TYT Fizik: Fizik Bilimine Giriş & Fiziksel Niceliklerin Sınıflandırılması ve Ölçüm Hataları (8 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

Soru 1 Fizik Bilimine Giriş

Günlük yaşamda kullanılan bazı teknolojik aletlerin ekranlarında ya da üzerlerinde yazan ifadeler bilimsel açıdan hatalı terimler içerebilmektedir. Bir dijital baskül ekranında kütle değerinin birimi kilogram olarak yazılmasına rağmen menüde 'Ağırlık' ibaresinin yer alması, bir odanın duvarındaki dijital sıcaklık panelinde 'ISI: 22

^\circ\text{C}

' yazması ve bir aracın hız göstergesinde anlık sürat değerinin

\text{km/h}

cinsinden verilip panelde 'Hız' yazması sıkça rastlanan durumlardandır.

I. Dijital sıcaklık panelinde sıcaklık yerine 'ısı' kavramının kullanılması

II. Yer çekimi ivmesinin sabit kabul edildiği bir baskülde kütle ölçülmesine rağmen ekran göstergesinde 'ağırlık' yazması

III. Otomobilin sürat göstergesinde yön bilgisi içermeyen skaler bir değerin okunmasına rağmen gösterge paneline 'hız' denilmesi

Bu ölçüm araçları ve ekranlarda görünen ifadelerden hangileri fiziksel kavramların hatalı kullanımına örnek olarak gösterilebilir?

C

I ve III

D

II ve III

E

I, II ve III

B

I ve II

A

Yalnız I

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: E ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

Isı bir enerji aktarımidir ve termometre ısıyı değil sıcaklığı ölçer. Baskül kütle ölçer, ağırlık ise kuvvettir. Sürat göstergesi skaler değer olan sürati gösterir ancak panellerde genellikle 'hız' denilerek vektörel kavram hatası yapılır.

I. Öncül: Isı bir enerji çeşididir, termometre ise sıcaklık ölçer. 'Isı: 22 derece' ifadesi hatalıdır.
II. Öncül: Basküller kütle ölçer ancak günlük dilde 'ağırlığım şu kadar' denilerek kavram yanılgısı yaratılır.
III. Öncül: Sürat göstergesi skaler bir büyüklük olan sürati ( $\text{km/h}$ ) ölçer, hız ise vektöreldir.

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

C Seçeneği: [Baskülü elemek] Baskülün kilogram ölçmesini doğru ağırlık ölçümü sanmak

A Seçeneği: [Sadece termometrenin hatalı olduğunu düşünmek] Isı ve sıcaklık ayrımını bilip diğerlerini günlük dilde doğru kabul etmek

B Seçeneği: [Sürat göstergesini doğru kabul etmek] Sürat kelimesinin teknik anlamını göz ardı etmek

D Seçeneği: [Termometreyi elemek] Sıcaklık ve ısıyı aynı kavram sanmak

E Seçeneği: [Doğru seçenek] Tüm ifadelerdeki fiziksel kavram hatalarını eksiksiz yakalamak

Soru 2 Fizik Bilimine Giriş

Bir öğrenci laboratuvarda özdeş piller, iletken teller ve bir lamba kullanarak basit bir elektrik devresi kurmuş ve devreye bağladığı ampermetre yardımıyla lambanın üzerinden geçen akım şiddetini ölçmüştür.

I. Skaler bir büyüklüğü ölçmüştür.

II. Türetilmiş bir büyüklüğü ölçmüştür.

III. Uluslararası birim sisteminde (SI) birimi amper olan bir büyüklüğü ölçmüştür.

Buna göre, öğrencinin yaptığı çalışma ve ölçümle ilgili yargılarından hangileri doğrudur?

E

I, II ve III

D

II ve III

B

I ve II

A

Yalnız III

C

I ve III

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 3 Fizik Bilimine Giriş

Günlük hayatta evlerimizde kullanılan teknolojik aletlerin tasarımı ve çalışma ilkeleri fiziğin farklı alt dallarının ortak kullanımını gerektirebilir.

I. Saç kurutma makinesi

II. Ledli lamba

III. Bulaşık makinesi

Buna göre, bu aletlerden hangilerinin çalışmasında fiziğin alt dalları olan mekanik ve termodinamik birlikte kullanılmaktadır?

C

I ve III

A

Yalnız I

D

II ve III

E

I, II ve III

B

I ve II

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 4 Fizik Bilimine Giriş

Kaza yapan iki aracın birbirine kenetlenerek yerde belli bir süre sürüklenmesi sonucu asfaltın ısınması (I), daha sonra vincin gelip kenetlenen araçları birbirinden ayırması (II) olayları gözlemlenmiştir.

I. Olay: Asfaltın ısınması

II. Olay: Araçların vinç yardımıyla birbirinden ayrılması

Bu olaylarda altı çizili süreçler fiziğin hangi alt alanlarının kapsamı içinde değerlendirilebilir?

B

Termodinamik - Mekanik

E

Katıhal fiziği - Katıhal fiziği

D

Optik - Mekanik

A

Katıhal fiziği - Mekanik

C

Termodinamik - Katıhal fiziği

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 5 Fizik Bilimine Giriş

Alper, sıvı bir termometre kullanarak odanın sıcaklığını

23\ ^\circ\text{C}

olarak ölçmüştür.

I. Skaler bir büyüklüğün ölçümü yapılmıştır.

II. Temel bir büyüklüğün ölçümü yapılmıştır.

III. Türetilmiş bir büyüklüğün ölçümü yapılmıştır.

Buna göre, Alper'in yaptığı işlem için yargılarından hangileri doğrudur?

C

I ve III

A

Yalnız II

D

Yalnız I

E

Yalnız III

B

I ve II

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 6 Fizik Bilimine Giriş

Fizikte bilimsel araştırmalar yapılırken neden-sonuç ilişkileri mantıksal varsayımlar üzerine kurulur.

I. Bir devrede kullanılan üreteç sayısı artarsa, devrenin eşdeğer direnci de artar.

II. Bir maddenin kütlesi arttığında, özkütlesi azalır.

III. Bir arabaya etki eden net kuvvet arttığında, arabanın ivmesi de artar.

Buna göre bu varsayımlardan hangileri, fiziksel prensiplere uygun, araştırmak için uygun bir bilimsel önermedir?

A

Yalnız I

B

I ve II

E

I, II ve III

D

II ve III

C

Yalnız III

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: C ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

I. Üreteç sayısı direnci değiştirmez. II. Özkütle ayırt edici özelliktir, kütle ile değişmez. III. Newton'un ikinci yasasına göre net kuvvet artarsa ivme artar (

F = m \cdot a

).

I. Üreteç sayısı eşdeğer direnci değiştirmez (Yanlış).
II. Özkütle ayırt edici özelliktir, kütle artışıyla özkütle değişmez (Yanlış).
III. Net kuvvet artarsa ivme artar ( $F = m \cdot a$ ) (Doğru).

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

C Seçeneği: [Doğru seçenek] Yalnızca Newton yasasının doğru orantı kurduğunu görmek

A Seçeneği: [I. öncülü doğru kabul etmek] Üreteç artınca akım/gerilim artışını direnç artışı sanmak

E Seçeneği: [Hepsini doğru kabul etmek] Öncüllerin fiziksel tutarlılığını test etmemek

D Seçeneği: [II ve III'ü seçmek] Özkütle yanılgısına düşmek

B Seçeneği: [I ve II'yi seçmek] Özkütlenin kütleyle ters orantılı olduğunu zannetmek

Soru 7 Fizik Bilimine Giriş

Fizikte bazı nicelikler yön gerektirmezken (skaler), bazıları yön gerektirir (vektörel). Ancak bazı birimler hem skaler hem de vektörel bir niceliğin birimi olarak kullanılabilir.

I. $\text{metre}$ (Uzunluk / Yer değiştirme)

II. $\frac{\text{metre}}{\text{saniye}}$ (Sürat / Hız)

III. $\text{Newton}$

Buna göre, verilen birimlerden hangileri hem skaler hem de vektörel bir niceliğin birimi olarak kullanılabilir?

C

I ve II

A

Yalnız I

B

Yalnız II

D

I ve III

E

II ve III

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 8 Fizik Bilimine Giriş

Fizik bilimi doğayı anlamaya çalışırken mühendislik, tıp, mimarlık gibi birçok farklı disiplinle doğrudan ilişki kurar.

I. Makine Mühendisliği

II. Tıp Fakültesi

III. İç Mimarlık

Buna göre, bu bölümleri bitirip iş hayatına atılan bir kişi, mesleğinde fizik konularını (mekanik, termodinamik, optik vb.) kullanır mı?

B

I ve II

E

I, II ve III

D

II ve III

A

Yalnız I

C

I ve III

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

TYT Fizik: Fizik Bilimine Giriş & Fiziksel Niceliklerin Sınıflandırılması ve Ölçüm Hataları (8 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

Soru Havuzu ve Doğrudan Çözüm Modu

Bu ölçüm araçları ve ekranlarda görünen ifadelerden hangileri fiziksel kavramların hatalı kullanımına örnek olarak gösterilebilir?

Buna göre, öğrencinin yaptığı çalışma ve ölçümle ilgili yargılarından hangileri doğrudur?

Buna göre, bu aletlerden hangilerinin çalışmasında fiziğin alt dalları olan mekanik ve termodinamik birlikte kullanılmaktadır?

Bu olaylarda altı çizili süreçler fiziğin hangi alt alanlarının kapsamı içinde değerlendirilebilir?

Buna göre, Alper'in yaptığı işlem için yargılarından hangileri doğrudur?

Buna göre bu varsayımlardan hangileri, fiziksel prensiplere uygun, araştırmak için uygun bir bilimsel önermedir?

Buna göre, verilen birimlerden hangileri hem skaler hem de vektörel bir niceliğin birimi olarak kullanılabilir?

Buna göre, bu bölümleri bitirip iş hayatına atılan bir kişi, mesleğinde fizik konularını (mekanik, termodinamik, optik vb.) kullanır mı?

Önerilen ÖSYM Deneme Testleri

TYT Fizik: Fizik Bilimine Giriş & SI Birim Sistemi (8 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Fizik: Kinematik & Konum, Yol ve Yer Değiştirme (8 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Fizik: Hareket Çeşitleri & Öteleme, Dönme ve Titreşim (8 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Fizik: Dayanıklılık & Katıların Dayanıklılığı ve Boyut İlişkisi (6 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Fizik: Madde ve Özellikleri & Kılcallık (8 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Fizik: Madde ve Özellikleri & Özkütle (8 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)