AYT Tarih: Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi & Saltanatın Kaldırılması ve Cumhuriyetin İlanı (6 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

Soru 1 Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi

1 Kasım 1922 tarihinde saltanatın kaldırılması, Osmanlı saltanatına son verilmesini sağlamış ancak yeni Türk devletinin rejimi ve devlet başkanının kim olacağı konuları belirsizliğini korumaya devam etmiştir. Bu durum, meclis hükümeti sisteminin getirdiği tıkanıklıkları da artırmıştır.

Türk inkılabı sürecinde yaşanan bu devlet başkanlığı ve rejim sorunu aşağıdaki gelişmelerden hangisiyle çözüme kavuşturulmuştur?

A

Halifeliğin kaldırılmasıyla

D

Ankara'nın başkent ilan edilmesiyle

E

Teşkilat-ı Esasiye Kanunu'nun kabul edilmesiyle

B

1924 Anayasası'nın kabul edilmesiyle

C

Cumhuriyet'in ilan edilmesiyle

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 2 Atatürk Dönemi İç Politika

Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk yıllarında devletin temel kurumlarını oluşturmak ve rejimi şekillendirmek amacıyla art arda önemli hukuki ve siyasi adımlar atılmıştır.

I. Teşkilat-ı Esasiye Kanunu'nda değişiklik yapılarak devletin şeklinin cumhuriyet olduğunun açıklanması

II. Başkentin coğrafi ve stratejik konumu göz önüne alınarak Ankara'ya taşınması

III. Laikliğe geçiş sürecinde en önemli aşamalardan biri olan halifeliğin kaldırılması

IV. Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk çatı anayasası olan 1924 Anayasası'nın kabul edilmesi

Yukarıda verilen Atatürk Dönemi gelişmeleri kronolojik olarak sıralandığında hangisi doğru olur?

A

I - II - III - IV

E

I - III - II - IV

D

IV - II - I - III

B

II - I - III - IV

C

II - IV - I - III

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 3 Atatürk Dönemi İç Politika

Kurtuluş Savaşı'ndaki üstün başarılarından dolayı Büyük Taarruz sonrasında Mustafa Kemal ile birlikte mareşallik rütbesine tevcih edilen, Cumhuriyet döneminde ise ilk Genelkurmay Başkanı olarak görev yapan asker ve devlet adamı aşağıdakilerden hangisidir?

Bu bilgilere göre söz konusu devlet adamı ve asker aşağıdakilerden hangisidir?

C

Fevzi Çakmak

E

Refet Bele

D

Ali Fuat Cebesoy

B

Kazım Karabekir

A

İsmet İnönü

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 4 Atatürk Dönemi İç Politika

Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluş sürecinde, yeni devletin yönetim merkezinin coğrafi, stratejik ve siyasi gerekçelerle Anadolu'nun güvenli bir noktasında olması amaçlanmıştır. Bu doğrultuda, 13 Ekim 1923 tarihinde Meclise verilen tek maddelik bir kanun teklifi ile Ankara, Türkiye Devletinin başkenti ilan edilmiştir.

I. Tek maddelik kanun teklifini Meclise sunmuştur.

II. Kurtuluş Savaşı sürecinde Heyet-i Temsiliye'nin başkanı olarak görev yapmıştır.

III. Lozan Barış Antlaşması'nı imzalayan heyetin başkanlığını yürütmüştür.

Yukarıda özellikleri verilen ve 13 Ekim 1923'te Ankara'nın başkent olması yönündeki kanun teklifini TBMM'ye sunan devlet adamı aşağıdakilerden hangisidir?

D

Fethi Okyar

E

Ali Fethi Bey

B

Kazım Karabekir

A

Rauf Orbay

C

İsmet İnönü

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 5 Türkiye Cumhuriyeti İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük

Atatürk, milli mücadelenin askerî ve siyasi zaferle taçlanmasının ardından yaptığı değerlendirmelerde, asıl zorlu mücadelenin şimdi başladığını belirtmiştir. Ona göre, düşmanın ülkeden atılması ve hukuki bağımsızlığın elde edilmesi işin sadece ilk aşamasıdır; bundan sonraki süreç, milletin ekonomik, ilmi ve kültürel alanlarda kendi ayakları üzerinde durmasını sağlayacak hamlelerin hayata geçirilmesini zorunlu kılar. Bu durum, kazanılan hürriyetin kurumlarla ve üretici projelerle taçlandırılmasının önemini ortaya koymaktadır.

Buna göre, Atatürk'ün işaret ettiği kalkınma ve muasır medeniyet seviyesine ulaşma hedefi doğrultusunda yapılan aşağıdaki inkılaplardan hangisi, doğrudan ekonomi veya toplumsal alanın yapılandırılmasına yönelik bir adım olarak gösterilemez?

C

Amasya Genelgesi'nin yayımlanması

A

İzmir İktisat Kongresi'nin toplanması

B

Kabotaj Kanunu'nun çıkarılması

E

Teşvik-i Sanayi Kanunu'nun çıkarılması

D

Medeni Kanun'un kabul edilmesi

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: C ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

Amasya Genelgesi, Milli Mücadele'nin hazırlık döneminde (1919) yayımlanmış askeri ve siyasi nitelikli bir belgedir. Soru metninde bahsedilen kalkınma, hürriyetin pekiştirilmesi, ekonomik ve sosyal alanların yapılandırılması ise Cumhuriyetin ilanından sonraki iç politika ve inkılap süreçleriyle ilgilidir.

Soru kökünde Atatürk'ün siyasi bağımsızlık sonrasındaki ekonomik ve toplumsal kalkınma vurgusu analiz edilir.
A şıkkındaki İzmir İktisat Kongresi (1923) milli ekonomi politikalarını belirlemek için yapılmıştır.
B şıkkındaki Kabotaj Kanunu (1926) deniz ticaretini Türk vatandaşlarına vererek ekonomik bağımsızlığı pekiştirmiştir.
C şıkkındaki Amasya Genelgesi ise Kurtuluş Savaşı'nın hazırlık evresinde yer alan siyasi/millî mücadele metnidir, cumhuriyet dönemi kalkınma hamlesi değildir.
D şıkkındaki Medeni Kanun toplumsal ve hukuksal eşitliği sağlamıştır.
E şıkkındaki Teşvik-i Sanayi Kanunu özel sektörü sanayiye teşvik etmek için çıkarılmıştır.

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

C Seçeneği: [Doğru seçenek] Amasya Genelgesi milli mücadele hazırlığıdır, ekonomi veya cumhuriyet dönemi kalkınması değildir.

A Seçeneği: [Ekonomik alanla ilgilidir] Ekonomi odaklı olduğu için metne uyar.

D Seçeneği: [Toplumsal alan] Medeni Kanun toplumsal yapıyı düzenler.

E Seçeneği: [Sanayi ve ekonomi] Teşvik-i sanayi ekonomik kalkınma hamlesidir.

B Seçeneği: [Denizcilik ve ekonomi] Kabotaj hakkı ekonomik bağımsızlıkla ilgilidir.

Soru 6 Türkiye'de Çağdaşlaşma ve İnkılap Tarihi

1924 Anayasası, kabul edildiği günden günümüze kadar (yürürlükte kaldığı süre boyunca) birçok kez değişikliğe uğramış; özellikle cumhuriyetçilik, laiklik ve halkçılık ilkeleri doğrultusunda önemli maddeleri dönüştürülmüştür.

I. Türkiye Devletinin dini İslam'dır hükmünün yer alması

II. Seçme hakkının yalnızca erkek vatandaşlara tanınmış olması

III. Milletvekili seçilme yaşının yirmi iki olarak belirlenmiş olması

1924 Anayasası'nın orijinal metninde yer alan yukarıdaki durumlardan hangileri, sonraki süreçte yapılan Anayasa değişiklikleriyle zamana bağlı olarak değiştirilmiştir?

C

I ve II

E

I, II ve III

D

II ve III

B

Yalnız II

A

Yalnız I

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: C ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

1924 Anayasası'nın ilk halinde 'Devletin dini İslam'dır' maddesi yer almaktaydı, 1928 yılında yapılan değişiklikle anayasadan çıkarılmıştır. Seçme ve seçilme hakkı ilk başta yalnızca erkeklere tanınmışken, 1934 yılında yapılan anayasa değişikliği ile kadınlara da seçme ve seçilme hakkı verilmiştir. Dolayısıyla I ve II numaralı öncüllerde değişiklik yapılmıştır. III numaralı öncülde ise milletvekili seçilme yaşı 1924'te otuz olarak belirlenmiş (daha sonra 1934'te yirmi bire indirilmiştir, yirmi iki değildir), ancak öncülde verilen bilgi ve tarihsel süreç incelendiğinde I ve II doğrudan anayasa metnindeki ilk haliyle değişen unsurlardır.

1924 Anayasası'nın orijinal metninde 'Türkiye Devletinin dini İslam'dır' ibaresi 1928 yılındaki laiklik reformuyla çıkarılmıştır (I değişti).
1924 Anayasası'na göre ilk başta sadece erkekler oy kullanabiliyorken, 1934 yılında yapılan değişiklikle kadınlara da bu hak tanınmıştır (II değişti).
Öncüldeki I ve II maddeleri zamanla değişikliğe uğradığı için doğru cevap C seçeneğidir.

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

E Seçeneği: [Tüm öncüllerin değiştiği yönündeki ezbere yaklaşım] Aday tüm maddelerin kesinlikle değiştiğini düşünerek yanılgıya düşer.

D Seçeneği: [Yaş sınırlarıyla ilgili çeldirici] Aday I numaralı öncüldeki laiklik adımını göz ardı edip diğer maddelerin değiştiğini varsayar.

B Seçeneği: [Sadece kadın hakları değişikliğine odaklanılması] Aday 1934 reformunu hatırlar fakat 1928'de laiklik ilkesi gereği din maddesinin çıkarıldığını atlar.

A Seçeneği: [Sadece laiklik alanındaki değişikliğin hatırlanması] Aday 1928 yılındaki anayasa değişikliğini hatırlar ancak 1934 yılında kadınlara tanınan hakların da anayasa değişikliğiyle geldiğini gözden kaçırır.

C Seçeneği: [Doğru seçenek] Aday hem 1928 laiklik değişikliğini hem de 1934 kadın hakları değişikliğini doğru tespit etmiştir.

AYT Tarih: Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi & Saltanatın Kaldırılması ve Cumhuriyetin İlanı (6 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

Soru Havuzu ve Doğrudan Çözüm Modu

Türk inkılabı sürecinde yaşanan bu devlet başkanlığı ve rejim sorunu aşağıdaki gelişmelerden hangisiyle çözüme kavuşturulmuştur?

Yukarıda verilen Atatürk Dönemi gelişmeleri kronolojik olarak sıralandığında hangisi doğru olur?

Bu bilgilere göre söz konusu devlet adamı ve asker aşağıdakilerden hangisidir?

Yukarıda özellikleri verilen ve 13 Ekim 1923'te Ankara'nın başkent olması yönündeki kanun teklifini TBMM'ye sunan devlet adamı aşağıdakilerden hangisidir?

Buna göre, Atatürk'ün işaret ettiği kalkınma ve muasır medeniyet seviyesine ulaşma hedefi doğrultusunda yapılan aşağıdaki inkılaplardan hangisi, doğrudan ekonomi veya toplumsal alanın yapılandırılmasına yönelik bir adım olarak gösterilemez?

1924 Anayasası'nın orijinal metninde yer alan yukarıdaki durumlardan hangileri, sonraki süreçte yapılan Anayasa değişiklikleriyle zamana bağlı olarak değiştirilmiştir?

Önerilen ÖSYM Deneme Testleri

TYT Tarih Çıkmış Soru Formatında Çözümlü Konu Tarama Testi

AYT Türk Dili ve Edebiyatı: İslamiyet Öncesi ve İlk Türk-İslam Devletleri & Kutadgu Bilig ve Türk-İslam Edebiyatı (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Tarih: İslamiyet Öncesi Türk Tarihi & Kültür ve Uygarlık (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

KPSS Tarih: İkinci Dünya Savaşı Sonrası Gelişmeler & Soğuk Savaş Dönemi ve Orta Doğu (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Tarih: Uluslararası Örgütler ve Siyasi Gelişmeler & Ortadoğu'da Petrol ve Siyaset (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Tarih: Soğuk Savaş Dönemi & Yumuşama (Detant) Dönemi (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)