AYT Tarih: İlk Türk-İslam Devletleri & Kültür ve Medeniyet (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)
2027 AYT Tarih dersi "İlk Türk-İslam Devletleri" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
📝 5 Soru⏱️ 10 Dakika🎯 ÖSYM Sınav Formatı🧠 Çeldirici & Bilişsel Teşhisli📊 Anında Karne & Net Hesabı
Soruları doğrudan bu sayfada çözebilir, her sorunun yanındaki butondan çözümünü inceleyebilir veya testi tamamlayıp karnenizi alabilirsiniz.
✓ Sayfa İçi Canlı Çözüm & Çeldirici Analizi
0 / 5 Soru Cevaplandı
Soru 1İlk Türk-İslam Devletleri
Kaşgarlı Mahmud tarafından Abbasi halifesine sunulmak amacıyla kaleme alınan bu eser, Türk dilinin zenginliğini ortaya koymak ve Araplara Türkçe öğretmek maksadıyla hazırlanmıştır. İçerisinde yer alan kelimelerin halk dilindeki kullanımları, şiir örnekleri ve dönemin coğrafi dağılımını gösteren harita, eserin sadece bir sözlükten ibaret olmadığını, aynı zamanda etnografik ve sosyolojik bir kaynak olduğunu kanıtlamaktadır.
Bu metinde özellikleri verilen ve Türk edebiyatının ilk sözlüğü kabul edilen eser aşağıdakilerden hangisidir?
A
Kutadgu Bilig
B
Divânü Lügâti't-Türk
C
Atabetü'l-Hakayık
D
Divan-ı Hikmet
E
Kısasü'l-Enbiya
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Metinde bahsedilen ve Araplara Türkçe öğretmek amacıyla yazılan ilk Türkçe ansiklopedik sözlük Divânü Lügâti't-Türk'tür.
Eserin Araplara Türkçe öğretmek amacıyla yazıldığı bilgisi tespit edilir.
Türk dilinin ilk sözlüğü ve ansiklopedik niteliği göz önünde bulundurulur.
Kaşgarlı Mahmud'un bu eserle Türk boylarının coğrafyasını ve dil özelliklerini tanıttığı hatırlanır ve doğru seçeneğe ulaşılır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Siyasetname ve mutluluk veren bilgi teması]İlk Türk-İslam eserleri arasında en bilinenlerden biri olduğu için karıştırılabilir.
C Seçeneği:[Ahlaki ve dini öğütler içeren eser]Edip Ahmet Yükneki'nin eseri de geçiş dönemi ürünlerinden biri olduğu için karıştırılabilir.
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Aday doğru analiz yaparak eserin özelliklerini Divânü Lügâti't-Türk ile eşleştirmiştir.
E Seçeneği:[Dini ve kıssacı eser]İlk dönem dini eserlerle karıştırılabilir.
D Seçeneği:[Tasavvufi şiirler]Ahmed Yesevi'nin eseri de ilk dönem ürünlerindendir.
Soru 2İlk Türk-İslam Devletleri
Karahanlı döneminde kaleme alınan ve insan iki dünya saadetine ulaştıracak yolu gösterdiğini belirten eser; adalet (Küntoğdı), devlet (Aytoldı), akıl (Ögdülmiş) ve akıbet/kanaat (Odgurmuş) simgeleyen dört ana sembolik karakter arasındaki diyaloglar üzerine kurulmuştur. Türk edebiyatındaki ilk siyasetname ve nasihatname örneği kabul edilen bu abidevi eserin yazarı, aynı zamanda Karahanlı hükümdarına 'Haciblik' unvanıyla hizmet etmiştir.
Hakkında bilgi verilen bu önemli Türk-İslam bilimi insanı ve devlet adamı aşağıdakilerden hangisidir?
B
Edip Ahmet Yükneki
C
Yusuf Has Hacip
E
Ahmet Yesevi
D
İbn-i Sina
A
Kaşgarlı Mahmut
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Paragrafta özellikleri verilen eser Yusuf Has Hacip'in Kutadgu Bilig adlı eseridir.
Eserin dördü temel kavramı temsil eden simgesel karakterleri (Küntoğdı, Aytoldı, Ögdülmiş, Odgurmuş) inceleyin.
Bu kişilerin adalet, devlet, akıl ve kanaati temsil ettiğini ve eserin Türk-İslam edebiyatının ilk siyasetnamesi olduğunu belirleyin.
Yazarının Yusuf Has Hacip olduğunu ve eseri Karahanlı hükümdarı Tabgaç Buğra Han'a sunarak 'Haciblik' unvanı aldığını hatırlayın.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[İlk Türk-İslam bilginleri kategorisinde en bilinen isimlerden biri olması]Aday, Karahanlı dönemi denildiğinde doğrudan Kaşgarlı Mahmut'u hatırlayarak Divânü Lugâti't-Türk eseri ile karıştırabilir.
D Seçeneği:[İslam altın çağı bilim insanı olması]Genel Türk-İslam filozofu denildiğinde akla ilk gelen isimlerden biridir.
E Seçeneği:[İlk Türk tasavvufçusu olması]Divan-ı Hikmet yazarı olması yönüyle karıştırılabilir.
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Kutadgu Bilig'in içeriğini, karakterlerini ve yazarını eksiksiz eşleştiren aday doğru seçeneğe ulaşır.
B Seçeneği:[Karahanlı dönemi şair ve yazarları arasında yer alması]Atabetü'l-Hakayık eseri ile karıştırılabilir.
Soru 3İlk Türk İslam Devletleri
İlk Türk İslam devletlerinde hükümdarın iç ve dış yazışmalarını yürüten, ferman, berat ve menşurlara tuğra çeken divan teşkilatı aşağıdakilerden hangisidir?
Bu bilgilere göre, söz konusu idari işlerden sorumlu olan divan aşağıdakilerden hangisidir?
A
Divan-ı Arz
B
Divan-ı İşraf
C
Divan-ı İstifa
D
Divan-ı İnşa
E
Divan-ı Mezâlim
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
İç ve dış yazışmaları yöneten ve tuğra çeken divan Divan-ı İnşa'dır.
Hükümdara ait yazışmaların yürütülmesi ve fermanlara tuğra çekilmesi görevi Divan-ı İnşa (Divan-ı Tuğra) tarafından yerine getirilirdi.
Bu divanın başkanına 'Tuğraî' veya 'Nâşir' denirdi.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
B Seçeneği:[Denetim divanı ile karıştırma]İdari terimleri karıştırmak
C Seçeneği:[Mali işleri karıştırma]Bütçe ve maliye işleriyle yazışmaları karıştırmak
E Seçeneği:[Yargı divanı ile karıştırma]Büyük davaların görüldüğü yer ile yazışma yerini karıştırmak
D Seçeneği:[Doğru seçenek]Yazışma ve tuğra görevini doğru eşleştirme
A Seçeneği:[Askeri işleri karıştırma]Divan çeşitlerini birbirine benzetme
Soru 4İlk Türk İslam Devletleri
Türk-İslam tarihi sürecinde kurulan ilk Türk-İslam devletleri, milli kimliklerini koruma bilinciyle hareket ederek hem edebiyatta hem de mimaride dönemin çığır açan ilk eserlerini vermiştir. Bu doğrultuda Türkçenin zenginliğini kanıtlayan ilk yazılı eserler kaleme alınmış ve kalıcı mimari yapılar inşa edilmiştir.
I. Divânü Lügâti't-Türk
II. Kutadgu Bilig
III. Karahanlılar döneminde inşa edilen ilk Ribat örnekleri
Yukarıda verilen eserlerin ve mimari yapılanmaların ortaya çıkmasını sağlayan, Türk-İslam sentezinin ilk temellerini atan devlet aşağıdakilerden hangisidir?
A
Gazneliler
B
Memlûkler
C
Karahanlılar
D
Büyük Selçuklular
E
Harzemşahlar
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Karahanlılar, hem ulusal kimliklerini koruyan politikaları hem de İslamiyet'i resmi din olarak benimsemeleri sayesinde ilk Türk-İslam yazılı eserlerini ve mimari yapılarını (ribatlar, türbeler) vermiştir.
Öncüllerde verilen Kutadgu Bilig ve Divânü Lügâti't-Türk gibi eserlerin Karahanlılar döneminde yazıldığı hatırlanır.
İlk Türk-İslam mimari örnekleri olan ribatların yine Karahanlılar tarafından yapıldığı tespit edilir.
Bu özelliklerin tamamının Karahanlılar devletine ait olduğu sonucuna varılır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
D Seçeneği:[Selçukluların medrese ve mimari alandaki gelişmişliği]Büyük Selçukluların mimari başarıları ilk eserlerle karıştırılabilir.
E Seçeneği:[Harzemşahların coğrafi konumu]Orta Asya kökenli olmaları nedeniyle karıştırılabilir.
B Seçeneği:[Mısır'da kurulan ilk Türk devleti olmaları]Kültürel gelişmişlikle karıştırılabilir.
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Kutadgu Bilig, Divânü Lügâti't-Türk ve ilk mimari örneklerin Karahanlılara ait olduğu bilgisi doğrudan eşleşir.
A Seçeneği:[Fars kültürünün etkisinde kalmaları]Gaznelilerin de erken dönem Türk-İslam devleti olması nedeniyle eserlerin onlara ait olduğu karıştırılabilir.
Soru 5Türk-İslam Devletleri
Orta Çağ İslam dünyasında bilim ve teknoloji tarihi üzerine çalışmalar yürüten bir araştırmacı, sarayın desteğiyle su makineleri, şifreli kilitler, otomatlar ve denge prensipleri üzerine yazdığı eserinde mekanik mühendisliğinin temellerini atmıştır. Adı geçen bilgin, Artuklular döneminde Diyarbakır'da yaşamış ve yaptığı bu buluşları resimli şemalarla detaylandırmıştır.
Bu parçada söz edilen ve otomatlar ile sibernetiğin öncüsü kabul edilen Türk-İslam bilgini aşağıdakilerden hangisidir?
A
Farabi
B
El-Cezeri
C
Harezmi
E
Biruni
D
İbn-i Sina
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Paragrafta bahsedilen özellikler (Artuklular döneminde yaşaması, su makineleri, otomatlar ve Kitabü'l-Hiyel'in yazarı olması) El-Cezeri'yi işaret etmektedir.
Öncüldeki coğrafi ve dönemsel ipuçları (Artuklular, Diyarbakır) taranır.
Sibernetik ve otomat alanındaki eserler eşleştirilir.
Doğru bilginin El-Cezeri olduğu sonucuna ulaşılır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
C Seçeneği:[Matematik ve cebir alanı ile karıştırılması]Harezmi'nin de sıklıkla soru bankalarında yer alan popüler bir bilgin olması
D Seçeneği:[Tıp alanındaki şöhreti nedeniyle mekanik bilimleriyle karıştırılması]İbn-i Sina'nın tıp alanındaki evrensel ünü
E Seçeneği:[Astronomi ve coğrafya alanındaki öncülüğüyle karıştırılması]Biruni'nin çok yönlü bir bilgin olması
A Seçeneği:[İslam felsefesinin kurucusu olmasıyla karıştırılması]Ünlü bir Türk-İslam filozofu olduğu için her alanda öncü kabul edilmesi
4 Yanlış 1 Doğruyu Götürür Kuralı Uygulanır
📚
Önerilen ÖSYM Deneme Testleri
Tarih ve AYT sınav kategorisinde pratik yapabileceğiniz diğer denemeler ve kazanım testleri.
AYT Tarih dersi "İslamiyet Öncesi ve İlk Türk-İslam Devletleri" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Tarih dersi "İslamiyet Öncesi Türk Tarihi" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
2027 KPSS Tarih dersi "İkinci Dünya Savaşı Sonrası Gelişmeler" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
2027 AYT Tarih dersi "Uluslararası Örgütler ve Siyasi Gelişmeler" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
2027 AYT Tarih dersi "Soğuk Savaş Dönemi" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT • TarihAYT Tarih: İlk Türk-İslam Devletleri & Kültür ve Medeniyet (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)