Soruları doğrudan bu sayfada çözebilir, her sorunun yanındaki butondan çözümünü inceleyebilir veya testi tamamlayıp karnenizi alabilirsiniz.
✓ Sayfa İçi Canlı Çözüm & Çeldirici Analizi
0 / 8 Soru Cevaplandı
Soru 1Temel Bileşenler
Canlıların hücresel faaliyetleri sürdürebilmesi ve hayatta kalabilmesi için dış ortamdan aldığı ya da sentezlediği temel besin maddeleri yapılarına göre sınıflandırılır.
I. Hücresel solunumda substrat olarak kullanılan tüm enerji verici moleküller karbon, hidrojen ve oksijen atomlarını birlikte bulunduran organik yapılıdır.
II. Canlıların kuru ağırlığında ve dokuların inşasında organik yapı taşlarının katılım oranı, inorganik polimer dışındaki karbonhidratlara kıyasla genellikle daha yüksektir.
III. İnsan vücudunun kimyasal yapısına niceliksel olarak en fazla katılan temel bileşen sudur.
Bu ifadelerden hangileri doğrudur?
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
A
Yalnız I
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Enerji verici besinler (karbonhidrat, yağ, protein) organik yapılıdır. Su insan vücudunda miktar olarak en çok bulunan bileşendir.
Enerji verici besinlerin tamamı organik yapıdadır (I doğrudur).
Proteinlerin yapıya katılma oranı genel kurutulmuş doku oranında karbonhidratlardan fazladır ancak II numaralı öncül genelleme sınırlarını aşabilir; temel bileşenlerin miktarları incelendiğinde su en fazla katılandır (III doğrudur).
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
D Seçeneği:[I numaralı öncülün reddedilmesi.]Enerji vericilerin inorganik olabileceğini düşünenler.
E Seçeneği:[Tüm öncülleri doğru kabul etme yanlışı.]Hepsini doğru zanneden adaylar.
B Seçeneği:[III numaralı öncülün atlanması.]Su oranının karbonhidratlardan fazla olduğunu unutanlar.
C Seçeneği:[Doğru seçenek]I ve III öncüllerini doğru bağdaştıran öğrenciler.
A Seçeneği:[Yalnız I seçeneği üçüncü öncülün doğruluğunu göz ardı eder.]Sadece ilk öncülün kesinliğine odaklanıp diğerlerini eleyen öğrenciler.
Soru 2Temel Bileşenler
Canlılar alemindeki tüm organizmalar metabolik faaliyetlerini sürdürebilmek için bazı temel maddeleri sentezleyebilirken bazılarını doğrudan dış ortamdan hazır almak zorundadır.
Aşağıdaki moleküllerden hangisini **tüm** canlılar dışarıdan hazır olarak almak **zorundadır**?
A
Glikoz
E
Amino asit
D
Kalsiyum
C
Protein
B
Vitamin
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Mineraller (örneğin kalsiyum) inorganik bileşiklerdir ve hiçbir canlı tarafından sentezlenemez; tüm canlılar bunları dışarıdan hazır almak zorundadır.
Glikoz üreticiler tarafından fotosentez/kemosentezle üretilebilir.
Vitaminlerin bazı çeşitleri bazı canlılar tarafından sentezlenebilir veya inorganiklerden dönüştürülebilir.
Mineraller inorganiktir ve canlılar tarafından sentezlenemez, dışarıdan alınması zorunludur.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Glikozun her canlı tarafından dışarıdan alındığı yanılgısı.]Üretici canlıların glikoz üretebildiğini unutanlar.
C Seçeneği:[Protein sentezi.]Hücrelerin kendi proteinini ürettiğini karıştıranlar.
B Seçeneği:[Vitaminlerin ortak zorunluluk olduğunu sanmak.]Bazı canlıların vitamin sentezleyebildiğini göz ardı edenler.
D Seçeneği:[Doğru seçenek]Minerallerin inorganik ve sentezlenemez olduğunu bilenler.
E Seçeneği:[Amino asit dışarıdan alınır sanmak.]Bitkilerin inorganiklerden amino asit üretebildiğini unutanlar.
Soru 3Temel Bileşenler
Canlıların yapısına katılan inorganik ve organik bileşikler kendine özgü fiziksel ve kimyasal özelliklere sahiptir.
Canlıların yapısına katılan temel bileşikler ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi **yanlıştır**?
A
Tüm canlılar ihtiyaç duydukları inorganik besinleri dışarıdan hazır olarak alır.
E
İnorganik besinlerin yapısında karbon, hidrojen ve oksijen atomları bir arada bulunmaz.
D
Yağların enerji verici, yapıcı onarıcı ve düzenleyici çeşitleri vardır.
B
Karbonhidratlar, birinci dereceden enerji verici besinlerdir.
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Vitaminler organik yapıdadır, inorganik değil.
Vitaminler karbon bazlı organik moleküllerdir.
C seçeneğinde 'inorganik yapılı düzenleyici' denildiği için ifade yanlıştır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[İnorganiklerin dışarıdan alındığı bilgisi doğrudur.]Doğru ifade olduğu için elenir.
C Seçeneği:[Doğru seçenek (Yanlış ifade)]Vitaminlerin organik olduğunu bilen öğrenciler.
B Seçeneği:[Karbonhidratların 1. sırada enerji verici olması doğrudur.]Doğru ifade.
E Seçeneği:[İnorganik yapı.]Doğru ifade.
D Seçeneği:Doğru ifade.
Soru 4Temel Bileşenler
Aşağıdaki grafik insan vücudunda bulunan bazı organik besinlerin açlık durumunda vücuttaki miktarlarının zamana bağlı değişimini göstermektedir. (I: Karbonhidrat, II: Yağ, III: Protein)
Buna göre numaralı olarak gösterilen besinlerin eşit kütlelerinin oksijenli solunumla yıkılmaları sonucunda açığa çıkan enerji miktarları hangisinde doğru olarak karşılaştırılmıştır?
E
III > I > II
D
II > III > I
B
I > III > II
C
II > I > III
A
I > II > III
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Eşit kütledeki organik moleküllerin solunumda açığa çıkardığı enerji miktarı bakımından sıralama: Yağ > Protein > Karbonhidrat şeklindedir.
Grafikten I'in karbonhidrat, II'nin yağ, III'ün protein olduğu anlaşılır.
Eşit kütleli besinlerin enerji verme sırası: Yağlar (II) > Proteinler (III) > Karbonhidratlar (I).
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Kullanım sırasıyla enerji miktarını karıştırma tuzağı.]Karbonhidratın en çok enerji verdiğini sananlar.
B Seçeneği:[Yanlış sıralama.]Rastgele eşitleyenler.
C Seçeneği:[Eksik karşılaştırma.]Protein ile karbonhidratı yer değiştirenler.
D Seçeneği:[Doğru seçenek]Enerji verim sırasını doğru kuranlar.
E Seçeneği:[Proteini başa alma.]Yapıya en çok katılanı enerjiye yoranlar.
Soru 5Temel Bileşenler
Canlıların yapısında yer alan organik besinler metabolik süreçlerde hayati öneme sahip moleküllerdir.
I. Fotosentez veya kemosentez tepkimeleri sonucunda üretilebilirler.
II. Bazı çeşitleri hücresel solunum tepkimeleri ile inorganik maddelere parçalanabilirler.
III. Düzenleyici olarak görev yapan enzimlerin ve hormonların yapısına katılabilirler.
Organik besinlerle ilgili olarak ifadelerinden hangileri doğrudur?
D
II ve III
E
I, II ve III
C
I ve III
B
I ve II
A
Yalnız I
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Organik besinler ototrof canlılarca üretilir, solunumla inorganik maddelere (CO2, H2O) kadar parçalanabilir ve enzim/hormon yapısına katılabilir.
I. Öncül doğrudur (üretici canlılar fotosentez/kemosentezle organik besin üretir).
II. Öncül doğrudur (solunumla inorganik son ürünlere dönüşebilir).
III. Öncül doğrudur (protein yapılı enzim ve hormonlar düzenleyicidir).
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
B Seçeneği:[III numaralı öncülü elemek.]Hormonların ve enzimlerin organik olduğunu unutanlar.
C Seçeneği:[II numaralı öncülü elemek.]Solunum sonucunu yanlış yorumlayanlar.
E Seçeneği:[Doğru seçenek]Tüm ifadeleri doğru analiz edenler.
D Seçeneği:[I numaralı öncülü elemek.]Üretim mekanizmalarını karıştıranlar.
A Seçeneği:[Sadece üretim boyutunu almak.]Diğer öncüllerin doğruluğunu gözden kaçıranlar.
Soru 6Temel Bileşenler
Canlıların yaşamının devam etmesinde en kritik inorganik maddelerden biri sudur.
I. İnorganik besindir.
II. Canlıların yapısına en fazla oranda katılan moleküldür.
III. Fotosentez ile besin üretimi sırasında tüketilebilir.
Su molekülü ile ilgili olarak ifadelerden hangileri doğrudur?
E
I, II ve III
D
II ve III
C
I ve III
B
I ve II
A
Yalnız I
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Su inorganiktir, canlılarda en bol bulunan moleküldür ve fotosentezde hidrojen/elektron kaynağı olarak tüketilir.
Su dışarıdan hazır alınan inorganik bir bileşiktir (I doğru).
Sitoplazmanın ve canlı dokuların büyük kısmı sudur (II doğru).
Fotosentez tepkimelerinde su harcanır (III doğru).
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
E Seçeneği:[Doğru seçenek]Hepsini doğru bulanlar.
D Seçeneği:[I numarayı elemek.]Suyun organik olduğunu sananlar.
B Seçeneği:[Fotosentezde suyu unutmak.]III numaralı öncülü yanlış bilenler.
C Seçeneği:[II numarayı elemek.]Vücuttaki su oranını unutanlar.
A Seçeneği:[Yalnız I.]Eksik değerlendirenler.
Soru 7Temel Bileşenler
Su molekülü sahip olduğu benzersiz fiziksel ve kimyasal özellikler sayesinde canlılar için hayati sıvıdır.
Su ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi **yanlıştır**?
A
Büyük besin moleküllerinin sindirilmesinde su kullanılır.
C
Kanda çözünmüş moleküllerin taşınmasında görev alır.
B
Yapısındaki kimyasal bağ enerjisinden ATP enerjisi üretilir.
E
Bitkiler ihtiyaç duydukları mineralleri topraktan suda çözünmüş hâlde alırlar.
D
Hormonların hedef organlarına taşınmasında görev alır.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Su inorganik bir moleküldür, hidrolizle yıkılmaz veya yapısındaki bağlardan ATP üretilmez (enerji içermez).
Su inorganik olduğundan enerji verici olarak kullanılmaz ve bağlarından ATP üretilmez.
B seçeneğindeki ifade yanlıştır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
B Seçeneği:[Doğru seçenek (Yanlış ifade)]Suyun enerji vermediğini bilenler.
C Seçeneği:[Madde taşınması.]Doğru ifade.
E Seçeneği:[Mineral alımı.]Doğru ifade.
D Seçeneği:[Hormon taşınması.]Doğru ifade.
A Seçeneği:[Hidrolizde su kullanımı doğrudur.]Doğru ifade.
Soru 8Temel Bileşenler
Su, sıvı hâlden katı hâle geçerken hacmi artar ve yoğunluğu azalır. Bir cam şişeye koyduğumuz suyun buzlukta bir süre sonra cam şişeyi çatlatmasının sebebi bu özelliğidir.
Buna göre yukarıda belirtilen suyun özelliğinin biyosferdeki canlılar için önemi aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
E
Suyun öz ısısı yüksektir, bu nedenle geç ısınır ve geç soğur.
D
Su moleküllerinin farklı moleküllerle aralarında adhezyon kuvveti bulunması
B
Minerallerin, enzimlerin ve bazı vitaminlerin taşınmasını kolaylaştırması
C
Su, her sıcaklıkta buharlaşabilir ve buharlaşma sırasında ortamdan ısı enerjisi alması
A
Kışın göller ve akarsuların üstünde buz tabakası oluşurken buzun altında yaşamın devam etmesi
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: AÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Suyun donduğunda yoğunluğunun azalması, buzun su üstünde yüzmesini sağlar ve su altındaki yaşamın donmasını engeller.
Metinde suyun donarken hacminin artıp yoğunluğunun azalması (anomalisi) vurgulanmıştır.
Bu özelliğin ekolojik yansıması su kütlelerinin üstten alta doğru donması ve altta sucul yaşamın sürmesidir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Doğru seçenek]Suyun anomalisi ile göllerin donma biçimini bağdaştıranlar.
B Seçeneği:[Taşıma özelliğiyle karıştırma.]Adhezyon veya taşıma özelliklerini seçenler.
C Seçeneği:[Öz ısı/buharlaşma ile karıştırma.]Termal dengeyi seçenler.
D Seçeneği:[Adhezyon kuvveti.]Kılcallığı düşünenler.
E Seçeneği:[Öz ısı yüksekliği.]İklim dengesini seçenler.
4 Yanlış 1 Doğruyu Götürür Kuralı Uygulanır
📚
Önerilen ÖSYM Deneme Testleri
Biyoloji ve TYT sınav kategorisinde pratik yapabileceğiniz diğer denemeler ve kazanım testleri.