AGS Tarih: İlk Türk Devletleri & I. ve II. Kök Türk Devleti (8 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)
2027 AYT Tarih dersi "İlk Türk Devletleri" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
📝 8 Soru⏱️ 10 Dakika🎯 ÖSYM Sınav Formatı🧠 Çeldirici & Bilişsel Teşhisli📊 Anında Karne & Net Hesabı
Soruları doğrudan bu sayfada çözebilir, her sorunun yanındaki butondan çözümünü inceleyebilir veya testi tamamlayıp karnenizi alabilirsiniz.
✓ Sayfa İçi Canlı Çözüm & Çeldirici Analizi
0 / 8 Soru Cevaplandı
Soru 1İlk Türk Devletleri
Orhun Kitabeleri'nde, devletin en geniş sınırlarına ulaştığı ve Türk siyasi birliğinin yeniden tesis edildiği döneme dair fedakarlıklar ve askeri seferler detaylıca anlatılır. Özellikle doğuda Çin baskısının kırıldığı, batıda ise sınırların çok geniş bir coğrafyaya yayıldığı vurgulanarak milletin yeniden teşkilatlandırıldığı ifade edilir.
Orhun Kitabeleri'nde aktarılan bu askeri ve idari başarılarla Kök Türk Devleti'ne en parlak ve en geniş sınırların ulaşıldığı dönemi yaşatan hükümdar aşağıdakilerden hangisidir?
C
Bilge Kağan
B
Mukan Kağan
E
İşbara Kağan
D
Kapgan Kağan
A
Bumin Kağan
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Soruda bahsedilen ve Orhun Kitabelerinde dört bir tarafa ordu sevk edip devlete en parlak, en saldırgan ve genişleme odaklı dönemini yaşatan hükümdar Kapgan Kağan'dır.
Orhun Kitabeleri'ndeki 'dört tarafa ordu sevkedip' ifadelerinin II. Kök Türk Devleti'nin hükümdarı Kapgan Kağan'a ait olduğunu tespit edin.
Kapgan Kağan döneminde Türkistan'daki boyların itaat altına alındığını ve Çin üzerine yoğun seferler düzenlendiğini hatırlayın.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
D Seçeneği:[Doğru seçenek]Metindeki ifadelerin doğrudan Kapgan Kağan'ın icraatları olduğunu bilmektedir.
E Seçeneği:[Aşina soyundan diğer figürlerle karıştırma]Çok yaygın bilinmeyen bir kağan adını çeldirici olarak seçebilir.
B Seçeneği:[I. Kök Türk'ün en parlak dönemi ile karıştırma]Mukan Kağan I. Kök Türk'ün en parlak dönemidir, ancak metindeki alıntı Kapgan Kağan'a aittir.
C Seçeneği:[Kitabelerin adına aldanma]Kitabeler Bilge Kağan adıyla da anıldığı için aday doğrudan bu şıkka yönelebilir.
A Seçeneği:[Devletin kurucusu ile karıştırma]Aday, ilk kağan olması sebebiyle en parlak dönemi kurucuya mal edebilir.
Soru 2İlk Türk Devletleri
Kök Türk Kağanlığı döneminde boylar arasında çıkan ayaklanmalar sonucunda Çin'e bağlanmak zorunda kalan bir Türk beyinin, Çin Sarayı'nın kültürel asimilasyon politikalarına karşı çıkarak "Siyasi üstünlüğünüzü geçici olarak kabul edebilir ve vergi ödeyebiliriz; ancak yaşam tarzımızı, geleneklerimizi ve milli benliğimizi asla terk etmeyeceğiz." yönünde haber gönderdiği bilinmektedir.
I. Dış politikada dönemsel konjonktüre göre taviz verilebildiği
II. Kültürel benliğin korunmasının siyasi bağımsızlıktan daha üstün tutulduğu
III. Çin ile ekonomik ilişkilerin tamamen kesildiği
Bu tarihî duruma göre ilgili Türk beyinin tutumuyla ilgili aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?
A
Yalnız I
D
II ve III
E
I, II ve III
B
Yalnız II
C
I ve II
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Metinde siyasi olarak bağlanma ve vergi ödeme (taviz/konjonktürel durum) kabul edilirken, yaşam tarzı ve milli benliğin terk edilmeyeceği vurgulanmıştır. Bu durum I ve II numaralı yargıları doğrular.
Öncülde yer alan 'geçici olarak bağlanabiliriz ve vergi ödeyebiliriz' ifadesi I. yargıyı destekler.
Kültürel benliğin, geleneklerin ve yaşam tarzının asla terk edilmeyecek olması II. yargıyı doğrular.
Çin ile ekonomik ilişkilerin tamamen kesildiği aksine vergi verilmesiyle çelişmektedir, bu yüzden III. yargıya ulaşılamaz.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Metindeki siyasi esneklik ile kültürel katılık dengesini doğru kuran adaylar bu seçeneğe ulaşır.
B Seçeneği:[Eksik değerlendirme]Sadece II. öncülün doğruluğunu görüp siyasi taviz kısmını kaçıran adaylar bu şıkkı işaretler.
D Seçeneği:[Yanlış genelleme]III. öncüldeki 'ekonomik ilişkilerin tamamen kesildiği' yargısının metindeki vergi ödeme ifadesiyle çeliştiğini fark edemeyen adaylar düşer.
E Seçeneği:[Tümünü doğru kabul etme]Metindeki tüm öncüllerin doğru olabileceği ön yargısıyla yaklaşan adayların düştüğü tuzaktır.
A Seçeneği:[Eksik değerlendirme]Sadece birinci öncülün doğruluğuna odaklanıp kültürel boyutu göz ardı eden adaylar bu şıkkı seçebilir.
Soru 3İslamiyet Öncesi Türk Tarihi
Türk edebiyatının ve tarihinin en önemli yazılı kaynaklarından biri olan Orhun Kitabeleri'nde, İkinci Göktürk Kağanlığı döneminde yaşanan bazı boy ayaklanmaları ve bu boyların nitelikleri ayrıntılı biçimde anlatılmaktadır. Özellikle 717 yılındaki isyanlarda hızlı hareket kabiliyetleri ve saldırı taktikleriyle dikkat çeken bir Türk boyu, kitabelerde askeri karakterini vurgulayan benzetmelerle tasvir edilmiştir.
Metinde bahsedilen ve Orhun Kitabeleri'nde taktiksel hızlarıyla öne çıkan bu Türk boyu aşağıdakilerden hangisidir?
A
Kırgızlar
C
Türgişler
B
Karluklar
D
Basmıllar
E
Dokuz Oğuzlar
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Orhun Kitabeleri'nde 717 yılındaki ayaklanmaları sebebiyle 'Şahin sürati ile dolaşan ve hücum eden' olarak nitelendirilen Türk boyu Karluklardır.
Öncülde verilen tarih (717) ve Orhun Kitabeleri referansı incelenir.
Kitabelerdeki tasvirlerin hangi boya ait olduğu bilgisi taranır.
Karluk boyunun savaşçı ve hızlı akıncı özellikleriyle bu tanıma uyduğu tespit edilir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Kırgızlar]Kırgızların da savaşçı bir boy olması nedeniyle adaylar bu seçeneğe yönelebilir.
E Seçeneği:[Dokuz Oğuzlar]Kitabelerde adı sık geçen kalabalık bir boy grubu olması.
D Seçeneği:[Basmıllar]Göktürk yıkılış sürecinde rol oynamış boylarla karıştırılması.
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
C Seçeneği:[Türgişler]Türgişlerin Emevilerle mücadele eden boy olması ile karıştırılabilir.
Soru 4İslamiyet Öncesi Türk Tarihi
Babası tarafından siyasi rekabet ve taht kavgaları nedeniyle komşu bir boya rehin olarak gönderilen, ancak bu duruma başkaldırarak ülkesine dönen ve ardından Türk askeri tarihinde ilk kez onluk sisteme dayalı düzenli orduyu kuran Türk kağanı, devletin merkezî otoritesini güçlendirmiştir.
Bu metinde bahsedilen ve Asya Hun Devleti'ne en parlak dönemini yaşatan Türk kağanı aşağıdakilerden hangisidir?
A
Bumin Kağan
C
Bilge Kağan
B
Mete Han
D
Attila
E
Kutluk Kağan
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Metinde bahsedilen ve babası Teoman ile olan mücadelesi sonucunda tahta geçerek onluk ordu sistemini kuran Türk hükümdarı Mete Han'dır.
Öncüldeki 'babası tarafından rehin verilme', 'taht mücadelesi' ve 'onlu gruplara ayırma (onluk sistem)' anahtar kelimeleri analiz edilir.
Tarihte onluk sistemi kuran ve babası Teoman'a karşı mücadele eden liderin Mete Han olduğu bilgisi hatırlanır.
Doğru seçenek olarak Mete Han'ı işaretler.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru bilgi ve analitik eşleşme.
C Seçeneği:[II. Köktürk Devleti'nin kültürel ve siyasi lideriyle karıştırma]Aday, bilinen ünlü kağan isimlerini genel olarak karıştırabilir.
D Seçeneği:[Avrupa Hun Devleti'nin hükümdarı ile Asya Hun hükümdarını karıştırma]Avrupa Hunlarının en ünlü hükümdarı olan Attila ile Mete Han sıkça karıştırılır.
E Seçeneği:[Derleme/Derleyen kağan kavramını karıştırma]Kutluk Kağan'ın Çin esaretinden kurtulup devlet kurması hikayesi ile rehinlik hikayesi benzetilebilir.
A Seçeneği:[I. Köktürk Devleti'nin kurucusu ile karıştırma]Aday, Türk devletlerinin kuruluş süreçlerindeki önemli lider isimlerini karıştırabilir.
Soru 5İslamiyet Öncesi Türk Tarihi
Tarih araştırmacısı İlker Bey, makalesinde Orta Asya'daki en eski Türk kültür merkezlerini incelemiş ve Türklerin erken dönem yaşam tarzı hakkında bulgulara ulaşmıştır.
I. Anav
II. Afanesyevo
III. Karain
IV. Tagar
Yukarıda verilen merkezlerden hangileri, Orta Asya'da Türk kültürünün gelişimini aydınlatan kazı alanları arasında yer almaz?
C
I ve II
B
Yalnız III
D
II ve IV
E
III ve IV
A
Yalnız I
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Karain Mağarası, Orta Asya'da değil, Türkiye'nin güneyinde (Antalya) yer alan Paleolitik döneme ait bir yerleşim yeridir. Anav, Afanesyevo ve Tagar ise Orta Asya kültür merkezlerindendir.
Orta Asya kültür merkezlerini hatırlayalım: Anav, Afanesyevo, Andronovo, Tagar, Karasuk.
Öncüllerde verilen Anav (I), Afanesyevo (II) ve Tagar (IV) Orta Asya kültürlerindendir.
Karain (III) ise Anadolu'da yer alır ve Orta Asya Türk kültürüyle doğrudan ilişkilendirilen merkezlerden biri değildir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Anav'ın en eski kültür merkezi olduğunu unutmak.]Anav'ın adını yabancı bulup Orta Asya dışı sanabilir.
B Seçeneği:[Doğru seçenek.]Karain'in Anadolu'da olduğunu doğru tespit eden aday bu şıkka ulaşır.
C Seçeneği:[Orta Asya kültürlerini karıştırmak.]Afanesyevo'yu Anadolu'da sanmak.
E Seçeneği:[Tagar'ı dışarıda bırakmak.]Tagar kültürünün konumunu yanlış hatırlamak.
D Seçeneği:[Doğru merkezleri hariç tutmak.]Orta Asya kültür merkezlerini karıştırmak.
Soru 6İslamiyet Öncesi Türk Tarihi
Orta Asya ve Doğu Avrupa bozkırlarında hakimiyet kurmuş önemli bir Türk boyu, farklı milletler tarafından dış görünüşleri, karakteristik özellikleri veya yaşadıkları coğrafi nitelikler doğrultusunda çeşitli isimlerle anılmıştır. Bu boy, İslam kaynaklarında sarımtırak ve öfkeli yapısıyla belirtilirken, Rus yıllıklarında 'Polovets' (sarışın/sarı), Batı kaynaklarında ise 'Falben' adıyla kaydedilmiştir.
I. İslam coğrafyacılarının eserlerinde 'öfkeli ve sarımtırak' olarak nitelendirilmişlerdir.
II. Ruslar tarafından sarışın anlamındaki 'Polovets' adıyla anılmışlardır.
III. Codex Cumanicus adlı sözlük ile dilleri günümüze ışık tutmuştur.
Metinde özellikleri verilen ve farklı medeniyetler tarafından çeşitli isimlerle adlandırılan bu Türk boyu aşağıdakilerden hangisidir?
E
Hazarlar
D
Avarlar
B
Kumanlar (Kıpçaklar)
C
Oğuzlar
A
Peçenekler
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Verilen özellikler Kuman (Kıpçak) Türklerine aittir.
Öncüllerdeki 'sarışın', 'sarımtırak' ve 'öfkeli' ifadelerinin etimolojik kökenlerini inceleyiniz.
Rusların 'Polovets', Batılıların 'Falben' olarak adlandırdığı boyun Kumanlar (Kıpçaklar) olduğunu belirleyiniz.
Codex Cumanicus'un Kıpçakça (Kumanca) bir sözlük olduğunu hatırlayınız.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Bizans ordusunda ücretli askerlik yapan boylarla karıştırma yanılgısı.]Peçeneklerin de batı kaynaklarında sıklıkla geçmesinden ötürü.
C Seçeneği:[En kalabalık Türk boyu ile karıştırma.]Oğuzların Türk tarihindeki genel popülaritesinden dolayı.
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
D Seçeneği:[İstanbul'u kuşatan ilk Türk boyu ile karıştırma.]Avarların da Avrup merkezli devlet kurmuş olmasından ötürü.
E Seçeneği:[Museviliği benimseyen Türk boyu ile karıştırma.]Kafkasya coğrafyası ve adlandırma benzerliği.
Soru 7İslamiyet Öncesi Türk Tarihi
I. Köktürk Kağanı Taspar, kurultayda Budizm dininin ülkeye resmi olarak kabul edilmesini ve yayılmasını teklif etmiş; ancak devletin ileri gelenleri ve boy beyileri, bu dinin Türklerin savaşçı ve göçebe yaşam tarzına aykırı olduğunu belirterek teklifi kesin bir dille reddetmiştir.
Bu tarihi gelişme dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisinin bir göstergesi <u>değildir</u>?
D
Karar süreçlerinde toplumun ve boyların fikirlerinin dikkate alındığının
E
Kağanın yetkilerinin mutlak ve sınırsız olmadığının
C
Hükümdarın her kararının kurultay tarafından doğrudan onaylandığının
B
Kurultayın yönetim üzerinde etkin bir denetime sahip olduğunun
A
Türklerde milli kimliğin ve yaşam tarzının korunmasına önem verildiğinin
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Metinde Taspar Kağan'ın Budizm teklifinin kurultay ve boy beyileri tarafından reddedildiği belirtilmektedir. Bu durum kağanın her kararının doğrudan onaylanmadığını, aksine geri çevrilebildiğini gösterir.
Taspar Kağan'ın dini değişim önerisi kurultaya sunulmuştur.
Kurultay ve boy beyileri bu teklife karşı çıkarak reddetmiştir.
Bu durum, kağanın yetkilerinin sınırlı olduğunu ve kurultayın etkili olduğunu kanıtlar.
C seçeneğinde yer alan 'her kararının doğrudan onaylandığı' yargısı metinle tam tersi yöndedir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Doğrudur, metinden çıkarılabilir.]Göçebe yaşam tarzına aykırı bulunması milli kimliğin korunduğunu gösterir.
B Seçeneği:[Doğrudur, metinden çıkarılabilir.]Kurultayın teklifi reddetmesi denetim gücünü gösterir.
C Seçeneği:[Doğru seçenek / Yanılgı hedefi]Aday metindeki reddedilme olayını fark ederek bu ifadenin yanlış olduğunu kolayca tespit eder.
D Seçeneği:[Doğrudur, metinden çıkarılabilir.]Boy beyilerinin fikrinin alınması bunu kanıtlar.
E Seçeneği:[Doğrudur, metinden çıkarılabilir.]Kağanın teklifinin reddedilmesi yetkilerinin sınırlılığını gösterir.
Soru 8İslamiyet Öncesi Türk Tarihi
VI. yüzyılda Sasanilerde ortaya çıkan toplumsal ve ekonomik eşitsizlikleri hedef alan Mazdek İsyanı, devletin merkezi otoritesini sarsmış ve hükümdarın tahttan indirilmesine yol açmıştır. Sığınmak zorunda kaldığı komşu devletin hükümdarından askeri destek alan Sasani kralı, bu sayede isyanı bastırarak yeniden iktidarı ele geçirmeyi başarmıştır.
Paragrafta sözü edilen Sasani hükümdarına askeri destek vererek tahtını geri almasında etkili olan Türk devleti aşağıdakilerden hangisidir?
D
Avarlar
E
Akhunlar
B
Uygurlar
C
Asya Hunları
A
Göktürkler
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Sasani hükümdarı I. Kubad, Mazdek İsyanı sırasında tahttan indirilmiş ve Akhunlara (Eftalitler) sığınmıştır. Akhun hükümdarının verdiği ordu sayesinde tahtını geri almıştır.
Mazdek İsyanı'nın Sasani Devleti'ni zayıflattığı dönemi belirlemek.
Tahttan indirilen Kubad'ın sığındığı ve askeri yardım aldığı devleti hatırlamak.
Bu dönemin aktörü olan Türk devletinin Akhunlar olduğunu tespit etmek.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[İlk Türk devleti olarak akla gelen en yaygın şık.]Öğrenci genel olarak tüm erken dönem olayları Göktürklere bağlama eğilimindedir.
C Seçeneği:[En bilinen erken dönem Türk devleti.]MÖ döneme ait Asya Hunları ile MS 6. yüzyıl olaylarını karıştırmak.
B Seçeneği:[Yerleşik yaşama geçen ilk Türk devleti.]Kronolojik bilgiyi karıştırarak erken dönem olaylarıyla Uygurları ilişkilendirmek.
E Seçeneği:[Doğru seçenek.]Doğru bilgi ve tarihsel kronoloji hakimiyeti.
D Seçeneği:[İstanbul'u kuşatan Türk devleti.]Avarların da Sasani sınırlarında faaliyet göstermiş olabileceği yanılgısı.
4 Yanlış 1 Doğruyu Götürür Kuralı Uygulanır
📚
Önerilen ÖSYM Deneme Testleri
Tarih ve AGS sınav kategorisinde pratik yapabileceğiniz diğer denemeler ve kazanım testleri.
AYT Tarih dersi "İslamiyet Öncesi ve İlk Türk-İslam Devletleri" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Tarih dersi "İslamiyet Öncesi Türk Tarihi" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
2027 KPSS Tarih dersi "İkinci Dünya Savaşı Sonrası Gelişmeler" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
2027 AYT Tarih dersi "Uluslararası Örgütler ve Siyasi Gelişmeler" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
2027 AYT Tarih dersi "Soğuk Savaş Dönemi" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AGS • TarihAGS Tarih: İlk Türk Devletleri & I. ve II. Kök Türk Devleti (8 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)