AYT Tarih: İnkılap Tarihi & Çok Partili Hayata Geceş Denemeleri (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

Millî Mücadele'nin zaferle sonuçlanmasının ardından saltanatın kaldırılması, cumhuriyetin ilanı ve halifeliğin kaldırılması gibi köklü inkılaplar gerçekleştirilmiştir. Bu süreçte devletin yönetim şekli ve inkılapların izleyeceği yöntem konusunda Mustafa Kemal Paşa ile hareket eden bazı komutanlar arasında görüş ayrılıkları yaşanmaya başlanmıştır. Özellikle ordunun siyasetten ayrılması gerektiği düşüncesine karşı çıkan ve inkılapların gidişatında yavaşlama veya farklı bir çizgi izlenmesi gerektiğini savunan Kazım Karabekir, Rauf Orbay, Ali Fuat Cebesoy ve Refet Bele gibi isimler bir araya gelerek yeni bir siyasi teşkilatlanmaya gitmişlerdir.

Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk yıllarında gerçekleştirilen köklü inkılaplar, iktidar kanadında hızlı ve radikal bir dönüşümü savunanlarla, bu değişimlerin toplumsal yapıyla uyumlu olarak daha yavaş ve kademeli bir süreçte yapılması gerektiğini savunan siyasi aktörler arasında görüş ayrılıklarına neden olmuştur. Bu fikir ayrılıkları, kısa süre içinde TBMM içinde muhalefet hareketlerinin doğmasına zemin hazırlamıştır.

Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk muhalefet partisi olan Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası'nın kuruluşundan kısa bir süre sonra Doğu Anadolu bölgesinde rejim karşıtı dini ve milliyetçi motifler taşıyan bir ayaklanma çıkmıştır. Bu isyanın bastırılması sürecinde hükümet istifa etmiş, yerine gelen yeni kabine ülkedeki huzur ve asayişi yeniden tesis etmek amacıyla olağanüstü yetkiler içeren bir kanunu yürürlüğe koymuştur.

Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk yıllarında rejimin demokratik altyapısını güçlendirmek ve Meclis içindeki denetim mekanizmalarını işletmek amacıyla muhalefet partilerinin kurulması teşvik edilmiştir. Bu doğrultuda Mustafa Kemal Atatürk'ün yakın arkadaşlarından biri, iktidar partisi denetiminin dışına çıkarak farklı görüşlerin Mecliste temsil edilmesini sağlamak üzere görevlendirilmiş ve ülkenin ikinci muhalefet partisini kurmuştur.

Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucusuna karşı planlanan ve ülkenin rejimi ile inkılaplarını hedef alan karanlık bir girişim sonrasında Mustafa Kemal, "Benim naçiz vücudum, bir gün elbet toprak olacaktır; fakat Türkiye Cumhuriyeti ilelebet yaşayacaktır." sözleriyle kararlılığını dünyaya ilan etmiştir. Rejimi ve devrimleri ortadan kaldırmayı amaçlayan bu mihraklara karşı hukuki ve siyasi tedbirler en sert şekilde alınmıştır.