Soruları doğrudan bu sayfada çözebilir, her sorunun yanındaki butondan çözümünü inceleyebilir veya testi tamamlayıp karnenizi alabilirsiniz.
✓ Sayfa İçi Canlı Çözüm & Çeldirici Analizi
0 / 8 Soru Cevaplandı
Soru 1Kalıtım ve Kan Grupları
Aşağıdaki tabloda dört bireyin kan örneklerinin antijen serumlarıyla çökelme durumları verilmiştir. (●: Çökelme var, ○: Çökelme yok)
I. Ahmet - Ceyda
II. Çağrı - Büşra
III. Ahmet - Büşra
IV. Çağrı - Ceyda
Rh uyuşmazlığının görülebilmesi için anne Rh negatif (rh−), baba Rh pozitif (Rh+) olmalıdır. Buna göre, yukarıdaki çiftlerden hangilerinin çocuklarında Rh'a bağlı kan uyuşmazlığı görülebilir?
C
II ve IV
B
I ve III
E
II, III ve IV
D
I, II ve III
A
Yalnız II
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Rh uyuşmazlığı için anne Rh- ve baba Rh+ olmalıdır.
Rh uyuşmazlığı anne Rh- ve baba Rh+ olduğunda görülür.
II. Çağrı (Erkek Rh+) - Büşra (Kadın Rh-): Anne Rh-, baba Rh+ -> Görülebilir.
IV. Çağrı (Erkek Rh+) - Ceyda (Kadın Rh+): Anne Rh+, baba Rh+ -> Görülemez.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Yalnızca bir çifti dikkate alma]Sadece bir seçeneği doğru hesaplayıp diğer kombinasyonları gözden kaçırma.
B Seçeneği:[Yanlış anne-baba eşleştirmesi]Cinsiyet gözetmeksizin işlem yapma.
E Seçeneği:[Çelişkili eşleştirme]Tüm öncülleri doğru sanma.
D Seçeneği:[Tüm olası kombinasyonları doğru kabul etme]Hızlı çözüm sırasında mantık hatası yapma.
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
Soru 2Canlıların Ortak Özellikleri
Canlılık faaliyetlerinin sürdürülebilmesi için hücre içi ve hücre dışı bir dizi biyokimyasal reaksiyonun gerçekleşmesi gerekir.
I. boşaltım
II. solunum
III. sindirim
Bu bağlamda, yukarıdaki olaylardan hangileri tüm canlı türlerinde ortak olarak yer alır?
C
Yalnız III
D
I ve II
E
I, II ve III
B
Yalnız II
A
Yalnız I
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Boşaltım ve solunum tüm canlılarda ortak iken, hücre içi sindirim ortak olsa da hücre dışı sindirim her canlıda görülmeyebilir; ancak genel kategori olarak sindirim bazı ototroflarda doğrudan monomer alımıyla farklılık gösterebilir.
Boşaltım: Metabolik atıkların uzaklaştırılması tüm canlılarda ortaktır.
Solunum: ATP üretmek için solunum (hücresel solunum) tüm canlılarda ortaktır.
Sindirim: İnorganik besinleri doğrudan alan bazı ototrof canlılar sindirim yapmaz.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Eksik değerlendirme]Sadece boşaltımı ortak alma.
D Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
E Seçeneği:[Sindirim genellemesi]Tüm öncülleri doğru kabul etme.
B Seçeneği:[Eksik değerlendirme]Sadece solunumu ortak alma.
C Seçeneği:[Sindirim istisnasını kaçırma]Tüm canlıların sindirim yaptığını zannetme.
Soru 3Ekosistem Ekolojisi
Karasal bir ekosistemde etçil beslenen bir hayvanın kas proteinlerindeki işaretli azot bir süre sonra otçul memelinin kan hücresinin yapısında görülmüştür.
I. nitrifikasyon bakterileri
II. denitrifikasyon bakterileri
III. pütrifikasyon bakterileri
IV. fotosentetik bitkiler
Buna göre işaretli azot molekülünün etçil hayvandan otçul hayvanın yapısına geçinceye kadar izlediği süreçte rol alan canlı gruplarının görev alma sırası hangi seçenekte doğru verilmiştir?
D
III - I - II
E
III - I - IV
B
I - III - IV
A
I - II - III
C
II - I - IV
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Etçil hayvandan çıkan azot öncelikle organik atık olarak ayrıştırılmalı, ardından nitrifikasyonla nitrite/nitrata dönüşmeli, bitkiler tarafından alınarak otçullara aktarılmalıdır.
1. Adım: Organik atıkların amonyağa dönüşmesi için pütrifikasyon (ayrıştırıcı) bakterileri görev alır (III).
2. Adım: Amonyağın bitkilerin kullanabileceği nitrata dönüşmesi için nitrifikasyon bakterileri görev alır (I).
3. Adım: Nitrat bitkiler tarafından alınarak organik besine dönüştürülür ve otçul hayvan tarafından besin yoluyla alınır (IV).
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
B Seçeneği:[Eksik başlangıç]Pütrifikasyonu atlama.
D Seçeneği:[Eksik bitki basamağı]Bitkileri unutup denitrifikasyonla bitirme.
E Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
A Seçeneği:[Yanlış döngü sırası]Denitrifikasyonu araya sokma.
C Seçeneği:[Yanlış sıra]Denitrifikasyon ile başlama.
Soru 4Hücrenin Temel Kısımları
Canlı hücrelerde yönetici moleküller olan nükleik asitler ile yapısal ve işlevsel görevler üstlenen proteinler biyolojik moleküllerin en önemlilerindendir.
I. kalıtsal şifreye göre sentezlenme
II. sentezinde ATP harcanımı
III. fosfodiester bağı içerme
IV. mitokondri ve kloroplastta sentezlenme
Buna göre, yukarıdaki özelliklerden hangileri proteinler için de geçerlidir?
B
II ve IV
E
I, II, III ve IV
D
II, III ve IV
A
I ve III
C
I, II ve IV
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Proteinler kalıtsal şifreye göre (mRNA üzerinden) sentezlenir, sentezlerinde ATP harcanır ve mitokondri/kloroplastta kendilerine ait ribozomlarda sentezlenebilirler. Fosfodiester bağı nükleik asitlere özgüdür.
I. Kalıtsal şifreye göre sentezlenme: Doğrudur, DNA'daki şifreye göre üretilir.
II. Sentezinde ATP harcanımı: Doğrudur, anabolik bir olaydır.
III. Fosfodiester bağı içerme: Yanlıştır, proteinlerde peptit bağı bulunur.
IV. Mitokondri ve kloroplastta sentezlenme: Doğrudur, bu organellerin kendi ribozomları protein sentezler.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
A Seçeneği:[Eksik değerlendirme]ATP harcanmasını ve organel sentezini göz ardı etme.
E Seçeneği:[Tümünü doğru kabul etme]Bağ çeşidine dikkat etmeme.
D Seçeneği:[Fosfodiester bağı yanılgısı]Proteinlerde de fosfodiester bağı olduğunu düşünme.
B Seçeneği:[Kalıtsal şifreyi unutma]Proteinlerin şifresiz üretildiğini zannetme.
Soru 5Hücre
Organizmalarda biyokimyasal reaksiyonların gerçekleşmesinde enzimler görev alsa da bazı olaylarda enzimler aktif olarak rol almayabilir.
Buna göre aşağıdaki olayların hangisinde enzimler görev almaz?
C
Kemosentez
A
Oksijenli solunum
D
Basit difüzyon
E
Protein sentezi
B
Sinir hücrelerinde bilgi taşınımı
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Basit difüzyon fiziksel bir süreçtir, enerji (ATP) ve enzim harcanmaz.
Oksijenli solunum: Çok sayıda enzim görev alır.
Sinir hücrelerinde bilgi taşınımı: Sodyum-potasyum pompası gibi enzimler ve ATP harcanan süreçler vardır.
Kemosentez: İnorganik maddelerin oksidasyonunda özel enzimler görev alır.
Basit difüzyon: Fiziksel bir geçiş olup enzim ve ATP harcanmaz.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Kemosentezi yabancı bulma]Enzim gerektirmediğini düşünme.
B Seçeneği:[Sinirsel iletimi fiziksel sanma]İletimin sadece elektriksel olduğunu düşünme.
D Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
E Seçeneği:[Protein sentezini enzim dışı sanma]Ribozomun enzim yapısını göz ardı etme.
A Seçeneği:[Solunumda enzim olduğunu unutma]Solunumun sadece gaz alışverişi olduğunu sanma.
Soru 6Hücre Organelleri
Hücre içi organellerden biri olan Golgi aygıtı ökaryot hücrelerin salgı ve paketleme merkezidir.
I. Hücre dışına gönderilecek maddeleri paketler.
II. Salgı yapan hücrelerde sayıca çoktur.
III. Yassı keseciklerden oluşur.
IV. Lizozom ve koful oluşumunda görev alır.
Golgi aygıtı için yukarıdaki açıklamalardan hangileri doğrudur?
D
II, III ve IV
E
I, II, III ve IV
B
III ve IV
A
I ve II
C
I, II ve III
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
E) Kardeş kromatit ayrılması Anafaz-II'dedir (Doğru).
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
D Seçeneği:[Doğru eşleştirme]Anafaz-I ve II ayrımını karıştırma.
E Seçeneği:[Doğru eşleştirme]Kardeş kromatit ayrılmasını Anafaz-I sanma.
B Seçeneği:[Doğru eşleştirme]Krossing over yerini karıştırma.
A Seçeneği:[Doğru eşleştirmeyi yanlış sanma]İnterfazın mayozda olmadığını düşünme.
Soru 8Canlıların Çeşitliliği
Beş kişilik bir öğrenci grubunun sınıfta yaptıkları etkinlikte her bir öğrenci omurgalılar şubesine ait bir sınıfı arkadaşlarım anlatacaktır. Öğrenciler sunumun sonunda kendi çalıştığı gruba ait bir ayırt edici özelliği söyleyecektir.
Ayça: Kalpleri iki odacıklı olup lenf sistemi yoktur.
Bilge: Omurgalılar şubesinin başkalaşım geçiren tek sınıfıdır.
Ceylin: Vücut örtüleri tüydür.
Dilek: Yavru bakımı görülmez.
Efe: Olgun alyuvarları çekirdeksizdir.
Buna göre öğrencilerden hangisi sunumunu yaptığı sınıfın ayırt edici özelliğini yanlış söylemiştir?
C
Ceylin
D
Dilek
E
Efe
B
Bilge
A
Ayça
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Dilek'in bahsettiği sınıf (örneğin kuşlar veya memeliler) genel olarak yavru bakımı gösterir; ayrıca 'yavru bakımı görülmez' ifadesi tüm üyeleri kapsayan kesin bir sınıf ayırt edici özelliği değildir ve kuşlar/memelilerde yavru bakımı vardır.
Ayça (Balıklar): Kalpleri 2 odacıklıdır, lenf sistemi yoktur (Doğru).
Bilge (İki Yaşamlılar): Başkalaşım geçiren tek omurgalı sınıfıdır (Doğru).
Ceylin (Kuşlar): Vücut örtüleri tüydür (Doğru).
Dilek: Yavru bakımı omurgalıların bazı sınıflarında (Kuş ve Memeliler) oldukça gelişmiştir, genel bir sınıf kuralı olarak 'görülmez' denemez.
ÖSYM standartlarında, ekolojik kavramlar, ekosistem bileşenleri, besin ağları, azot döngüsü ve ekolojik ayak izi kazanımlarını tarayan özgün yeni nesil online deneme sınavı.
TYT • BiyolojiTYT Biyoloji: Kalıtım ve Kan Grupları & Rh Uyuşmazlığı (8 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)