Soruları doğrudan bu sayfada çözebilir, her sorunun yanındaki butondan çözümünü inceleyebilir veya testi tamamlayıp karnenizi alabilirsiniz.
✓ Sayfa İçi Canlı Çözüm & Çeldirici Analizi
0 / 5 Soru Cevaplandı
Soru 1Yaşamın Temel Bileşenleri
Canlılar aleminde enerji deposu ya da yapı maddesi olarak görev yapan bazı büyük moleküllü karbonhidratlar, glikoz birimlerinin glikozit bağlarıyla bağlanmasıyla oluşur. Bu doğrultuda selüloz, kitin ve nişasta molekülleri incelenmektedir.
I. Çok sayıda monomerin bir araya gelmesiyle oluşan polimer yapıda olma
II. Yapısal birimlerinde karbon, hidrojen, oksijen dışında azot atomu da bulundurma
III. Monomerler arasındaki bağ kurulurken su açığa çıkması (dehidrasyon süreci ile oluşma)
IV. Heterotrof bazı canlıların hücre içi depolarında granül halinde biriktirilebilme
Buna göre, selüloz, kitin ve nişasta molekülleri için yukarıdaki özelliklerden hangileri ortaktır?
C
III ve IV
B
I ve IV
E
II, III ve IV
D
I, II ve III
A
I ve III
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: AÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Selüloz, kitin ve nişasta birer polisakkarittir (I doğrudur) ve hepsi dehidrasyon senteziyle üretilir (III doğrudur).
Selüloz, kitin ve nişasta glikozun polisakkaritleridir, dolayısıyla çok sayıda monomerden oluşur ve polimerdir (I ortak).
Kitinin yapısında azot (N) bulunur, nişasta ve selülozda azot bulunmaz (II ortak değil).
Tüm polisakkaritler dehidrasyon (su açığa çıkaran birleşme) tepkimeleriyle üretilir (III ortak).
Nişasta bitkilerde depolanır, selüloz hücre çeperidir, kitin ise eklembacaklıların dış iskeletidir. Hayvan hücrelerinde nişasta depo edilmez (glikojen edilir) (IV yanlış).
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
B Seçeneği:[Hayvanlarda nişasta deposu yanılgısı]Nişastanın hayvanlarca depolandığı sanılabilir.
D Seçeneği:[Azot ortaklığı yanılgısı]Hepsinde azot olduğu zannedilebilir.
E Seçeneği:[Tüm öncüllerin doğru olduğu ön yargısı]Genelleme hatası
C Seçeneği:[Polimer olma durumunun atlanması]Polimer oldukları gözden kaçabilir.
Soru 2Canlıların Ortak Özellikleri
Canlıların yaşam faaliyetlerini sürdürebilmesi için gerçekleşen yapım ve yıkım tepkimelerinin tümü metabolizma olarak adlandırılır. Bireylerin birim zamandaki enerji tüketim miktarı (metabolizma hızı) yaşamsal durumlarına göre değişiklik gösterir.
I. Sağlık durumu (ateşli hastalık geçirme vb.)
II. Yaş
III. Kilo / Vücut kompozisyonu
IV. Cinsiyet
Buna göre, bireylerde bazal ya da genel metabolizma hızını yukarıdaki faktörlerden hangileri etkiler?
A
I ve II
E
I, II, III ve IV
D
II, III ve IV
B
III ve IV
C
I, II ve III
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Metabolizma hızı; sağlık durumu, yaş, kilo ve cinsiyet gibi faktörlerin tümünden doğrudan etkilenir.
Ateşli hastalıklar metabolizma hızını artırır (I etkiler).
Yaş ilerledikçe metabolizma hızı yavaşlar (II etkiler).
Vücut kütlesi ve yüzey alanı metabolizma hızını belirler (III etkiler).
Erkeklerde kas oranının genellikle fazla olması nedeniyle cinsiyet metabolizma hızında etkindir (IV etkiler).
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
D Seçeneği:[Sağlık durumunun unutulması]Hastalıkların etkisi atlanabilir.
E Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
B Seçeneği:[Eksik değerlendirme]Sağlık ve yaşın ihmal edilmesi
A Seçeneği:[Eksik değerlendirme]Kilo ve cinsiyetin etkisinin göz ardı edilmesi
C Seçeneği:[Cinsiyetin unutulması]Cinsiyetin etkisi gözden kaçabilir.
Soru 3Yaşamın Temel Bileşenleri
İnsanlar selülozu sindirecek enzimlere sahip olmamasına rağmen, dengeli ve sağlıklı bir diyette lifli gıdaların (selüloz) tüketilmesi beslenme uzmanları tarafından önemle tavsiye edilmektedir.
I. Yağların hücresel solunumda yıkımını doğrudan kolaylaştırır.
II. Mideden pepsin salınımını azaltarak sindirimi yavaşlatır.
III. Sindirim kanalında mukus salgılanmasını uyararak posa oluşumunu ve peristaltik hareketleri destekler.
Sağlıklı bir diyette vücutta sindirilmemesine rağmen selülozun alınmasının temel nedeni, verilenlerden hangileridir?
A
Yalnız I
B
Yalnız II
E
I, II ve III
D
I ve II
C
Yalnız III
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Selüloz insanlarda sindirilmez ancak bağırsak epitelini uyararak mukus salgısını artırır ve peristaltik hareketleri kolaylaştırarak dışkılamaya yardımcı olur.
Selüloz doğrudan yağ yıkımını kolaylaştırmaz (I yanlıştır).
Pepsin salınımı ile doğrudan bir ilişkisi yoktur (II yanlıştır).
A Seçeneği:[Yağlar ile ilişkilendirme tuzağı]Liflerin zayıflamaya yardımcı olduğu algısıyla yağ yıkımına bağlanması
B Seçeneği:[Hormon/enzim salgısı yanılgısı]Mide enzimleri ile ilişkilendirilmesi
E Seçeneği:[Tümü doğru önyargısı]Hepsini kabul etme eğilimi
D Seçeneği:[Yanlış öncüllerin kombinasyonu]I ve II'nin doğru sanılması
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
Soru 4Yaşamın Temel Bileşenleri
Nötral yağlar (trigliseritler) canlılarda enerji depolama, ısı yalıtımı ve mekanik koruma gibi önemli işlevlere sahip hidrofobik organik moleküllerdir.
I. Bir molekül trigliserit oluşurken açığa çıkan su sayısı, kullanılan ester bağı sayısına eşittir.
II. Bir gliserol molekülü ile üç yağ asitinin esterleşmesi sonucu bir trigliserit molekülü oluşur.
III. İnsanlar, sentezledikleri trigliseritlerin yapısındaki tüm yağ asitlerini kendi metabolizmalarında üretebilirler.
Trigliseritler ile ilgili, yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?
E
II ve III
D
I ve II
B
Yalnız II
A
Yalnız I
C
Yalnız III
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Trigliserit sentezinde 1 gliserol ve 3 yağ asidi esterleşir, 3 ester bağı kurulur ve 3 molekül su açığa çıkar. Esansiyel yağ asitleri dışarıdan alınmak zorundadır.
1 trigliserit için 3 ester bağı kurulur ve 3 su açığa çıkar (I doğrudur).
İnsanlar temel (esansiyel) yağ asitlerini dışarıdan besinlerle almak zorundadır, hepsini üretemez (III yanlıştır).
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
E Seçeneği:[III. öncülün yanlışlığı]Esansiyel kavramının karıştırılması
D Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
B Seçeneği:[Eksik bilgi]I. öncülün gözden kaçması
A Seçeneği:[Eksik bilgi]II. öncülün gözden kaçması
C Seçeneği:[Esansiyel yağ asidi yanılgısı]İnsanların tüm yağ asitlerini sentezleyebileceği varsayımı
Soru 5Yaşamın Temel Bileşenleri
Canlıda bulunan organik bileşiklerin karbonhidrat, yağ, protein, enzim ve nükleik asit gibi çeşitleri vardır. Bu moleküllerden bazılarının hidroliz tepkimeleri ve yapısal özellikleri aşağıda verilmiştir:
• K bağı/molekülü parçalanıp su ile monomerlerine ayrılırsa ortam pH'si düşer.
• L molekülü steroit, amino asit ya da protein yapılı olup organlar arası koordinasyonu (düzenlemeyi) sağlar.
I. L molekülü kan ile taşınıp hedef organ üzerinde eşik değer ya da üzerinde etkilidir.
II. K molekülleri protein yapılı enzimler olup hidroliz veya dehidrasyon tepkimelerini katalizleyebilir.
III. K ve L moleküllerinin tamamı polimer yapılıdır.
Buna göre K ve L organik bileşikleri için, yukarıdaki yargılardan hangileri doğrudur?
A
Yalnız I
B
Yalnız II
D
II ve III
E
I, II ve III
C
I ve II
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Ortam pH'sini düşüren hidroliz tepkimesi amino asit açığa çıkaran protein hidrolizidir (K proteindir). L ise hormonları temsil eder (steroit veya protein yapılı olabilir).
K protein yapılıdır ve hidrolizi sonucu amino asitler oluşur, amino asitler asidik özellik gösterdiğinden ortam pH'si düşer.
L hormonları temsil eder; kanla taşınır ve eşik değer kuralına uyar (I doğrudur).
K proteindir, proteinler enzim görevi yapabilir ve hem hidroliz hem de dehidrasyon (peptit bağı kurma) süreçlerinde görev alır (II doğrudur).
L steroit yapılı bir hormon (örn: eşeysel hormonlar) olabilir ve steroitler polimer değildir (III yanlıştır).
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
E Seçeneği:[Tümü doğru yanılgısı]III. öncülün doğruluğunun sorgulanmaması
D Seçeneği:[Polimer genellemesi]Tüm hormonların ve bileşiklerin polimer zannedilmesi
B Seçeneği:[Eksik değerlendirme]I. öncülün gözden kaçması
A Seçeneği:[Eksik değerlendirme]II. öncülün gözden kaçması
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
4 Yanlış 1 Doğruyu Götürür Kuralı Uygulanır
📚
Önerilen ÖSYM Deneme Testleri
Biyoloji ve TYT sınav kategorisinde pratik yapabileceğiniz diğer denemeler ve kazanım testleri.