AYT Tarih: I. Türk Beylikleri & Kültür ve Medeniyet (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)
2027 AYT Tarih dersi "I. Türk Beylikleri" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
📝 5 Soru⏱️ 10 Dakika🎯 ÖSYM Sınav Formatı🧠 Çeldirici & Bilişsel Teşhisli📊 Anında Karne & Net Hesabı
Soruları doğrudan bu sayfada çözebilir, her sorunun yanındaki butondan çözümünü inceleyebilir veya testi tamamlayıp karnenizi alabilirsiniz.
✓ Sayfa İçi Canlı Çözüm & Çeldirici Analizi
0 / 5 Soru Cevaplandı
Soru 1I. Türk Beylikleri
Anadolu'da Türk-İslam sentezinin ilk örneklerini veren ve eğitime verdikleri önemle bilinen birinci dönem Türk beylikleri, bölgede çok sayıda medrese, imaret ve türbe inşa etmiştir.
I. Tokat / Niksar'da inşa edilen ve Anadolu'nun ilk medresesi kabul edilen Yağıbasan Medresesi
II. Danişmentli beyi Nizameddin Yağıbasan döneminde yaptırılması
Yukarıda özellikleri verilen önemli kültürel mirasın günümüze ulaşmasını sağlayan devlet aşağıdakilerden hangisidir?
E
Saltuklular
D
Mengücekliler
C
Artuklular
B
Danişmentliler
A
Türkiye Selçuklu Devleti
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Niksar'da bulunan Yağıbasan Medresesi, Danişmentliler dönemine aittir.
Yağıbasan Medresesi'nin banisi Nizameddin Yağıbasan'dır.
Nizameddin Yağıbasan, Danişmentli Beyliği'nin hükümdarları arasındadır.
Bu eser Anadolu'da yapılan ilk medrese olma özelliğini taşır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
D Seçeneği:[Beylik isimlerinin benzerliği]Erzincan ve Divriği çevresindeki Mengücekliler ile karıştırılması.
E Seçeneği:[Erken dönem beyliklerinin karıştırılması]Erzurum merkezli Saltukluların da ilk beyliklerden biri olması.
C Seçeneği:[Bölge veya beylik adı karışıklığı]Artukluların da Mardin ve Diyarbakır yöresinde önemli eserler bırakmış popüler bir I. dönem beyliği olması.
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru bilgi tespiti
A Seçeneği:[Merkezi otorite karıştırılması]Anadolu'daki en büyük Türk devletinin Selçuklular olması nedeniyle tüm ilk eserlerin onlara mal edilmesi.
Soru 2Türkiye Tarihi
Anadolu Selçuklu Devleti'nin dağılma sürecinde ve Kösedağ Savaşı sonrasında Anadolu'da birçok Türk beyliği bağımsızlığını ilan etmiştir. Bu beyliklerden bazıları kuruldukları coğrafi bölgelerle güçlü bağlar kurarak önemli kültürel ve siyasi merkezler oluşturmuşlardır.
I. Candaroğulları - Kastamonu
II. Menteşeoğulları - Muğla
III. Saruhanoğulları - Manisa
IV. Aydınoğulları - Erzurum
V. İnançoğulları - Denizli
Yukarıda verilen beylik ve kurulduğu/merkez edindiği yer eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?
E
V
D
IV
C
III
B
II
A
I
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Aydınoğulları Erzurum'da değil, Aydın ve İzmir çevresinde kurulmuştur.
Candaroğulları (İsfendiyaroğulları) Kastamonu ve Sinop civarında kurulmuştur, I. doğrudur.
Menteşeoğulları Muğla ve Milas çevresinde hüküm sürmüştür, II. doğrudur.
Saruhanoğulları Manisa ve çevresinde kurulmuştur, III. doğrudur.
Aydınoğulları İzmir ve Aydın çevresinde kurulmuştur; Erzurum ise Saltukluların merkezidir, bu nedenle IV. yanlıştır.
İnançoğulları Denizli (Ladik) çevresinde kurulmuştur, V. doğrudur.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
D Seçeneği:[Doğru seçenek]Aydınoğulları'nın Aydın/İzmir bölgesinde olduğunu bilen aday doğru cevaba ulaşır.
E Seçeneği:[Küçük beylikler bilgisi]İnançoğulları'nın yeri karıştırılabilir.
B Seçeneği:[Güneybatı Anadolu beylikleri]Menteşeoğulları'nın merkezi gözden kaçabilir.
C Seçeneği:[Ege bölgesi beylikleri]Saruhan beyilğinin merkezi karıştırılabilir.
A Seçeneği:[Bölge adı karışıklığı]Candaroğulları ile ilgili merkez karıştırılabilir.
Soru 3Türkiye Selçuklu Devleti
Türkiye Selçuklu Devleti döneminde, taht kavgalarını önlemek ve hanedan üyelerinin yönetimde sorumluluk almasını sağlamak amacıyla eski Türk veraset geleneği uygulanmıştır.
I. Ülkenin hanedan üyeleri arasında paylaştırılması
II. Merkezi otoritenin zayıflaması
III. Haçlı Seferleri'ne karşı ortak savunma bilincinin tamamen yitirilmesi
Yukarıdakilerden hangileri, II. Kılıçarslan'ın ülkeyi on bir oğlu arasında paylaştırmasının doğrudan sonuçları arasında gösterilebilir?
A
Yalnız I
C
I ve II
B
Yalnız II
E
I, II ve III
D
II ve III
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
II. Kılıçarslan ülkeyi 11 oğlu arasında paylaştırarak eski Türk veraset anlayışını uygulamıştır. Bu durum taht kavgalarına ve merkezi otoritenin zayıflamasına yol açmıştır.
II. Kılıçarslan'ın ülkeyi oğulları arasında paylaştırması, eski Türk veraset geleneğinin bir uygulamasıdır (I. öncül).
Bu paylaşım kısa süre içinde taht mücadelelerine ve eyaletlerin merkezi otoriteden kopma eğilimine girmesine, dolayısıyla merkezi otoritenin zayıflamasına neden olmuştur (II. öncül).
Haçlı Seferleri'ne karşı ortak savunma bilinci tamamen yitirilmemiştir; aksine Türkler bu dönemde mücadelesini sürdürmüştür (III. öncül yanlıştır).
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Eksik değerlendirme]Sadece uygulanan yöntemi hatırlayıp sonucunu göz ardı eden adaylar bu şıkka yönelir.
E Seçeneği:[Tümünü doğru kabul etme]Öncüllerin tamamının olumsuz durumlar içerdiğinden yola çıkarak hepsini doğru zanneden adaylar düşer.
D Seçeneği:[Aşırı genelleme]Haçlı Seferleri gibi büyük olayları dönemin tüm olumsuzluklarıyla ilişkilendirme hatası yapanlar seçer.
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Veraset anlayışının uygulanması ve bunun doğurduğu merkezi otorite kaybı doğru ilişkilendirilmiştir.
B Seçeneği:[Eksik öncül]Sadece sonucun merkezi otoriteyi zayıflattığını görüp olayın temelindeki veraset uygulamasını kaçıranlar seçer.
Soru 4Türkiye Selçuklu Devleti
XIII. yüzyılın ortalarında Türkiye Selçuklu Devleti, sosyal ve ekonomik sıkıntılar, göçebe Türkmenlerin yerleşik hayat tarzına uyum sağlarken yaşadığı uyumsuzluklar ve merkezi yönetimin taşradaki denetim zafiyeti nedeniyle büyük bir sarsıntı geçirmiştir. Bu süreçte ortaya çıkan toplumsal bir ayaklanma, devletin askerî ve siyasi gücünü uzun süre meşgul etmiş, bu durum dışarıdaki rakipler tarafından fırsat bilinmiştir.
I. Devletin askerî gücünün iç isyanı bastırmakta zorlanması
II. Anadolu'nun siyasi ve askerî savunmasızlığının dış güçler tarafından fark edilmesi
III. Bizans İmparatorluğu ile doğrudan ittifak kurulması
Metinde sözü edilen ve Türkiye Selçuklu Devleti'nin zayıflayarak Moğol istilasına açık hale gelmesinde doğrudan etkili olan gelişmeler arasında yukarıdakilerden hangileri gösterilebilir?
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
E
I, II ve III
D
II ve III
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
1240 yılında çıkan Baba İshak İsyanı (Babai Ayaklanması), Türkiye Selçuklu Devleti'ni derinden sarsmış ve devletin güçsüzlüğünü ortaya koyarak Moğolların Anadolu'yu istila etmesine (Kösedağ Savaşı süreci) zemin hazırlamıştır.
Öncüldeki anlatılan iç ayaklanma 1240-1242 yılları arasında yaşanan Baba İshak İsyanı'dır.
Bu isyanın zorlukla bastırılması devletin askerî zafiyetini gözler önüne sermiştir (I. Öncül doğru).
Anadolu'nun içeride zayıf düştüğünü gören İlhanlılar (Moğollar) bu durumu fırsat bilerek saldırılara geçmiştir (II. Öncül doğru).
Bizans ile bu dönemde doğrudan bir ittifak söz konusu olmayıp aksine sınır mücadeleleri devam etmiştir (III. Öncül yanlış).
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
B Seçeneği:[Sadece dış gelişmeyi dikkate alıp iç sebebi göz ardı etmek.]Moğol istilasının dış kaynaklı olduğunu düşünüp iç sebebi atlayabilir.
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru analitik yaklaşım.
D Seçeneği:[Bizans ile ittifak kurulduğu yanılgısına düşmek.]Dönem siyasetini Haçlı Seferleri ile karıştırarak yanlış bir bağ kurmak.
E Seçeneği:[Tüm öncüllerin doğru olduğu ezberine kapılmak.]Öncüllü sorularda her zaman hepsinin doğru olabileceği önyargısı.
A Seçeneği:[Yalnızca I. öncülü dikkate alıp II. öncülün stratejik sonucunu göz ardı etmek.]Aday isyanın bastırılmasındaki zorluğu bilir ancak bunun dış politikaya yansımasını eksik değerlendirir.
Soru 5Türk Beylikleri Dönemi
XIII. yüzyılın sonlarında Anadolu Selçuklu Devleti'nin merkezi otoritesinin zayıflamasıyla birlikte Batı Anadolu kıyılarında ve uç bölgelerinde yeni Türk beylikleri kurulmuştur.
I. Menteşeoğulları
II. Eşrefoğulları
III. Candaroğulları
Yukarıda verilen Anadolu beyliklerinden hangileri, konumları gereği denizcilik faaliyetlerinde bulunarak Ege veya Karadeniz'de donanma sahibi olmuştur?
A
Yalnız I
E
I, II ve III
D
II ve III
C
I ve III
B
Yalnız II
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Menteşeoğulları Muğla ve civarında (Ege denizi), Candaroğulları ise Kastamonu-Sinop dolaylarında (Karadeniz) kıyısı olan ve denizcilikle uğraşan beyliklerdir. Eşrefoğulları ise Beyşehir ve Seydişehir civarında iç bölgelerde kurulduğu için denizle kıyısı yoktur.
Menteşeoğulları'nın Güneybatı Anadolu'da (Ege kıyılarında) kurulduğu ve güçlü bir donanmaya sahip olduğu belirlenir.
CandarOğulları'nın Karadeniz kıyısında (Sinop ve civarında) denizcilik faaliyetleri yürüttüğü hatırlanır.
Eşrefoğulları'nın iç kesimde (Beyşehir) yer aldığı ve denizle bağlantısının olmadığı tespit edilir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Eksik öncül seçimi]Aday Menteşeoğulları'nın denizci olduğunu bilir ancak Candaroğulları'nın Karadeniz'deki denizcilik faaliyetlerini gözden kaçırır.
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Menteşeoğulları (Ege) ve Candaroğulları'nın (Karadeniz) denizcilik faaliyetlerini doğru bağdaştırmıştır.
B Seçeneği:[Yanlış coğrafi konum bilgisi]İsim benzerliği veya ezber hatası nedeniyle iç bölge beyliğini kıyı beyliği ile karıştırır.
E Seçeneği:[Tümünü doğru kabul etme eğilimi]Öncüldeki tüm beyliklerin deniz kıyısında yer aldığını varsayar.
D Seçeneği:[İç bölge beyliğini denizci sanma]Eşrefoğulları'nın deniz kıyısında olduğunu zanneder.
4 Yanlış 1 Doğruyu Götürür Kuralı Uygulanır
📚
Önerilen ÖSYM Deneme Testleri
Tarih ve AYT sınav kategorisinde pratik yapabileceğiniz diğer denemeler ve kazanım testleri.
AYT Tarih dersi "İslamiyet Öncesi ve İlk Türk-İslam Devletleri" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Tarih dersi "İslamiyet Öncesi Türk Tarihi" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
2027 KPSS Tarih dersi "İkinci Dünya Savaşı Sonrası Gelişmeler" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
2027 AYT Tarih dersi "Uluslararası Örgütler ve Siyasi Gelişmeler" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
2027 AYT Tarih dersi "Soğuk Savaş Dönemi" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT • TarihAYT Tarih: I. Türk Beylikleri & Kültür ve Medeniyet (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)