TYT Fizik: Fizik Bilimine Giriş & Fizik Bilgisinin Doğası (10 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

Soru 1 Fizik Bilimine Giriş

Doğa olaylarını inceleyen fizik bilimi, elde ettiği verileri sistematik biçimde işleyerek evrenin işleyiş prensiplerini modeller. Bu süreçte elde edilen her teorik çıkarım, teknolojik gelişmeler ve yeni deneysel imkânlar doğrultusunda yeniden sınanır.

I. Evrensel yasalara ulaşmada duyu organları veya ölçüm araçlarıyla yapılan dikkatli incelemeler kritik rol oynar.

II. Fiziksel bir yasaya ulaşmak için mutlaka laboratuvar ortamında kontrollü düzenekler kurulması şarttır.

III. Ulaşılan bilimsel sonuçlar mutlak ve değiştirilemez bir dogmatizme sahip olmayıp, yeni kanıtlarla güncellenebilir.

Buna göre, fizik bilgisinin üretimi ve doğası ile ilgili yukarıdaki yargılardan hangileri doğrudur?

C

I ve III

B

Yalnız II

E

I, II ve III

D

II ve III

A

Yalnız I

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 2 Fizik Bilimine Giriş

Maddenin atomik ve moleküler yapılarını, kristal örgü sistemlerini ve bu sistemlerin termal, elektriksel iletkenlik özelliklerini inceleyen alt dal; günümüzde nano teknolojinin ve akıllı malzeme üretiminin temelini oluşturur.

Metinde özellikleri verilen fiziğin alt dalı aşağıdakilerden hangisidir?

C

Katıhal Fiziği

A

Nükleer Fizik

B

Yüksek Enerji ve Plazma Fiziği

E

Atom Fiziği

D

Termodinamik

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 3 Fizik Bilimine Giriş

Ulusal ve uluslararası ölçekte faaliyet gösteren bilim araştırma merkezleri, ülkelerin teknolojik ve stratejik bağımsızlığında kritik roller üstlenir.

I. Ülke içindeki nitelikli araştırmacılara projelerini gerçekleştirebilecekleri donanımlı altyapı ve fon sağlamak

II. Farklı disiplinlerden uzman bilim insanlarını ortak projeler etrafında bir araya getirmek

III. Evrenin evrimine dair temel teorileri test etmek için devasa parçacık çarpıştırıcıları inşa etmek

Bu özelliklerden hangileri hem TÜBİTAK (Türkiye) hem de NASA (ABD) gibi kurumların temel kuruluş ve destekleme amaçları arasında yer alır?

D

II ve III

E

I, II ve III

B

I ve II

A

Yalnız I

C

I ve III

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 4 Fizik Bilimine Giriş

Fiziksel nicelikler ölçüm yöntemlerine ve yönlü olup olmama durumlarına göre sınıflandırılır.

I. Kinetik Enerji

II. Elektrik Akım Şiddeti

III. Yer değiştirme

IV. Yerçekimi Kuvveti (Ağırlık)

Buna göre, yukarıda verilen niceliklerden hangileri hem vektörel hem de türetilmiş bir büyüklüktür?

C

III ve IV

A

Yalnız IV

D

II ve III

E

I ve IV

B

I ve II

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: A ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

Kinetik enerji skaler ve türetilmiş; Akım şiddeti temel ve skaler; Yer değiştirme vektörel ve temel; Ağırlık ise vektörel ve türetilmiş bir büyüklüktür.

I. Enerji: Skaler, türetilmiş.
II. Akım şiddeti: Skaler, temel (KİTSAHS).
III. Yer değiştirme: Vektörel, temel.
IV. Ağırlık: Vektörel ( $G = m \cdot g$ ), türetilmiş.

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

C Seçeneği: [Temel büyüklük karıştırması] Yer değiştirmenin temel büyüklük olduğunu unutmuştur.

A Seçeneği: [Doğru seçenek] Doğru analiz

E Seçeneği: [Enerji vektörel mi?] Enerjinin yönü olduğunu düşünmüştür.

D Seçeneği: [Akım şiddeti yanılgısı] Akım şiddetini türetilmiş sanmıştır.

B Seçeneği: [Skaler büyüklük seçme tuzağı] Enerji ve akımın vektörel olmadığını gözden kaçırmıştır.

Soru 5 Fizik Bilimine Giriş

Fizik laboratuvarlarında büyüklükleri hassas biçimde ölçmek için çeşitli araçlar kullanılır.

I. Fotometre (Işık şiddeti ölçer)

II. Dinamometre (Kuvvet ölçer)

III. Kalorimetre kabı (Isı enerjisi ölçer)

IV. Kronometre (Zaman ölçer)

Buna göre, verilen ölçüm aletlerinden hangileri hem skaler hem de temel bir büyüklüğü ölçmek için kullanılır?

D

I ve IV

E

I, III ve IV

B

I ve II

A

Yalnız I

C

II ve III

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 6 Fizik Bilimine Giriş

Bilimsel çalışmalar sonucu elde edilen teorik ve deneysel fizik bilgileri, mühendislik alanıyla harmanlanarak hayatı kolaylaştıran teknolojik ürünlere dönüştürülür.

• LCD televizyonlar

• İnternet (CERN tabanlı veri iletişimi)

• Led lambalar (Katıhal fiziği optoelektronik)

• Çamaşır makinesi (Mekanik ve elektromanyetik motor)

• X-ray cihazları (X ışınları ve elektromanyetizma)

Yukarıda verilen teknolojik araç ve imkanlarından kaç tanesi fizik biliminin doğrudan alt dal çalışmalarının teknolojiye yansımasıdır?

C

3

A

1

E

5

D

4

B

2

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 7 Fizik Bilimine Giriş

Su dolu şeffaf bir bardağa daldırılan çay kaşığı, dışarıdan bakan bir gözlemciye sanki suyun içinde kırılmış veya bükülmüş gibi görünür.

Işığın farklı ortamlardan geçerken doğrultu değiştirmesiyle açıklanan bu doğa olay fiziğin hangi alt dalının inceleme alanına girer?

C

Optik

B

Mekanik

E

Katıhal Fiziği

D

Atom Fiziği

A

Termodinamik

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 8 Fizik Bilimine Giriş

Gözlem, olaylara müdahale etmeden doğal akışında inceleme yapmaktır. Deney ise koşulların araştırmacı tarafından kontrol altında tutulduğu ve müdahale edilebildiği incelemedir.

I. Farklı kütleli iki cismi balkondan serbest bırakıp yere düşme sürelerini doğal akışında kronometreyle kayda geçiren bir gözlemci.

II. Laboratuvar ortamında yapay rüzgâr tüneli kurarak farklı kanat profillerine uygulanan hava direncini kademeli olarak ölçen araştırmacı.

Buna göre, verilen çalışmalarda kullanılan bilimsel yöntemler aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?

A

I: Gözlem - II: Deney

D

I: Deney - II: Gözlem

E

I: Gözlem - II: Akıl yürütme

B

I: Akıl yürütme - II: Gözlem

C

I: Deney - II: Akıl yürütme

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 9 Fizik Bilimine Giriş

Bir sınav salonunda gözetmenlik yapan bir kişi, sınavın başlama ve bitiş anı arasındaki geçen süreyi dijital bir kronometre ile ölçerek 02:15:00 değerini okuyor.

I. Temel bir büyüklük ölçmüştür.

II. Skaler bir büyüklük ölçmüştür.

III. Türetilmiş bir büyüklük ölçmüştür.

Buna göre gözetmenin yaptığı ölçümle ilgili yukarıdaki yargılardan hangileri doğrudur?

C

Yalnız III

A

Yalnız II

B

I ve II

E

Yalnız I

D

II ve III

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 10 Vektörler

Eşit bölmeli yatay-düşey düzlemde verilen

\vec{A} + \vec{B}

vektörü doğuya doğru 1 birim,

\vec{A} - \vec{B}

vektörü ise batıya doğru 3 birim büyüklüktedir.

I. $\vec{A}$ vektörünün yönü batıya doğrudur.

II. $\vec{A}$ vektörünün büyüklüğü, $\vec{A} + \vec{B}$ vektörünün büyüklüğünden küçüktür.

III. $\vec{B}$ vektörünün yönü doğuya doğrudur.

Buna göre, yargılarından hangileri doğrudur? (Bölmeler eşittir.)

C

I ve III

D

II ve III

E

I, II ve III

B

I ve II

A

Yalnız I

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: C ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

Toplam vektör

\vec{A} + \vec{B} = +1

(Doğu), fark vektör

\vec{A} - \vec{B} = -3

(Batı) olsun. Taraf tarafa toplarsak

2\vec{A} = -2 \implies \vec{A} = -1

(Batı yönünde 1 birim). Yerine koyarsak

\vec{B} = +2

(Doğu yönünde 2 birim). Buna göre

\vec{A}

batı yönündedir (I doğru).

\vec{A}

'nın büyüklüğü 1,

\vec{A}+\vec{B}

'nin büyüklüğü 1'dir; yani küçük değildir, eşittir (II yanlış).

\vec{B}

doğu yönündedir (III doğru).

$\vec{A} + \vec{B} = +1$
$\vec{A} - \vec{B} = -3$
Taraf tarafa toplama ile $2\vec{A} = -2 \implies \vec{A} = -1$ (Batı, 1 br).
$\vec{B} = +2$ (Doğu, 2 br).
Öncüllerin kontrolü: I doğru, II yanlış (1 < 1 değil eşit), III doğru.

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

A Seçeneği: [Eksik analiz] III. öncüldeki B vektörünün yönünü hesaplamamıştır.

E Seçeneği: [Tümünü doğru kabul etme] II. öncüldeki sayısal eşitliği kaçırmıştır.

D Seçeneği: [A vektörü yön hatası] A vektörünün yönünü doğu sanmıştır.

B Seçeneği: [Büyüklük kıyas hatası] II. öncüldeki eşitlik durumunu küçük olarak algılamıştır.

C Seçeneği: [Doğru seçenek] Doğru matematiksel analiz

TYT Fizik: Fizik Bilimine Giriş & Fizik Bilgisinin Doğası (10 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

Soru Havuzu ve Doğrudan Çözüm Modu

Buna göre, fizik bilgisinin üretimi ve doğası ile ilgili yukarıdaki yargılardan hangileri doğrudur?

Metinde özellikleri verilen fiziğin alt dalı aşağıdakilerden hangisidir?

Bu özelliklerden hangileri hem TÜBİTAK (Türkiye) hem de NASA (ABD) gibi kurumların temel kuruluş ve destekleme amaçları arasında yer alır?

Buna göre, yukarıda verilen niceliklerden hangileri hem vektörel hem de türetilmiş bir büyüklüktür?

Buna göre, verilen ölçüm aletlerinden hangileri hem skaler hem de temel bir büyüklüğü ölçmek için kullanılır?

Yukarıda verilen teknolojik araç ve imkanlarından kaç tanesi fizik biliminin doğrudan alt dal çalışmalarının teknolojiye yansımasıdır?

Işığın farklı ortamlardan geçerken doğrultu değiştirmesiyle açıklanan bu doğa olay fiziğin hangi alt dalının inceleme alanına girer?

Buna göre, verilen çalışmalarda kullanılan bilimsel yöntemler aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Buna göre gözetmenin yaptığı ölçümle ilgili yukarıdaki yargılardan hangileri doğrudur?

Buna göre, yargılarından hangileri doğrudur? (Bölmeler eşittir.)

Önerilen ÖSYM Deneme Testleri

TYT Fizik: Fizik Bilimine Giriş & SI Birim Sistemi (8 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Fizik: Kinematik & Konum, Yol ve Yer Değiştirme (8 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Fizik: Hareket Çeşitleri & Öteleme, Dönme ve Titreşim (8 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Fizik: Dayanıklılık & Katıların Dayanıklılığı ve Boyut İlişkisi (6 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Fizik: Madde ve Özellikleri & Kılcallık (8 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Fizik: Madde ve Özellikleri & Özkütle (8 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)