AYT Tarih: Dünya Savaşı Arası Dönem & 1929 Ekonomik Krizi (6 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

Soru 1 Dünya Savaşı Arası Dönem

Amerika Birleşik Devletleri'nde başlayarak tüm dünyayı etkisi altına alan 1929 Dünya Ekonomik Buhranı; uluslararası ticareti daraltmış, fabrika üretimlerinin durmasına ve milyonlarca insanın işini kaybetmesine yol açmıştır. Krizin etkileri sadece kapitalist ülkelerle sınırlı kalmamış, küresel ölçekte ekonomik sistemin işleyişini kökten sarsmıştır.

Bu bilgilere dayanarak 1929 Dünya Ekonomik Buhranı'nın sonuçları arasında aşağıdakilerden hangisi gösterilemez?

A

Uluslararası ticaret hacminde büyük oranlarda düşüşler yaşanmıştır.

B

Gelişmiş sanayi ülkelerinde işsiz orduları oluşmuştur.

D

Tarım ürünlerinin fiyatlarında aşırı düşüşler görülmüştür.

E

Birçok ülkede ekonomik sıkıntılar siyasi rejim değişikliklerine zemin hazırlamıştır.

C

Devletlerin ekonomiye müdahale ettiği korumacı politikalar terk edilmiştir.

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 2 Atatürk Dönemi İç ve Dış Politikası

Yüksek öğrenimini İsviçre'de Lozan Üniversitesi Genel İktisat ve İçtimayat Fakültesinde tamamlayan, kariyeri boyunca Bern Büyükelçiliği, Ziraat Bankası Genel Müdür Yardımcılığı gibi idari görevlerin yanı sıra milletvekilliği ve Milli Eğitim Bakanlığı üstlenen, ayrıca Milletler Cemiyetinde Türkiye'yi temsil eden ilk delege olan devlet adamı aşağıdakilerden hangisidir?

Bu bilgilere göre hakkında açıklama yapılan Türk devlet adamı aşağıdakilerden hangisidir?

E

Recep Peker

D

Mehmet Şükrü Saraçoğlu

B

Cemal Hüsnü Taray

A

Hasan Âli Yücel

C

Hamdullah Suphi Tanrıöver

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 3 XX. Yüzyılda Türk Dünyası

Sovyet Rusya, 1917 İhtilali sonrasında Türkistan bölgesindeki millî egemenlik taleplerini ve bağımsızlık hareketlerini baskıyla tasfiye etmiştir. Bu süreçten sonra bölgede sadece siyasi ve askeri bir egemenlik kurulmamış, aynı zamanda yerli halkın kültürel kimliğini hedef alan kapsamlı bir dönüşüm programı uygulanmıştır.

I. Bölge halkının dini inanç ve ibadetlerini kısıtlayıcı ideolojik telkinlerin ve baskıların artırılması

II. Orta Asya'daki tarihî Türk coğrafyası isimlerinin değiştirilerek yapay idari birimler oluşturulması

III. Yerel halkın ortak geçmiş bilincini zedelemek amacıyla ulusal edebiyat ve tarih eserlerinin imha edilmesi

Sovyet yönetiminin Türkistan'da takip ettiği bu uygulamalardan hangileri, metinde bahsedilen asimilasyon politikasının kültürel ve ideolojik boyutunu destekler niteliktedir?

A

Yalnız I

D

II ve III

E

I, II ve III

B

Yalnız III

C

I ve II

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 4 XX. Yüzyıl Başlarında Dünya

Mete tarih dersi ödevi için "İki Savaş Arası Dönem'de (1918-1939) Dünyada Yaşanan Gelişmeler" başlığı altında defterine bazı notlar kaydetmiştir.

I. Sesli sinema dönemi başlamış ve ilk sesli film gösterime girmiştir.

II. Mustafa Kemal Atatürk, "Nutuk" adlı eserini kaleme almıştır.

III. James Chadwick tarafından nötron keşfedilmiştir.

IV. İtalya'da Benito Mussolini liderliğindeki Faşist Parti iktidara gelmiştir.

V. Birleşmiş Milletler teşkilatı dünya barışını korumak amacıyla kurulmuştur.

Buna göre Mete, numaralandırılmış notlardan hangisini defterine yanlış yazmıştır?

A

I

B

II

E

V

D

IV

C

III

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: E ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

Birleşmiş Milletler (BM), II. Dünya Savaşı sonrasında 1945 yılında kurulmuştur. Bu nedenle İki Savaş Arası Dönem (1918-1939) içinde yer almaz.

İki Savaş Arası Dönem'in tarih aralığının 1918 (I. Dünya Savaşı'nın bitişi) ile 1939 (II. Dünya Savaşı'nın başlangıcı) olduğu hatırlanır.
I. öncül: İlk sesli film 'The Jazz Singer' 1927'de çıkmıştır, doğrudur.
II. öncül: Nutuk 1927 yılında yayımlanmıştır, doğrudur.
III. öncül: Nötron 1932 yılında keşfedilmiştir, doğrudur.
IV. öncül: Mussolini 1922'de iktidara gelmiştir, doğrudur.
V. öncül: Birleşmiş Milletler 1945'te kurulmuştur, dolayısıyla İki Savaş Arası Dönem'e ait değildir.

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

E Seçeneği: [Doğru seçenek] Birleşmiş Milletler'in II. Dünya Savaşı'ndan sonra (1945) kurulduğunu bilen aday doğru cevaba ulaşır.

D Seçeneği: [Faşizmin iktidara geliş tarihini unutma] Mussolini'nin iktidarını II. Dünya Savaşı ile bağdaştırabilir.

B Seçeneği: [Nutuk'un yazıldığı yılı karıştırma] Cumhuriyetin ilk yılları ile karıştırılabilir.

A Seçeneği: [Sesli sinemanın tarihini çok yakın veya uzak sanma] Tarihini tam bilmediği için şüphe edebilir.

C Seçeneği: [Bilimsel keşiflerin tarihlerini karıştırma] Fizik/kimya tarihini dönem dışı sanabilir.

Soru 5 İki Savaş Arasındaki Dönem

1929 yılının Ekim ayında New York Menkul Kıymetler Borsası'nda (Wall Street) yaşanan ani ve sert düşüşle tetiklenen Büyük Buhran, kısa sürede küresel bir boyuta ulaşarak kapitalist sistemin işleyişini derinden sarsmıştır.

I. ABD'de sanayi üretiminin aşırı artmasına karşın halkın alım gücünün aynı oranda artmaması ve aşırı üretim fazlası oluşması,

II. İngiltere'nin sterlini aşırı değerli tutarak uluslararası ticarette rekabet gücünü kaybetmesi ve ihracatının daralması,

III. Almanya'nın Versay Antlaşması ile yükümlü olduğu ağır savaş tazminatlarını ödeyebilmek için karşılıksız para basması ve bunun hiperenflasyonu tetiklemesi

Buhranın küresel bir ekonomik krize dönüşmesinde ve yayılmasında yukarıdaki durumlardan hangilerinin payı bulunduğu söylenebilir?

C

I ve II

D

II ve III

E

I, II ve III

B

Yalnız II

A

Yalnız I

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: C ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

1929 Dünya Ekonomik Krizi'nin çıkışında ABD iç piyasasındaki aşırı üretim ve tüketim dengesizliği (I) ile İngiltere'nin para politikaları ve dış ticaretindeki daralmalar (II) doğrudan etkili olmuştur. Almanya'nın hiperenflasyon süreci ve karşılıksız para basması ise I. Dünya Savaşı sonrasında 1920'lerin başlarında (1923 Weimar Cumhuriyeti krizi) yaşanmış olup, 1929'daki Wall Street çöküşünün doğrudan tetikleyicisi veya 1929 krizinin yayıldığı ana nedenler arasında küresel borsa sistemini etkileyen temel finansal unsurlardan biri değildir.

I. öncül: ABD ekonomisindeki aşırı üretim ve spekülatif borsa hareketleri 1929 krizinin temel iç nedenidir.
II. öncül: İngiltere'nin para birimi politikaları ve küresel ticaret dengesizlikleri krizin uluslararası alana yayılmasında rol oynamıştır.
III. öncül: Almanya'nın hiperenflasyon süreci 1923 dolaylarında yaşanmış bir kriz olup 1929 Dünya Ekonomik Buhranı'nın yapısal nedenleri arasında doğrudan yer almaz.

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

C Seçeneği: [Doğru seçenek] Doğru mantık

A Seçeneği: [Eksik değerlendirme] Yalnızca ABD içindeki aşırı üretim krizine odaklanıp İngiltere'nin etkisini göz ardı eden adaylar bu şıkkı seçebilir.

E Seçeneği: [Tümünü doğru kabul etme eğilimi] Öncüllerdeki tüm ekonomik terimleri kriz kelimesiyle ilişkilendiren adayların seçtiği çeldiricidir.

D Seçeneği: [Kronolojik bilgi yanılgısı] Almanya'nın hiperenflasyonunu 1929 kriziyle karıştırarak III. öncülü doğru kabul eden adayların düştüğü tuzaktır.

B Seçeneği: [Eksik değerlendirme] Yalnızca dış ticaret dengesizliklerine odaklanan adaylar bu şıkka yönelir.

Soru 6 Atatürk Dönemi Ekonomi Politikaları

Türkiye, 1929 yılında ortaya çıkan ve tüm dünyayı sarsan Büyük Buhran'ın (Dünya Ekonomik Krizi) dış ticaret ve milli para üzerindeki olumsuz etkilerini bertaraf etmek amacıyla ekonomi politikasında devletçilik ve korumacılık esaslarını benimsemiştir.

Bu doğrultuda Türkiye'nin, 1929 krizi sonrasında ekonomi alanında karşı önlem olarak aşağıdakilerden hangisini gerçekleştirdiği söylenemez?

C

Millî Korunma Kanunu'nun çıkartılarak ekonomide doğrudan devlet kontrolünün sağlanması

A

Millî İktisat ve Tasarruf Cemiyetinin kurulması

E

Yerli malı kullanımını teşvik etmek amacıyla Yerli Malı Haftası'nın kutlanmaya başlanması

D

Merkez Bankasının kurulması kararlaştırılarak Türk parasının değerinin korunmasının amaçlanması

B

Kliring ve takas usulü ticaret anlaşmalarının yapılması

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: C ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

Millî Korunma Kanunu, 1929 krizi döneminde değil, II. Dünya Savaşı'nın olumsuz ekonomik koşullarına karşı piyasayı denetlemek amacıyla 1940 yılında çıkarılmıştır.

1929 Dünya Ekonomik Krizi sonrasında yerli malı tüketimi teşvik edilmiş ve Millî İktisat ve Tasarruf Cemiyeti kurulmuştur.
Döviz çıkışını önlemek ve dış ticareti dengelemek için kliring (takas) sistemi uygulanmıştır.
Millî para biriminin değerini korumak ve para politikasını düzenlemek amacıyla 1930 yılında Merkez Bankasının kurulması kararlaştırılmış (1931'de faaliyete geçmiştir).
Millî Korunma Kanunu ise 1940 yılında II. Dünya Savaşı'nın getirdiği harp ekonomisi ve karaborsacılıkla mücadele için çıkarılmıştır.

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

C Seçeneği: [Doğru seçenek] Aday doğru kronolojik tespiti yaparak 1940 tarihli bu kanunun II. Dünya Savaşı dönemiyle ilgili olduğunu fark eder.

B Seçeneği: [Döviz sıkıntısına karşı kliring sistemi uygulanmıştır.] Doğru önlemler arasında yer alır.

E Seçeneği: [Yerli Malı Haftası kriz döneminde bilinç oluşturmak için kutlanmıştır.] Doğru önlemler arasında yer alır.

D Seçeneği: [Merkez Bankası 1930'da krizin etkilerini azaltmak için kurulmuştur.] Doğru önlemler arasında yer alır.

A Seçeneği: [1929 krizi sonrası tasarruf bilincini artırmak için kurulmuştur.] Doğru önlemler arasında yer aldığı için elenir.

AYT Tarih: Dünya Savaşı Arası Dönem & 1929 Ekonomik Krizi (6 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

Soru Havuzu ve Doğrudan Çözüm Modu

Bu bilgilere dayanarak 1929 Dünya Ekonomik Buhranı'nın sonuçları arasında aşağıdakilerden hangisi gösterilemez?

Bu bilgilere göre hakkında açıklama yapılan Türk devlet adamı aşağıdakilerden hangisidir?

Sovyet yönetiminin Türkistan'da takip ettiği bu uygulamalardan hangileri, metinde bahsedilen asimilasyon politikasının kültürel ve ideolojik boyutunu destekler niteliktedir?

Buna göre Mete, numaralandırılmış notlardan hangisini defterine yanlış yazmıştır?

Buhranın küresel bir ekonomik krize dönüşmesinde ve yayılmasında yukarıdaki durumlardan hangilerinin payı bulunduğu söylenebilir?

Bu doğrultuda Türkiye'nin, 1929 krizi sonrasında ekonomi alanında karşı önlem olarak aşağıdakilerden hangisini gerçekleştirdiği söylenemez?

Önerilen ÖSYM Deneme Testleri

TYT Tarih Çıkmış Soru Formatında Çözümlü Konu Tarama Testi

AYT Türk Dili ve Edebiyatı: İslamiyet Öncesi ve İlk Türk-İslam Devletleri & Kutadgu Bilig ve Türk-İslam Edebiyatı (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Tarih: İslamiyet Öncesi Türk Tarihi & Kültür ve Uygarlık (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

KPSS Tarih: İkinci Dünya Savaşı Sonrası Gelişmeler & Soğuk Savaş Dönemi ve Orta Doğu (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Tarih: Uluslararası Örgütler ve Siyasi Gelişmeler & Ortadoğu'da Petrol ve Siyaset (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Tarih: Soğuk Savaş Dönemi & Yumuşama (Detant) Dönemi (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)