AYT Tarih: Değişen Dünya Dengeleri Karşısında Osmanlı Siyaseti & Osmanlı İktisadi ve Askeri Yapısındaki Değişimler (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)
2027 AYT Tarih dersi "Değişen Dünya Dengeleri Karşısında Osmanlı Siyaseti" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
📝 5 Soru⏱️ 10 Dakika🎯 ÖSYM Sınav Formatı🧠 Çeldirici & Bilişsel Teşhisli📊 Anında Karne & Net Hesabı
Soruları doğrudan bu sayfada çözebilir, her sorunun yanındaki butondan çözümünü inceleyebilir veya testi tamamlayıp karnenizi alabilirsiniz.
✓ Sayfa İçi Canlı Çözüm & Çeldirici Analizi
0 / 5 Soru Cevaplandı
Soru 1Değişen Dünya Dengeleri Karşısında Osmanlı Siyaseti
Osmanlı Devleti, kuruluş ve fetih dönemlerinde Balkanlar'da ve Anadolu'da idari, askeri ve iktisadi sistemini sürekli geliştirmiştir. Ancak 15. yüzyılın sonlarından itibaren dünya genelinde yaşanan stratejik ve ekonomik kırılmalar, imparatorluğun yapısını derinden etkilemiştir.
Aşağıdakilerden hangisi, Osmanlı Devleti'nin kuruluş sürecine ait bir gelişme olup XV. ve XVII. yüzyıllar arasında yaşanan değişim ve gelişmelere örnek olarak gösterilemez?
E
Coğrafi Keşifler sonucunda geleneksel baharat ve ipek yollarının yön değiştirmesiyle Osmanlı transit ticaret gelirlerinin düşmesi
D
Savaşlarda ateşli silahların kullanımının yaygınlaşmasıyla birlikte kapıkulu ocaklarının mevcudunun artması ve askeri bütçenin kabarması
B
XVI. yüzyıldan itibaren merkantilist politikaların etkisiyle Avrupa'ya gümüş akışının artması sonucu akçenin değer kaybetmesi
C
XVII. yüzyılda Celali İsyanları nedeniyle kırsal kesimdeki üretimin düşmesi ve merkezi hazinenin vergi gelirlerinde azalma görülmesi
A
XIV. yüzyılın ortalarında Rumeli'ye geçilerek Çimpe Kalesi'nin alınması ve buranın Trakya'da kalıcı bir üs haline getirilmesi
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: AÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Doğru cevap A seçeneğidir çünkü Çimpe Kalesi'nin alınması ve Rumeli'ye geçiş XIV. yüzyıla (1353) ait bir kuruluşu/genişlemeyi ifade eder; soru kökü ise XV. ve XVII. yüzyıllar arasındaki dönüşümleri sormaktadır.
Soru kökünün kronolojik sınırlarını inceleyin: XV. ve XVII. yüzyıllar arası (1400'ler - 1600'ler).
Seçenekleri kronolojik ve tarihsel olaylar bakımından analiz edin.
A seçeneğindeki Çimpe Kalesi'nin alınması ve Rumeli'ye geçiş 1353 (XIV. yüzyıl) yılına aittir.
B, C, D ve E seçeneklerinde verilen olaylar ise tamamen XV., XVI. ve XVII. yüzyıllarda Osmanlı'da yaşanan ekonomik, askeri ve sosyal dönüşümleri yansıtır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
D Seçeneği:[Askeri değişim]Tüfekli piyadelerin artışını yeniçağ dönüşümleriyle bağdaştıramama
E Seçeneği:[Ticaret yolları]Coğrafi keşiflerin etkilerini erken dönemlerle karıştırma
C Seçeneği:[İç isyanlar]XVII. yüzyıl Celali isyanlarının etkilerini unutma
B Seçeneği:[Ekonomik dönüşüm]XVI. yüzyılda yaşanan fiyat devrimi ve akçenin değer kaybetmesi olgusunu karıştırma
A Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
Soru 2XVII. Yüzyılda Osmanlı Devleti
Osmanlı donanmasının Doğu Akdeniz'deki hakimiyetini pekiştirmek ve deniz ticaret yollarının güvenliğini sağlamak amacıyla uzun yıllar süren bir ada kuşatması başlatması, Akdeniz ticaret dengelerini altüst etmiştir. Bu kuşatma sırasında Venedik donanmasının Çanakkaleli boğazlarını ve çevresini ablukaya alması, Osmanlı başkentinde ticari faaliyetlerin aksamasına ve temel gıda maddelerinin temininde büyük sıkıntılar yaşanmasına neden olmuştur.
Metinde sözü edilen ve Osmanlı Devleti ile Venedik arasında uzun süreli büyük bir ekonomik ve askerî mücadeleye yol açan stratejik ada aşağıdakilerden hangisidir?
D
Mora
E
Limni
B
Girit
C
Rodos
A
Kıbrıs
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Osmanlı Devleti'nin 1645 yılında kuşatmaya başladığı ve 1669 yılında (24 yıllık kuşatma sonucunda) fethettiği ada Girit'tir.
Öncüldeki 1645-1669 yılları arası süren uzun kuşatma vurgusu analiz edilir.
Venedik'in Boğazları abluka altına alarak İstanbul'da kıtlığa yol açtığı tarihsel olay taranır.
Bu uzun soluklu mücadelenin hedefindeki ada Girit'tir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Kıbrıs'ın fethi]Aday, Akdeniz'deki önemli Venedik hakimiyetlerinden biri olduğu için Kıbrıs ile Girit'i karıştırabilir.
D Seçeneği:[Mora'nın elden çıkması veya alınması]XVII. yüzyıl sonlarındaki Osmanlı-Venedik savaşları (Karlofça Antlaşması süreci) ile karıştırılabilir.
E Seçeneği:[Ege adaları çatışmaları]Venedik ile Ege'de yapılan deniz savaşlarıyla ilişkilendirilebilir.
C Seçeneği:[Rodos'un fethi]Kanuni dönemindeki ada fetihleriyle karıştırılabilir.
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Metindeki 24 yıl süren kuşatma ve Venedik ablukası doğrudan Girit Seferi'ni tanımlar.
Soru 3XVII. Yüzyılda Osmanlı Devleti
Osmanlı Devleti, XVII. yüzyılda hem Doğu'da Safevilerle hem de Batı'da Avrupalı devletlerle uzun süren savaşlar yapmış ve bu dönemde diplomaside zirve noktalarına ulaşmıştır. Bu kapsamda Osmanlı diplomasisi, doğudaki sınırlarını en üst noktaya taşıyan antlaşmayı XVI. yüzyılın sonlarında, batıdaki en geniş sınırlarına ulaştıran antlaşmayı ise XVII. yüzyılın ikinci yarısında imzalamıştır.
Buna göre, metinde sözü edilen ve Osmanlı Devleti'ne sırasıyla doğuda ve batıda en geniş sınırlarını kazandıran antlaşmalar aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?
C
Ferhat Paşa - Vasvar
B
Nasuh Paşa - Zitvatorok
D
Kasr-ı Şirin - Bucaş
E
Serav - Hotin
A
Ferhat Paşa - Bucaş
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: AÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Osmanlı Devleti doğuda en geniş sınırlarına 1590 Ferhat Paşa Antlaşması ile İran (Safeviler) karşısında ulaşmıştır. Batıda ise en geniş sınırlarına 1672 Bucaş Antlaşması ile Lehistan karşısında ulaşmıştır.
Öncülde belirtilen doğudaki en geniş sınır 1590 tarihli Ferhat Paşa Antlaşması ile elde edilmiştir.
Batıdaki en geniş sınır ise 1672 tarihli Bucaş Antlaşması ile Lehistan'dan alınmıştır.
Bu iki bilgiyi sırasıyla sağlayan seçenek A seçeneğidir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
B Seçeneği:[Zitvatorok Antlaşması'nın prestij kaybı yarattığını karıştırma]Zitvatorok'un batı ile ilgili olduğunu bilip sınırları karıştırma
C Seçeneği:[Vasvar Antlaşması ile Bucaş Antlaşmasını karıştırma]Vasvar'ın batı antlaşması olduğunu hatırlayıp karıştırır.
E Seçeneği:[Hotin antlaşmasını karıştırma]Hotin'in Lehistan ile yapıldığını hatırlayıp yanılgıya düşer.
D Seçeneği:[Kasr-ı Şirin'i 1639 yılı ile karıştırma]Kasr-ı Şirin'in doğu antlaşması olduğunu bilir ancak tarihini karıştırır.
A Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru bilgiye ulaşmıştır.
Soru 4XVII. Yüzyılda Osmanlı Devleti (17. Yüzyıl Siyasi Tarihi)
XVII. yüzyılda Fazıl Ahmet Paşa komutasındaki Osmanlı kuvvetlerinin gerçekleştirdiği kritik bir kuşatma, Avrupalı tarihçilerin ve gözlemcilerin dikkatini çekmiştir. Kalenin kumandanı Forgacs'ın uzun süre direnmesine rağmen 37 gün sonunda teslim olmak zorunda kaldığı bu fetih, Batı dünyasında büyük bir şaşkınlık yaratmış ve Türk askerinin kararlılığı karşısında ortak bir deyimin ("Türk gibi kuvvetli") doğmasına zemin hazırlamıştır.
Metinde sözü edilen ve Avrupalıların kararlılığı karşısında hayranlık duyduğu Türk ordusunun fethettiği bu önemli stratejik kale aşağıdakilerden hangisidir?
C
Özi
B
Çimpe
D
Uyvar
E
Azak
A
Kerç
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Soruda bahsedilen ve Fazıl Ahmet Paşa tarafından 1663 yılında fethedilen kale Uyvar'dır.
Metinde verilen 1663 yılı ve Sadrazam Fazıl Ahmet Paşa bilgileri taranır.
Kale komutanının Forgacs olması ve 37 günlük kuşatma detayları incelenir.
Batı literatüründe 'Türk gibi kuvvetli' sözünün doğmasına neden olan zaferin Uyvar Kalesi'nin fethi olduğu bilgisi eşleştirilir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Kuzey Karadeniz seferleri ile karıştırma]Özi Kalesi'nin Osmanlı-Rus savaşlarındaki popülaritesi.
B Seçeneği:[Rumeli'deki ilk üs ile karıştırma]Çimpe Kalesi'nin fetih anlatımlarında sık geçmesinden ötürü karıştırılması.
D Seçeneği:[Doğru seçenek]Fazıl Ahmet Paşa'nın 1663 Uyvar Seferi ve 'Türk gibi kuvvetli' deyiminin tarihsel arka planını doğru kurması.
E Seçeneği:[Don Nehri ağzındaki kale ile karıştırma]Azak Kalesi'nin de XVII. yüzyılda Rusya ve Don Kozakları ile anılması.
A Seçeneği:[Karadeniz güvenliği ile ilgili bir kale ile karıştırma]Kerç Kalesi'nin de Osmanlı tarihindeki stratejik öneminden dolayı yanılgıya düşülmesi.
Soru 5XVII. Yüzyıl Osmanlı Devleti
Osmanlı Devleti'nde XVII. yüzyıl boyunca merkezî otoritenin zayıflamasına paralel olarak İstanbul, Celali ve Suhte isyanları gibi farklı niteliklerde pek çok ayaklanma çıkmıştır.
Bu dönemde ortaya çıkan iç isyanların temel nedenleri ve özellikleri arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?
A
Saray kadınlarının ve deneyimsiz devlet adamlarının yönetimde etkisini artırmasıyla rüşvet ve iltimasın yaygınlaşması
C
Uzun süren savaşlar neticesinde hazine giderlerinin artması ve bütçe açıklarının vergilerle kapatılmaya çalışılması
B
Milliyetçilik akımının etkisiyle gayrimüslim halkın merkezi yönetimden bağımsızlık talep etmesi
E
Merkezî idarenin taşradaki denetimini yitirmesiyle birlikte yöneticilerin halka karşı keyfi ve ağır tutumlar sergilemesi
D
Tımar sisteminin bozulmasıyla birlikte kırsal alanda işsiz kalan sekban ve sarıca gibi levend gruplarının eşkıyalık hareketlerine yönelmesi
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Fransız İhtilali ve milliyetçilik akımı XIX. yüzyılın bir olgusudur; XVII. yüzyıldaki isyanlar milliyetçilik kaynaklı değildir.
XVII. yüzyıl Osmanlı isyanlarının (İstanbul, Celali, Suhte) nedenlerini incele.
Seçeneklerdeki ekonomik, idari ve askeri bozulmaları dönem bilgisiyle eşleştir.
Fransız İhtilali'nin (1789) XVIII. yüzyılın sonuna ait olduğunu ve milliyetçilik akımının Osmanlı'da XIX. yüzyılda isyanlara yol açtığını hatırla.
B seçeneğindeki ifadenin XVII. yüzyıl için kronolojik olarak imkansız olduğunu tespit et.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Ekonomik krizler]Savaşların uzun sürmesi ve ekonomik baskılar Celali isyanlarının tetikleyicisidir.
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru kronolojik bilgiye sahip adaylar milliyetçilik akımının XVII. yüzyılda değil, Fransız İhtilali sonrasında (XIX. yüzyılda) etkili olduğunu bilir.
E Seçeneği:[Taşrada otorite boşluğu]Kadı ve sancakbeylerinin yetersizliği isyanları tetiklemiştir.
D Seçeneği:[Tımar ve levend unsurları]Celali isyanlarının sosyal boyutunu açıklar.
A Seçeneği:[Merkez teşkilatının bozulması]XVII. yüzyıl ıslahatlarında ve isyanlarında bu durum sıkça vurgulandığı için doğru kabul edilebilir.
4 Yanlış 1 Doğruyu Götürür Kuralı Uygulanır
📚
Önerilen ÖSYM Deneme Testleri
Tarih ve AYT sınav kategorisinde pratik yapabileceğiniz diğer denemeler ve kazanım testleri.
AYT Tarih dersi "İslamiyet Öncesi ve İlk Türk-İslam Devletleri" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Tarih dersi "İslamiyet Öncesi Türk Tarihi" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
2027 KPSS Tarih dersi "İkinci Dünya Savaşı Sonrası Gelişmeler" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
2027 AYT Tarih dersi "Uluslararası Örgütler ve Siyasi Gelişmeler" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
2027 AYT Tarih dersi "Soğuk Savaş Dönemi" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT • TarihAYT Tarih: Değişen Dünya Dengeleri Karşısında Osmanlı Siyaseti & Osmanlı İktisadi ve Askeri Yapısındaki Değişimler (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)