AYT Tarih: İslamiyet Öncesi Türk Tarihi & Kültür ve Medeniyet (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

VIII. yüzyılda Türgiş kağanı Su-lu, yabancı devletlerden gelen heyetleri sadece kağanlık sarayında ağırlamakla kalmamış; hatunların, buyrukların (bakanların) ve boy beylerinin katıldığı geniş katılımlı meclis toplantılarında yabancı elçilerin huzura kabul edilmesini sağlamıştır.

Orhun Kitabeleri'nde Türk milletinin bağımsızlığını kaybetmemesi için kağanların gece uyumadan, gündüz oturmadan çalıştığı vurgulanır. Bilge Kağan, milletin başka bir devletin egemenliği altına girmesini "gözü görmez, kulağı işitmez" bir duruma düşmek olarak nitelendirmiş; halkın esaret altında cariyecilikle onursuzca yaşamasındansa, bağımsız uğurda mücadele edip ölmeyi yeğlemiştir.

Eski Türk toplumlarında bireyler henüz yürümeye başladığı andan itibaren ata binme ve silah kullanma becerileriyle iç içe bir yaşam sürmüştür. Kadın veya erkek fark etmeksizin her bireyin günlük yaşam pratikleri, zorlu bozkır koşullarında hayatta kalmayı ve her an askeri seferlere hazır bulunmayı sağlayacak şekilde şekillenmiştir.

İslamiyet öncesi Türk topluluklarında ölen kişinin arkasından duyulan üzüntü ve onun öbür dünyadaki yaşamına verilen önem, çeşitli ritüellerin doğmasına neden olmuştur. Bu kapsamda, cenaze sahiplerinin kurbanlar keserek halka yemek vermesi gelenek haline gelmiş, ölen kişinin kahramanlıklarını simgelemek ve hatırasını yaşatmak amacıyla mezarının etrafına işaretler yerleştirilmiştir. Ayrıca devlet büyükleri için yapılan anıt mezarlar, bu inancın toplumsal hafızadaki en kalıcı izlerini oluşturmuştur.

İslamiyet öncesi Türk topluluklarında ölülerin eşyalarıyla birlikte gömülmesi ve mezarların kutsal kabul edilmesi yaygın bir gelenektir. Kökten gelen bu inanca göre, ataların ruhlarının aileye ve boya koruyuculuk edeceğine inanılır; bu nedenle mezarlara zarar verilmesi en büyük kutsal değerlere saldırı olarak değerlendirilirdi.