TYT Biyoloji: Ekoloji & Madde Döngüleri (6 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

Soru 1 Ekoloji

Bitkiler, fotosentez ve özümleme reaksiyonları sırasında inorganik maddeleri kullanarak yapılarına uygun organik moleküller inşa ederler.

I. nitrat

II. $H_2O$

III. $CO_2$

Bitkiler, azotlu organik bileşik üretirken yukarıdaki moleküllerden hangilerini tüketebilir?

C

I ve III

B

Yalnız II

D

II ve III

E

I, II ve III

A

Yalnız I

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: E ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

Bitkiler azotlu organik bileşik (örneğin amino asit veya protein) üretirken inorganik azot kaynağı olarak topraktan nitrat (

NO_3^-

) alıp tüketebilirler. Ayrıca organik molekül yapısındaki karbon ve oksijen için

CO_2

, hidrojen ve oksijen kaynağı olarak da

H_2O

'yu (fotosentez ve redüksiyon basamaklarında) tüketirler.

Nitrat, bitkilerin kökleriyle alıp amino asit sentezinde kullandığı temel azot kaynağıdır.
Su ( $H_2O$ ), yapıdaki hidrojen atomlarının kaynağıdır ve fotoliz veya solunum reaksiyonlarında kullanılır.
Karbondioksit ( $CO_2$ ), organik besinin karbon iskeletini oluşturur.
Bu nedenle üç molekül de azotlu organik bileşik sentezi sürecinde doğrudan ya da dolaylı olarak tüketilebilir.

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

B Seçeneği: [Eksik analiz] Sadece suyun ortak olduğunu düşünmüştür.

C Seçeneği: [Suyu unutmak] Suyun hidrojeni dışarıdan aldığını göz ardı etmiştir.

D Seçeneği: [Azotu dışlamak] Nitratın kullanılmadığını sanmıştır.

E Seçeneği: [Doğru seçenek] Tüm öncüllerin sentez reaksiyonlarındaki yerini doğru kurmuştur.

A Seçeneği: [Sadece azotu düşünmek] Soru kökündeki 'azotlu' kelimesine odaklanıp diğer molekülleri elemiştir.

Soru 2 Ekoloji

Besin piramitlerinde üreticiden son tüketiciye doğru gidildikçe pestisitler, ağır metaller gibi zehirli kimyasalların dokulardaki birikim oranının arttığı gözlenir.

I. yağ dokuda çözünmeleri,

II. hücresel solunumla parçalanamamaları,

III. hücre zarından geçemeyecek kadar büyük olmaları

Yukarıda belirtilen biyolojik birikimin üst trofik düzeylerde artmasının sebebini durumlarından hangileri en iyi açıklar?

A

Yalnız I

D

II ve III

E

I, II ve III

B

I ve II

C

I ve III

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 3 Ekoloji

Aşağıda sucul bir besin zincirine ait canlılar gösterilmiştir: Fitoplankton -> Zooplankton -> Kabuklu -> Yumuşakça

I. Fitoplankton, sudaki üreticiler olup ototroftur.

II. Kabuklular, zooplanktonu besin olarak kullanarak enerjinin %10'undan faydalanır.

III. En fazla zehir miktarı yumuşakçada görülür.

Besin zincirine göre, yargılarından hangileri doğrudur?

C

I ve III

B

Yalnız II

E

I, II ve III

D

II ve III

A

Yalnız I

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 4 Ekoloji

Sanayileşme ve nüfus artışına bağlı olarak atmosferdeki zararlı gaz salınımları küresel iklim değişikliklerini tetiklemektedir.

I. fosil yakıt tüketimin azalması,

II. toplu taşıma araçlarının teşvik edilmesi,

III. ısınma için kömür yerine doğal gaz kullanılması

Hava kirliliğini durdurmak veya azaltmak için yukarıdaki işlemlerden hangilerinin yapılması gerekir?

A

Yalnız I

C

I ve III

B

Yalnız II

D

I ve II

E

I, II ve III

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 5 Ekoloji

Besin zincirinde bazı canlılar hem bitkisel hem de hayvansal besinleri tüketerek beslenmelerini sürdürürler.

I. fare,

II. deve,

III. kurt

Omnivor beslenen canlılara yukarıdakilerden hangileri örnek olarak gösterilebilir?

A

Yalnız I

B

Yalnız II

C

Yalnız III

D

I ve II

E

I, II ve III

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 6 Ekoloji

Karasal bir besin zincirinde yer alan canlılar şöyledir: Ot -> Çekirge -> Rakun -> Yılan -> Atmaca

I. Rakun, etçil beslenir.

II. Yılan, hem etçil hem de otçul olarak beslenir.

III. Atmacanın artışı besin zincirindeki bütün canlıları olumlu yönde etkiler.

Besin zincirine göre, yargılarından hangilerine ulaşılamaz?

C

I ve III

B

Yalnız II

D

II ve III

E

I, II ve III

A

Yalnız I

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

TYT Biyoloji: Ekoloji & Madde Döngüleri (6 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

Soru Havuzu ve Doğrudan Çözüm Modu

Bitkiler, azotlu organik bileşik üretirken yukarıdaki moleküllerden hangilerini tüketebilir?

Yukarıda belirtilen biyolojik birikimin üst trofik düzeylerde artmasının sebebini durumlarından hangileri en iyi açıklar?

Besin zincirine göre, yargılarından hangileri doğrudur?

Hava kirliliğini durdurmak veya azaltmak için yukarıdaki işlemlerden hangilerinin yapılması gerekir?

Omnivor beslenen canlılara yukarıdakilerden hangileri örnek olarak gösterilebilir?

Besin zincirine göre, yargılarından hangilerine ulaşılamaz?

Önerilen ÖSYM Deneme Testleri

AYT Biyoloji: Canlıların Temel Bileşenleri & Lipitler (Yağlar) (11 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Biyoloji: Canlıların Temel Bileşenleri & Katkı Maddeleri ve Sağlık (7 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Biyoloji: Kalıtım ve Kan Grupları & Rh Uyuşmazlığı (8 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Biyoloji: Ekosistem Ekolojisi & Küresel İklim Değişikliği ve Sera Etkisi (4 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Biyoloji: Ekoloji & Abiyotik Faktörler - Işık (7 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Biyoloji: Ekoloji ve Çevre Bilimleri & Temel Ekolojik Kavramlar (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)