AYT Tarih: İlk Türk-İslam Devletleri & Büyük Selçuklu Devleti Siyasi ve Dinî Gelişmeler (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)
AYT Tarih dersi "İlk Türk-İslam Devletleri" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
📝 5 Soru⏱️ 10 Dakika🎯 ÖSYM Sınav Formatı🧠 Çeldirici & Bilişsel Teşhisli📊 Anında Karne & Net Hesabı
Soruları doğrudan bu sayfada çözebilir, her sorunun yanındaki butondan çözümünü inceleyebilir veya testi tamamlayıp karnenizi alabilirsiniz.
✓ Sayfa İçi Canlı Çözüm & Çeldirici Analizi
0 / 5 Soru Cevaplandı
Soru 1İlk Türk-İslam Devletleri
Büyük Selçuklu Devleti'nin ünlü veziri Nizamülmük, kaleme aldığı Siyasetname adlı eserinde devletin iç güvenliğini tehdit eden unsurlardan detaylıca bahsetmiş; özellikle dış destekli, gizli teşkilatlanarak suikastlar düzenleyen ve İslam dininin temel esaslarını batıni (batıniye) yorumlarla tahrif etmeye çalışan bir akımın devletin temellerine dinamit koyduğunu vurgulamıştır.
Nizamülmük'ün eserinde eleştirerek devlet için en büyük tehlike olarak gördüğü ve Hasan Sabbah liderliğinde faaliyet yürüten bu grup aşağıdakilerden hangisidir?
A
İdrisiler
B
Batıniler
C
Büveyhiler
D
Karmatiler
E
Fatımiler
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Nizamülmük'ün Siyasetname adlı eserinde şiddetle eleştirdiği, gizli teşkilatlanma ve suikastlarla tanınan grup Batınilerdir (Haşhaşiler).
Metinde geçen gizli teşkilatlanma, suikastlar ve batıni yorumlar anahtar kelimelerdir.
Hasan Sabbah liderliğinde Alamut Kalesi merkezli faaliyet gösteren grup Batınilik (Haşhaşilik) hareketi olarak bilinir.
Nizamülmük de bir Batıni fedaisi tarafından suikast sonucu öldürülmüştür.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Kuzey Afrika'da kurulan Şii kökenli bir hanedan olması.]Farklı bir İslam mezhebi veya grubu ile karıştırılması.
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık ve metin analizi
C Seçeneği:[Şii karakterli bir siyasi güç olması nedeniyle Selçuklulara rakip olunması.]Büveyhilerin Bağdat'ı basarak Abbasi halifesini baskı altına almasıyla karıştırılması.
D Seçeneği:[İsmailiye mezhebine bağlı aşırı bir fırka olması.]Karmatilerin de benzer batıni görüşlere sahip olması nedeniyle karıştırılması.
E Seçeneği:[Şii-İsmaili kökenli büyük bir devlet olması.]Batınilik hareketinin ideolojik olarak destekçisi veya merkezi olarak düşünülmesi.
Soru 2İlk Türk-İslam Devletleri
Orta Asya'da kurulan ve Türk İslam sentezinin ilk temellerini atan Karahanlı Devleti, milli kimliğini koruma konusunda son derece hassas davranmıştır.
Aşağıdakilerden hangisi Karahanlı Devleti'nin bu ayırt edici özelliklerinden biri değildir?
A
Resmî dil olarak Türkçe'yi kullanmaları
B
Devletin kurucusunun Bilge Kül Kadır Han olması
C
Yerleşik hayata geçmeyerek tamamen göçebe bir yaşam sürmeleri
D
İslamiyet'i resmi din olarak benimseyen ilk Orta Asya Türk devleti olmaları
E
Medrese, kervansaray (ribat) gibi mimari eserler bırakmaları
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Karahanlılar göçebe değil, hem göçebe hem yerleşik (şehirli) yaşamı bir arada barındıran, özellikle şehirlerde (Uygur etkisiyle) yerleşik hayata geçen bir devlettir.
Karahanlılar Karluk, Çiğil ve Yağma boyları tarafından kurulmuştur.
Uygur alfabesini kullanmışlar ve milliyetçi bir devlet anlayışı benimsemişlerdir.
Şehirleşmeye önem vermişler, Ribat adı verilen kervansaraylar inşa etmişlerdir.
Tamamen göçebe bir yaşam sürmemişler, aksine yerleşik hayata geçişin hızlandığı bir dönem yaşamışlardır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Dil politikası]Karahanlıların Türkçe'ye verdiği önemi bilir ve doğru kabul eder.
B Seçeneği:[Kurucu bilgisi]Devletin kurucusunun Bilge Kül Kadır Han olduğunu hatırlayarak eler.
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Karahanlıların yerleşik hayata geçtiğini bilen aday bu seçeneğin yanlış olduğunu görür.
D Seçeneği:[İlk olma özelliği]Orta Asya'da İslam'ı kabul eden ilk Türk devletinin Karahanlılar olduğunu bilir.
E Seçeneği:[Kültür ve medeniyet]Ribatların ve medreselerin Karahanlılara ait olduğunu bilir.
Soru 3İlk Türk-İslam Devletleri
XI. yüzyılın ortalarında Abbasi halifeliğini Şii Büveyhoğullarının siyasi ve askeri baskısından kurtararak İslam dünyasında merkezi otoritenin yeniden tesis edilmesini sağlayan Büyük Selçuklu hükümdarı, halife tarafından 'Doğu'nun ve Batı'nın Sultanı' unvanıyla onurlandırılmıştır.
Bu bilgilere dayanarak söz konusu unvanla taltif edilen ve İslam siyasi birliğinin korunmasında kritik rol oynayan Selçuklu hükümdarı aşağıdakilerden hangisidir?
A
Gazneli Mahmut
B
Tuğrul Bey
C
Sultan Alparslan
D
Sultan Melikşah
E
I. Gıyaseddin Keyhüsrev
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
1055-1057 yıllarında Bağdat Seferi düzenleyerek Büveyhoğulları devletine son veren ve halifeyi baskıdan kurtaran Tuğrul Bey'e Abbasi Halifesi Kaim Bi Emrillah tarafından 'Doğu'nun ve Batı'nın Sultanı' unvanı verilmiştir.
Büveyhoğullarının Abbasi halifesi üzerindeki baskısının sonlandırıldığı tarihi analiz etmek.
Bağdat Seferi'nin Selçuklu hükümdarı Tuğrul Bey tarafından gerçekleştirildiğini hatırlamak.
Halife tarafından verilen unvan ile hükümdarı eşleştirmek.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[İlk sultan unvanı alan hükümdar ile karıştırma]Gazneli Mahmut'un sultan unvanını ilk kullanan kişi olmasından ötürü bu tür dini ve siyasi unvan tevcihleriyle karıştırılması.
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru bilgi ve analitik eşleştirme.
C Seçeneği:[Malazgirt zaferi ile dönemsel karışıklık]Alparslan'ın Anadolu'nun fethindeki büyük ününden dolayı her önemli Selçuklu olayını ona mal etme eğilimi.
D Seçeneği:[En parlak dönem hükümdarı ile karıştırma]Melikşah'ın dönemin en güçlü Selçuklu hükümdarı olması sebebiyle her büyük unvanın ona ait olduğu yanılgısı.
E Seçeneği:[Türkiye Selçuklu hükümdarlarıyla karıştırma]Anadolu Selçuklu sultanlarının isimlerine aşinalıktan kaynaklanan çeldirici tercihi.
Soru 4İlk Türk Devletleri ve Büyük Selçuklu Devleti
XI. yüzyılın ortalarında Büyük Selçuklu Devleti'nin Horasan'dan batıya doğru yönelmesi, Anadolu'nun hakimiyeti için Bizans İmparatorluğu ve bölgedeki diğer güçlerle karşı karşıya gelmesine neden olmuştur. Tuğrul Bey komutasındaki Selçuklu orduları, Anadolu'nun kapılarını aralamak ve bölgenin jeopolitik üstünlüğünü ele geçirmek amacıyla önemli bir askeri sefere çıkmış; bu mücadelenin sonucunda Bizans ve müttefikleri mağlup edilmiştir.
Metinde sözü edilen ve Büyük Selçuklu Devleti ile Bizans-Gürcü müttefik kuvvetleri arasında 1048 yılında gerçekleşen ilk büyük silahlı çatışma aşağıdakilerden hangisidir?
A
Dandanakan Savaşı
B
Pasinler Savaşı
C
Nesa Savaşı
D
Malazgirt Savaşı
E
Miryokefalon Savaşı
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
1048 yılında Büyük Selçuklu Devleti ile Bizans ve Gürcü müttefik kuvvetleri arasında yapılan ilk büyük savaş Pasinler Savaşı'dır.
Metinde verilen 1048 yılı tarihi ve Bizans-Gürcü ittifakı vurgusu analiz edilir.
Büyük Selçuklu Devleti'nin Bizans ile yaptığı ilk resmi ve büyük savaşın Pasinler olduğu hatırlanır.
Dier seçeneklerdeki Dandanakan Gaznelilerle, Nesa Selçuklu-Karahanlı/Gazneli dönemine, Malazgirt 1071 yılına, Miryokefalon ise 1176 yılına aittir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Selçukluların kuruluştaki büyük savaşlarından biri olması.]Aday, Dandanakan ile Pasinler savaşlarının tarih ve rakip devlet bağlamını karıştırabilir.
B Seçeneği:[Doğru seçenek]1048 Pasinler Savaşı, Bizans'a karşı yapılan ilk büyük savaştır.
C Seçeneği:[Erken dönem Selçuklu savaşlarından biri olması.]Nesa ve Serahs gibi savaşlar Gaznelilerle mücadele dönemine aittir.
D Seçeneği:[Anadolu'da Bizans'a karşı yapılan en bilinen savaş olması.]Adaylar Anadolu-Bizans mücadelesi denilince doğrudan Malazgirt'i düşünebilir.
E Seçeneği:[Anadolu'nun Türk yurdu olması süreciyle ilgili olması.]Miryokefalon Türkiye Selçuklu Devleti dönemine (1176) aittir.
Soru 5İslamiyet'in Kabulü ve İlk Türk-İslam Devletleri
Türkler, İslamiyet'i benimsedikten sonra kısa süre içerisinde İslam dünyasının siyasi ve askeri liderliğini üstlenmişlerdir. Bu süreçte hem iç karışıklıkları önlemişler hem de dış tehditlere karşı İslam topraklarını koruyarak İslam medeniyetinin geniş bir coğrafyaya yayılmasını ve varlığını sürdürmesini sağlamışlardır.
Aşağıdakilerden hangisi Türklerin İslamiyet'i benimsedikten sonra gerçekleştirdikleri bu tür hizmetler arasında gösterilemez?
A
Abbasi halifesini siyasi ve askeri baskılardan kurtarmaları
B
Haçlı seferlerine karşı İslam dünyasını savunmaları
C
Bizans'ın Doğu Anadolu üzerindeki baskılarını kırarak İslam topraklarının güvenliğini sağlamaları
D
Milli benliklerini ve kültürel özelliklerini tamamen unutup Arap kültürünü eksiksiz benimsemeleri
E
İslamiyet'i yeni milletlere ve farklı coğrafyalara taşımaları
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Türkler İslamiyet'i kabul ettikten sonra İslam dünyasını dış tehditlerden korumuş, koruyucu bir kalkan olmuş ve dini yaymıştır; ancak ulusal kimliklerini, dillerini ve benliklerini kaybetmemişlerdir.
Türklerin İslamiyet'e geçişiyle birlikte hilafeti korudukları ve Şii Büveyhioğulları baskısına son verdikleri bilgisi hatırlanır.
Haçlı Seferleri ve Bizans baskılarına karşı Selçuklular döneminde verilen mücadeleler incelenir.
Hindistan ve Anadolu gibi bölgelerin Türkleşip İslamlaşması sağlanmıştır.
Türklerin İslam'ı kabul ederken kendi milli kimliklerini (dil, gelenek vb.) korudukları, asimile olmadıkları bilinmektedir. Bu nedenle 'Arap kültürünü eksiksiz benimsemeleri' ifadesi yanlıştır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Tarihsel bir olgudur]Tuğrul Bey'in Bağdat seferiyle Abbasi halifesini koruduğu bilinir.
B Seçeneği:[Tarihsel bir olgudur]Türkiye Selçukluları ve Zengiler Haçlılara karşı mücadele etmiştir.
C Seçeneği:[Tarihsel bir olgudur]Pasinler ve Malazgirt savaşları Bizans baskısını kırmıştır.
D Seçeneği:[Doğru seçenek]Aday doğru yanıt olarak bunu seçmelidir çünkü Türkler milli kimliklerini korumuştur.
E Seçeneği:[Tarihsel bir olgudur]Gazneliler Hindistan'a, Selçuklular Anadolu'ya İslam'ı taşımıştır.
4 Yanlış 1 Doğruyu Götürür Kuralı Uygulanır
📚
Önerilen ÖSYM Deneme Testleri
Tarih ve AYT sınav kategorisinde pratik yapabileceğiniz diğer denemeler ve kazanım testleri.
AYT Tarih dersi "İslamiyet Öncesi ve İlk Türk-İslam Devletleri" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Tarih dersi "İslamiyet Öncesi Türk Tarihi" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
2027 KPSS Tarih dersi "İkinci Dünya Savaşı Sonrası Gelişmeler" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
2027 AYT Tarih dersi "Uluslararası Örgütler ve Siyasi Gelişmeler" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
2027 AYT Tarih dersi "Soğuk Savaş Dönemi" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT • TarihAYT Tarih: İlk Türk-İslam Devletleri & Büyük Selçuklu Devleti Siyasi ve Dinî Gelişmeler (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)