kronolojik bilgi eşleştirmesi.

E Seçeneği: [Buçuktepe İsyanı ve sonrasındaki askeri gelişmelerle karıştırılması.] Aday, askeri isyan ve ocak kavramlarını II. Murad dönemi ile karıştırabilir.

D Seçeneği: [Fetret Devri sonrası merkezi otoritenin yeniden sağlanması dönemiyle karıştırılması.] Aday, devletin yeniden yapılanması vurgusunu I. Mehmed ile bağdaştırabilir.

A Seçeneği: [İlk düzenli birlik olan Yaya ve Müsellem ordusunun Orhan Bey döneminde kurulmasıyla karıştırılması.] Aday, ilk düzenli ordu kavramını Orhan Bey'in Yaya ve Müsellemleri ile eşleştirerek hataya düşer.

Soru 2 Osmanlı Devleti Kuruluş Dönemi

XIV. yüzyılda Bizans taht kavgalarına müdahil olan Osmanlı Beyliği, İmparator Kantakuzen'e verdiği askerî destek karşılığında stratejik bir askerî üs elde etmiş ve bu gelişme Rumeli'deki kalıcı fetihlerin zeminini hazırlamıştır.

Metinde sözü edilen ve Osmanlıların Rumeli'deki ilk toprak parçasını oluşturan kale aşağıdakilerden hangisidir?

Kilitbahir

Kulacahisar

Çimpe

Aydos

Karahisar

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 3 Osmanlı Devleti Kuruluş Dönemi

Osmanlı Devleti'nin Balkanlardaki ilerleyişini durdurmak amacıyla Papa IX. Bonifacius'un çağrısıyla oluşturulan Haçlı ordusuna karşı 1396 yılında büyük bir zafer elde edilmiştir. Bu zaferin ardından dönemin İslam dünyasındaki dini lideri tarafından Osmanlı padişahına 'Sultan-ı İklim-i Rum' (Anadolu Diyarının Sultanı) unvanı verilmiştir.

Metinde sözü edilen ve İslam dünyasının lideri tarafından bu unvan verilen Osmanlı padişahı aşağıdakilerden hangisidir?

Çelebi Mehmet

Yıldırım Bayezid

Orhan Bey

II. Murad

I. Murad

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 4 Osmanlı Kuruluş Dönemi

XIV. yüzyılın sonlarına doğru Anadolu'da Türk siyasi birliğini büyük ölçüde sağlayan Osmanlı Devleti ile Orta Asya'da geniş bir imparatorluk kuran Timur İmparatorluğu arasında gerilim artmıştır.

I. Osmanlı tarafından toprakları ele geçirilen Anadolu beyerinin Timur'a sığınarak destek istemesi

II. Timur'un Hindistan ve Çin seferi öncesinde batısında güçlü ve saldırgan bir Osmanlı bırakmak istememesi

III. İki hükümdarın da dünyada tek bir cihan hakimiyeti (evrensel imparatorluk) anlayışını paylaşması

Bu bilgilere dayanarak, 1402 Ankara Savaşı'nın çıkmasında yukarıdakilerden hangilerinin etkili olduğu savunulabilir?

Yalnız I

II ve III

I, II ve III

I ve II

Yalnız II

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: E ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

Ankara Savaşı'nın temel nedenleri arasında Anadolu beylerinin kışkırtmaları, Timur'un doğu seferi öncesi arkasında güçlü bir rakip istememesi ve iki Türk-İslam liderinin de cihan hakimiyeti iddiası yer almaktadır.

I. Öncül doğrudur; Karakoyunlu ve Celayirli hükümdarlarının Osmanlı'ya sığınması ile Anadolu beylerinin Timur'a giderek kışkırtması savaşın kıvılcımı olmuştur.
II. Öncül doğrudur; Timur, Çin üzerine sefer yapmadan önce arkasında güvenli bir coğrafya bırakmak amacıyla Osmanlı'yı etkisiz hale getirmek istemiştir.
III. Öncül doğrudur; Türk-İslam dünyasında liderlik ve 'Cihan Hakimiyeti' mücadelesi iki hükümdar arasındaki mektuplaşmalara da yansımıştır.

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

A Seçeneği: [Yalnızca görünen ilk nedeni doğru kabul etme yanılgısı.] Adaylar sadece beyliklerin kışkırtmasını hatırlayıp diğer stratejik nedenleri göz ardı edebilir.

D Seçeneği: [I numaralı öncülü göz ardı etme.] Beyliklerin etkisini unutup sadece dış politika ve cihan hakimiyetine odaklanabilir.

E Seçeneği: [Doğru seçenek] Tüm öncüllerin Ankara Savaşı'nın siyasi ve jeopolitik nedenleriyle birebir örtüştüğünü doğru analiz etmiştir.

C Seçeneği: [III numaralı öncülü ideolojik bulup eleme yanılgısı.] Cihan hakimiyeti kavramının somut bir savaş nedeni olmadığını düşünebilir.

B Seçeneği: [Sadece dış politikayı baz alma yanılgısı.] Anadolu içindeki gelişmeleri atlayıp sadece Timur'un stratejik hamlesine odaklanabilir.

Soru 5 Osmanlı Devleti Kuruluş Dönemi

Osmanlı Devleti, Balkanlar'da ele geçirdiği stratejik noktalarda kalıcılığı sağlamak ve Türk hâkimiyetini pekiştirmek amacıyla sistemli bir nüfus yerleştirme (iskân) faaliyeti yürütmüştür.

I. Fethettiği bölgelerin güvenliğini sağlayarak isyan ihtimalini azaltmak

II. Göçebe Türkmen topluluklarına tarıma elverişli yeni yurtlar temin etmek

III. Hristiyan halkı zorunlu olarak İslamlaştırarak kültürel birliği sağlamak

Yukarıdakilerden hangileri Osmanlı Devleti'nin Balkanlar'da uyguladığı iskân politikasının amaçları arasında gösterilemez?

Yalnız I

Yalnız III

Yalnız II

I ve II

II ve III

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: C ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

Osmanlı Devleti iskân politikasında hoşgörü (istimalyet) politikasını benimsemiş, fethedilen bölgelerdeki halkın din ve inançlarına karışmamıştır. Bu nedenle halkı zorla İslamlaştırmak gibi bir amaç hiçbir zaman olmamıştır.

Öncül I: Fethin kalıcılığını sağlamak ve asayişi korumak iskânın temel amaçlarındandır.
Öncül II: Anadolu'daki göçebe Türkmenlerin yerleşik hayata geçirilmesi ve yurt edinmesi sağlanmıştır.
Öncül III: Osmanlı iskân politikasında dinî ve etnik asimilasyon (zorla İslamlaştırma) kesinlikle yoktur; aksine istimalyet politikası uygulanmıştır.

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

E Seçeneği: [II. öncülü yanlış kabul etmek] Türkmenlere yurt bulma amacını gözden kaçıran adaylar bu seçeneği işaretler.

D Seçeneği: [I ve II'nin amaç olmadığını sanmak] İskânın hem güvenlik hem göçebe Türkmenlerle ilişkisini kuramayanlar seçer.

B Seçeneği: [II. öncülün yanlış olduğunu düşünmek] Göçebe Türkmenlerin yerleştirilmesini iskânın dışındaymış gibi gören adaylar düşer.

C Seçeneği: [Doğru seçenek] III. öncüldeki zorunlu İslamlaştırma ifadesinin Osmanlı politikasına aykırı olduğunu fark eden aday doğru sonuca ulaşır.

A Seçeneği: [I. öncülün yanlış olduğunu düşünmek] Güvenlik sağlama amacını iskânla bağdaştıramayan adaylar bu şıkka yönelir.

AYT Tarih: Osmanlı Devleti Kuruluş Dönemi & Merkez Teşkilatlanması ve Ordu (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

Soru Havuzu ve Doğrudan Çözüm Modu

Öğretmenin dersinde değindiği bu gelişmeler, Osmanlı padişahlarından hangisinin dönemine aittir?

Metinde sözü edilen ve Osmanlıların Rumeli'deki ilk toprak parçasını oluşturan kale aşağıdakilerden hangisidir?

Metinde sözü edilen ve İslam dünyasının lideri tarafından bu unvan verilen Osmanlı padişahı aşağıdakilerden hangisidir?

Bu bilgilere dayanarak, 1402 Ankara Savaşı'nın çıkmasında yukarıdakilerden hangilerinin etkili olduğu savunulabilir?

Yukarıdakilerden hangileri Osmanlı Devleti'nin Balkanlar'da uyguladığı iskân politikasının amaçları arasında gösterilemez?

Önerilen ÖSYM Deneme Testleri

TYT Tarih Çıkmış Soru Formatında Çözümlü Konu Tarama Testi

AYT Türk Dili ve Edebiyatı: İslamiyet Öncesi ve İlk Türk-İslam Devletleri & Kutadgu Bilig ve Türk-İslam Edebiyatı (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Tarih: İslamiyet Öncesi Türk Tarihi & Kültür ve Uygarlık (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

KPSS Tarih: İkinci Dünya Savaşı Sonrası Gelişmeler & Soğuk Savaş Dönemi ve Orta Doğu (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Tarih: Uluslararası Örgütler ve Siyasi Gelişmeler & Ortadoğu'da Petrol ve Siyaset (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Tarih: Soğuk Savaş Dönemi & Yumuşama (Detant) Dönemi (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)