AYT Tarih: Atatürk Dönemi Türk Dış ve İç Politikası & Atatürk Dönemi Ekonomi Politikaları (6 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

Soru 1 Atatürk Dönemi Türk Dış ve İç Politikası

Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk yıllarında ekonomik bağımsızlığı sağlamak ve tarımsal üretimi artırmak amacıyla köklü düzenlemeler yapılmıştır.

I. Köylünün üzerindeki ağır bir yük olan ve üretimi olumsuz etkileyen vergilerin kaldırılması

II. Üreticinin finansman ve kredi ihtiyacını karşılamak üzere bankacılık desteklerinin devreye sokulması

III. Sanayi alanında nitelikli iş gücü yetiştirmek amacıyla Sümerbank bünyesinde okul açılması

Yukarıdakilerden hangileri Atatürk Dönemi'nde tarım alanında üretimi artırmak ve çiftçiyi desteklemek amacıyla yapılan çalışmalar arasında gösterilebilir?

C

I ve II

E

I, II ve III

D

II ve III

B

Yalnız II

A

Yalnız I

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: C ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

Aşar vergisinin kaldırılması (I) köylünün yükünü hafifletmiş, Ziraat Bankası aracılığıyla çiftçiye kredi verilmesi (II) tarımsal sermaye ihtiyacını karşılamıştır. Ancak III numaralı öncülde yer alan Sümerbank ve sanayi eğitimi sanayi/tekstil alanına yöneliktir.

Öncül I: 1925 yılında Aşar vergisinin kaldırılması tarım alanındaki en önemli inkılaplardan biridir.
Öncül II: Ziraat Bankası yeniden yapılandırılarak çiftçilere düşük faizli kredi imkanı sunulmuştur.
Öncül III: Sümerbank daha çok tekstil ve sanayi alanında faaliyet gösteren bir devlet teşekkülüdür.

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

C Seçeneği: [Doğru seçenek] I ve II numaralı öncüllerin doğrudan tarım sektörüyle ilgili olduğunu doğru analiz eder.

E Seçeneği: [Tüm ekonomik gelişmeleri tarım sanma] Atatürk Dönemi'ndeki tüm ekonomik yeniliklerin tarımla ilgili olduğunu zanneder.

D Seçeneği: [Sanayi ve tarım kurumlarını karıştırma] Sümerbank'ın da genel ekonomi içinde yer aldığını düşünerek tarımla ilişkilendirir.

B Seçeneği: [Vergi konusunu atlama] Bankacılık hamlesini tarım için doğru kabul eder fakat vergi indirimini unutur.

A Seçeneği: [Sadece aşar vergisini hatırlama] Aday aşar vergisinin tarımla ilgili olduğunu bilir ancak Ziraat Bankası'nın rolünü gözden kaçırır.

Soru 2 Atatürk Dönemi İç Politika ve Ekonomi

Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk yıllarında sanayileşme hamlelerini finanse etmek ve özel teşebbüse kredi desteği sağlamak amacıyla 1925 yılında ---- bankası kurulmuştur. Ancak 1930'lu yıllarda devletçilik ilkesinin benimsenmesi ve sanayinin merkezi planlamayla yürütülmesi süreciyle birlikte bu banka işlevini yitirmiş, 1933 yılında çıkarılan bir yasayla kapatılarak yerine sanayi yatırımlarını doğrudan finanse edecek olan ---- kurulmuştur.

Bu parçada boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdakilerden hangileri getirilmelidir?

E

Milli Aydın Bankası - Halkbank

D

Osmanlı Bankası - Sümerbank

B

Türkiye İş Bankası - Merkez Bankası

A

Ziraat Bankası - Etibank

C

Sanayi ve Maadin Bankası - Sümerbank

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 3 Türkiye'de Ekonomik Alandaki Gelişmeler

1923 yılında toplanan İzmir İktisat Kongresi'nde kabul edilen Misak-ı İktisadi (Ekonomi Andı) ile yeni Türk devletinin ekonomik bağımsızlığını gerçekleştirmeyi hedefleyen birtakım kararlar alınmıştır.

I. Hammaddesi yurt içinde olan veya yurt içinde yetiştirilebilen sanayi dalları kurulmalıdır.

II. Yabancıların elindeki demiryolları devletleştirilmeli ve milli ağlar oluşturulmalıdır.

III. Şer'i mahkemeler kaldırılarak yerine yeni Türk Medeni Kanunu getirilmelidir.

IV. Yerli malı kullanımını özendirmek amacıyla tasarruf ve yerli malı teşvik edilmelidir.

Buna göre, yukarıdakilerden hangileri Misak-ı İktisadi kararları arasında yer almaz?

B

I ve II

E

II, III ve IV

D

I, II ve III

A

Yalnız III

C

II ve IV

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: A ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

Medeni Kanun'un kabulü hukuk alanında yapılan inkılaplardan biridir ve İzmir İktisat Kongresi (Misak-ı İktisadi) kararları arasında yer almaz.

Misak-ı İktisadi, tamamen ekonomik bağımsızlık, milli sanayi, yerli malı, tarım ve ulaşımın millileştirilmesi gibi ekonomi alanındaki kararları kapsar.
I. öncül yerli sanayinin kurulmasını öngörür ve Misak-ı İktisadi'dedir.
II. öncül demiryollarının millileştirilmesi ile ilgilidir ve Misak-ı İktisadi'dedir.
III. öncül olan Medeni Kanun, 1926 yılında kabul edilmiş hukuki bir inkılaptır; ekonomi ile doğrudan bir ilgisi yoktur.
IV. öncül yerli malı kullanımı ve tasarrufla ilgilidir, Misak-ı İktisadi kararlarındandır.

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

C Seçeneği: [Eksik inceleme] III. öncülün yanı sıra I veya II'yi de yanlışlıkla iktisat dışı sanmıştır.

B Seçeneği: [Ekonomi ile ilgili öncülleri dışarıda bırakma yanılgısı] I ve II numaralı maddelerin ekonomiyle ilişkisini kuramayarak yanlış seçeneğe yönelmiştir.

E Seçeneği: [Yerli malı maddesini hukuki sanma] Yerli malı ve tasarruf kavramını ekonomik bağlamdan koparmıştır.

D Seçeneği: [Tüm iktisadi öncülleri yanlış kabul etme] Kongre kararlarının kapsamını karıştırarak ekonomik kararları da hariç tutmuştur.

A Seçeneği: [Doğru seçenek] Medeni Kanun'un hukuki bir düzenleme olduğunu ve iktisadi kararlar arasında yer almadığını doğru tespit eder.

Soru 4 Türkiye Cumhuriyeti Tarihi

Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk yıllarında ekonomik bağımsızlığı sağlamak ve milli iktisat politikalarını hayata geçirmek amacıyla kurulan İktisat Vekilliği (Bakanlığı) görevinde, Cumhuriyet tarihinin önemli isimleri bulunmuştur.

Cumhuriyet döneminde Celal Bayar, Hasan Saka ve Mahmut Esat Bozkurt gibi isimlerin ortak olarak görev yaptığı bakanlık aşağıdakilerden hangisidir?

A

İktisat

B

Maarif

E

Adliye

D

Dışişleri

C

Sağlık

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 5 Atatürk İlkeleri ve İnkılapları

Türkiye Cumhuriyeti, İzmir İktisat Kongresi'nde alınan kararlar doğrultusunda milli bir ekonomi kurmak, yerli sermayeyi desteklemek ve dışa bağımlılığı azaltmak amacıyla çeşitli ekonomik ve ticari hamleler gerçekleştirmiştir.

I. Kabotaj Kanunu'nun kabul edilerek deniz ticaretinin Türk gemilerine verilmesi

II. Aşar vergisinin kaldırılarak köylünün maddi yükünün hafifletilmesi

III. Osmanlıdan kalan dış borçların tamamen tasfiye edilmesi

IV. Merkez Bankası'nın kurularak milli para politikasının güvence altına alınması

Yukarıdakilerden hangileri, Atatürk Dönemi'nde ekonomi ve ticaret alanında atılan adımlar arasında gösterilemez?

A

Yalnız III

B

I ve II

E

III ve IV

D

I, II ve III

C

II ve IV

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: A ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

Osmanlı Devleti'nden kalan dış borçların (Duyun-u Umumiye kalıntısı) ödenmesi süreci Atatürk Dönemi'nde başlamış ve antlaşmalar yapılmıştır ancak bu borçların tamamen tasfiyesi (bitirilmesi) 1954 yılında, Demokrat Parti döneminde gerçekleşmiştir.

Kabotaj Kanunu (1926) deniz ticaretini millileştirmiştir.
Aşar vergisi (1925) tarım ekonomisini ve köylüyü rahatlatmak için kaldırılmıştır.
Merkez Bankası (1930) milli para politikasını yönetmek üzere kurulmuştur.
Osmanlı borçlarının tasfiyesi 1928'deki Paris Sözleşmesi ile düzenlenmiş ancak son taksitler çok daha sonra ödenmiştir.

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

C Seçeneği: [Kurum ve vergi karıştırılması] Aşar ve Merkez Bankası tarihlerini karıştırarak yanlış öncül seçmek.

A Seçeneği: [Doğru seçenek] Osmanlı borçlarının tamamının Atatürk döneminde bitmediği bilgisine hakim olan aday bu seçeneğe ulaşır.

E Seçeneği: [Merkez Bankası tarihini karıştırma] Merkez Bankası'nın kuruluşunu Atatürk dönemi dışı sanmak.

D Seçeneği: [Çoklu öncül tuzağı] I ve II'nin doğru olduğunu bilip III'ün durumunu kestiremeyen adayların düştüğü tuzaktır.

B Seçeneği: [İnkılapları dönem dışı sanma] Kabotaj ve Aşar vergisinin Atatürk döneminde yapıldığını bilmeyen adaylar bu seçeneğe yönelebilir.

Soru 6 Atatürk Dönemi İç Politika

Türkiye Cumhuriyeti, ilk yıllarında sağlık alanında kronikleşmiş salgın hastalıklarla (verem, sıtma, trahom vb.) mücadele etmek ve koruyucu hekimliği yaygınlaştırmak amacıyla pek çok kurumsal adım atmıştır.

Aşağıdakilerden hangisi Atatürk Dönemi'nde sağlık ve sosyal hizmetler alanında gerçekleştirilen faaliyetler arasında yer almaz?

C

Hıfzıssıhha Mektebi açılarak uzman sağlık personeli yetiştirilmesi

B

Refik Saydam Hıfzıssıhha Enstitüsünün kurulması

D

Numune hastanelerinin yaygınlaştırılarak tedavi edici sağlık hizmetlerinin artırılması

E

Sosyal Sigortalar Kurumunun (SSK) kurularak işçilerin sağlık güvencesine kavuşturulması

A

Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığının kurulması

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: E ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

Sosyal Sigortalar Kurumunun (SSK) kökeni olan İşçi Sigortaları Kurumu, Atatürk Dönemi'nde değil, daha sonraki yıllarda (1945 yılında Çalışma Bakanlığı bünyesinde) kurulmuştur.

1920 yılında kurulan Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığı, sağlık hizmetlerinin devlet eliyle yürütülmesini sağlamıştır.
Refik Saydam Hıfzıssıhha Enstitüsü ve Hıfzıssıhha Mektebi aşı üretimi ve sağlık memuru/uzman yetiştirilmesi amacıyla Atatürk Dönemi'nde açılmıştır.
Ankara, İstanbul gibi büyük şehirlerde Numune hastaneleri açılarak sağlık hizmetleri modernleştirilmiştir.
İşçilerin sağlık ve sosyal güvencesini sağlayan kurumlar ise çok partili hayat sürecinde, 1945 sonrasında hayata geçirilmiştir.

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

A Seçeneği: [Bakanlığın kuruluş tarihini geç dönem sanma] I. TBMM hükümetleri döneminde (1920) kurulan ilk bakanlıklardan biridir.

E Seçeneği: [Doğru seçenek] İşçi Sigortaları Kurumu / SSK'nın 1945 yılında (İnönü Dönemi) kurulduğunu bilmek.

D Seçeneği: [Hastaneleşme hareketlerini Cumhuriyet sonrasına atfetme] Numune hastaneleri Atatürk Dönemi'nde sağlık alanındaki atılımlardandır.

B Seçeneği: [Enstitünün kuruluşunu cumhuriyet sonrası farklı bir dönemle karıştırma] Cumhuriyetin ilk yıllarında salgın hastalıklarla mücadele için hayati önem taşır.

C Seçeneği: [Eğitim kurumu ile sağlık kurumunu karıştırma] Hıfzıssıhha Mektebi, sağlık alanında uzman yetiştirmek için Atatürk Dönemi'nde açılmıştır.

AYT Tarih: Atatürk Dönemi Türk Dış ve İç Politikası & Atatürk Dönemi Ekonomi Politikaları (6 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

Soru Havuzu ve Doğrudan Çözüm Modu

Yukarıdakilerden hangileri Atatürk Dönemi'nde tarım alanında üretimi artırmak ve çiftçiyi desteklemek amacıyla yapılan çalışmalar arasında gösterilebilir?

Bu parçada boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdakilerden hangileri getirilmelidir?

Buna göre, yukarıdakilerden hangileri Misak-ı İktisadi kararları arasında yer almaz?

Cumhuriyet döneminde Celal Bayar, Hasan Saka ve Mahmut Esat Bozkurt gibi isimlerin ortak olarak görev yaptığı bakanlık aşağıdakilerden hangisidir?

Yukarıdakilerden hangileri, Atatürk Dönemi'nde ekonomi ve ticaret alanında atılan adımlar arasında gösterilemez?

Aşağıdakilerden hangisi Atatürk Dönemi'nde sağlık ve sosyal hizmetler alanında gerçekleştirilen faaliyetler arasında yer almaz?

Önerilen ÖSYM Deneme Testleri

TYT Tarih Çıkmış Soru Formatında Çözümlü Konu Tarama Testi

AYT Türk Dili ve Edebiyatı: İslamiyet Öncesi ve İlk Türk-İslam Devletleri & Kutadgu Bilig ve Türk-İslam Edebiyatı (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Tarih: İslamiyet Öncesi Türk Tarihi & Kültür ve Uygarlık (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

KPSS Tarih: İkinci Dünya Savaşı Sonrası Gelişmeler & Soğuk Savaş Dönemi ve Orta Doğu (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Tarih: Uluslararası Örgütler ve Siyasi Gelişmeler & Ortadoğu'da Petrol ve Siyaset (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Tarih: Soğuk Savaş Dönemi & Yumuşama (Detant) Dönemi (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)