Soruları doğrudan bu sayfada çözebilir, her sorunun yanındaki butondan çözümünü inceleyebilir veya testi tamamlayıp karnenizi alabilirsiniz.
✓ Sayfa İçi Canlı Çözüm & Çeldirici Analizi
0 / 7 Soru Cevaplandı
Soru 1Sistematik Basamaklar
Biyoloji laboratuvarında sistematik birimler üzerinde inceleme yapan bir araştırmacı, türden aleme doğru gidildikçe canlılar arasındaki bazı değişimleri gözlemlemiştir.
I. Cins basamağından sınıf basamağına doğru ilerlendiğinde ortak özellik gösteren gen sayısı azalır.
II. Sınıf basamağından takım basamağına doğru ilerlendiğinde taksonomi birimindeki toplam birey sayısı artar.
III. Cins basamağından sınıf basamağına doğru ilerlendiğinde genetik çeşitlilik artar.
Bu değişime göre, numaralandırılmış ifadelerden hangileri doğrudur?
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Cinsten aleme doğru gidildikçe çeşitlilik, birey sayısı ve gen çeşitliliği artar; akrabalık ve ortak özellik gösteren gen sayısı azalır.
Cinsten sınıfa ve takıma doğru ilerlemek, daha üst basamaklara çıkmak demektir.
Üst basamaklara çıkıldıkça canlı çeşitliliği ve birey sayısı artar, ancak akrabalık derecesi azalır.
Bu doğrultuda verilen üç öncül de bilimsel olarak doğrudur.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Eksik bilgi]Yalnızca ilk öncülün doğruluğuna odaklanılmıştır.
B Seçeneği:[Kısmi değerlendirme]Sadece III. öncülün doğru olduğu sanılmıştır.
C Seçeneği:[Eksik analiz]III. öncülün etkisi göz ardı edilmiştir.
D Seçeneği:[Eksik öncül]I. öncülün yanlış olduğu düşünülmüştür.
E Seçeneği:[Doğru seçenek]Hiyerarşik kuralların tamamı eksiksiz uygulanmıştır.
Soru 2Sistematik Basamaklar
Modern biyolojide organizmalar belirli bir hiyerarşiye göre sınıflandırılır. Yapılan saha çalışmaları sonucunda takımı kesin olarak belirlenen bir organizmanın, sınıflandırılmasında izlenecek bir sonraki adım merak edilmektedir.
Takımı tespit edilen bir canlı için, daha kapsayıcı bir üst basamağa geçilmek istendiğinde aşağıdaki kategorilerden hangisine ulaşılır?
A
Alem
B
Şube
C
Sınıf
D
Aile
E
Cins
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Sistematik sıralama: Tür - Cins - Aile - Takım - Sınıf - Şube - Alem şeklindedir. Takımdan bir üst basamak sınıftır.
Takım basamağından bir üst basamağın Sınıf olduğunu belirleyin.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Aşırı genelleme]En üst basamağın seçilmesi
B Seçeneği:[Sıralama hatası]Şube basamağı ile karıştırılması
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru hiyerarşik sıra
D Seçeneği:[Ters yön]Alt basamağa geçildiği sanılması
E Seçeneği:[Ters yön]En alt basamaklara gidilmesi
Soru 3Sınıflandırma Sistemleri
Carl Linnaeus tarafından temelleri atılan ve günümüzde geliştirilerek kullanılan modern hiyerarşik sınıflandırma sistemi, canlıların evrimsel akrabalık bağlarını esas alır.
Günümüzde geçerli olan bu sınıflandırma sistemi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
A
Bu sistem hiyerarşik bir yapıya sahiptir.
B
Bir üst sınıflandırma basamağında yer alan canlı grupları altta yer alanlara göre daha genel ortak özellikler taşırlar.
C
Sınıflandırmada her takım içerisinde eşit sayıda canlı türü yer alır.
D
Bu sınıflandırma sisteminde canlı türleri iki kelimeden oluşan adlarla anılır.
E
Canlılar sınıflandırılırken homolog organlar ve köken benzerlikleri esas alınır.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Sistematik kategorilerdeki tür sayıları eşit değildir; alt basamaklardan üst basamaklara doğru tür çeşitliliği ve sayısı değişir, her takımda eşit tür bulunmaz.
Hiyerarşik sistemin özelliklerini gözden geçirin.
Takımların içerisindeki tür sayı اینکه sabit olmadığını, gruplara göre değiştiğini fark edin.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Doğru bilgi]Hiyerarşik yapının varlığı doğrudur.
B Seçeneği:[Doğru bilgi]Üst basamaklar genel özellikleri kapsar.
C Seçeneği:[Çeldirici]Takımlarda eşit tür olduğu iddiası yanlıştır.
D Seçeneği:[Doğru bilgi]Binominal adlandırma kuralıdır.
E Seçeneği:[Doğru bilgi]Homolog organlar esas alınır.
Soru 4Filogenetik Sınıflandırma
Bilim insanları canlılar arasında filogenetik (doğal) sınıflandırma yaparken dış görünüşten ziyade köken birliğine ve genetik yapıya odaklanırlar.
I. Boşaltım ürünlerinin benzerliği
II. Vücut simetrilerinin benzerliği
III. Genetik benzerlik
Doğal sınıflandırma yapılırken yukarıdaki özelliklerin hangilerinden faydalanılır?
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
I, II ve III
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Doğal sınıflandırmada boşaltım ürünleri, vücut simetrileri ve DNA tabanlı genetik benzerliklerin tamamı kriter olarak kullanılır.
Fizyolojik özellikler (boşaltım ürünleri) incelenir.
Anatomik ve embriyolojik özellikler (vücut simetrisi) dikkate alınır.
Moleküler düzeyde genetik benzerlikler esas alınır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Eksik değerlendirme]Sadece metabolik ürünlerin baz alındığı sanılmıştır.
B Seçeneği:[Eksik değerlendirme]Sadece simetrinin kullanıldığı düşünülmüştür.
C Seçeneği:[Eksik değerlendirme]Sadece genetiğe odaklanılmıştır.
D Seçeneği:[Eksik değerlendirme]Genetik benzerlik göz ardı edilmiştir.
E Seçeneği:[Doğru seçenek]Tüm kriterler doğal sınıflandırmada kullanılır.
Soru 5Cins ve Tür Kavramı
Aynı cins (genus) içinde sınıflandırılan iki farklı hayvan türü ile ilgili laboratuvar ortamında çeşitli genetik ve fizyolojik analizler yapılmıştır.
Aynı cinste yer alan bu iki hayvan türü için aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
A
Bu türler aynı aile (familya) içerisinde yer alır.
B
Bu türlerin kromozom sayıları kesinlikle aynıdır.
C
Bu türlerin genlerindeki nükleotit dizilimlerinde farklılık görülebilir.
D
Bu türler çiftleştiklerinde verimli döller oluşturamazlar.
E
Bu türler ortak ataya dayalı benzerliklere sahiptir.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Aynı cinste yer alan farklı türlerin kromozom sayıları aynı olabilir ancak 'kesinlikle aynıdır' denemez; farklı türlerin kromozom sayıları aynı da olabilir farklı da.
Aynı cinsin üst basamaklarında (aile, takım vb.) ortak olduklarını hatırlayın.
Farklı türlerin gen dizilimlerinin ve kromozom sayı اینکه farklı olabileceğini bilin.
Kromozom sayısının türler için ayırt edici mutlak bir birlik sağlamadığını fark edin.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Doğru bilgi]Aynı cinsin aynı aileyi paylaşması doğrudur.
B Seçeneği:[Mutlaklık yanılgısı]Kromozom sayılarının aynı olması gerektiği düşünülmüştür.
C Seçeneği:[Doğru bilgi]Farklı türler farklı nükleotit dizilerine sahiptir.
D Seçeneği:[Doğru bilgi]Farklı türler verimli döl oluşturamaz.
E Seçeneği:[Doğru bilgi]Ortak ata kökeni geçerlidir.
Soru 6Canlılar Alemi
Mikrobiyoloji dersinde bakterilerin hücresel ve metabolik özelliklerini inceleyen bir öğrenci, bazı özelliklerin bitki hücrelerine, bazı özelliklerin ise hayvan hücrelerine benzediğini fark etmiştir.
I. Hücre çeperi bulundururlar.
II. Depo polisakkariti glikojendir.
III. Klorofilleri ile fotosentez yaparlar.
IV. Aktif hareket ederler.
Buna göre, bakterilerin bitkilere ve hayvanlara benzeyen yönlerini doğru gösteren seçenek hangisidir?
A
Bakterilerin bitkilere benzeyen: III ve IV -- Bakterilerin hayvanlara benzeyen: I ve II
B
Bakterilerin bitkilere benzeyen: I ve III -- Bakterilerin hayvanlara benzeyen: II ve IV
C
Bakterilerin bitkilere benzeyen: II ve III -- Bakterilerin hayvanlara benzeyen: I ve IV
D
Bakterilerin bitkilere benzeyen: I ve IV -- Bakterilerin hayvanlara benzeyen: II ve III
E
Bakterilerin bitkilere benzeyen: II ve IV -- Bakterilerin hayvanlara benzeyen: I ve III
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Bakterilerde hücre çeperi olması ve klorofille fotosentez yapması bitkilere benzer. Depo polisakkaritinin glikojen olması ve bazı türlerde kamçı ile aktif hareket edilmesi ise hayvanlara benzer.
Hücre çeperi (bitki/mantar/bakteri ortak hücresel yapı, bitkilerde selüloz) ve klorofil ile fotosentez (bitki benzerliği) -> I ve III
Depo glikojen (hayvan ve mantar ve bakteri ortak depo şekli, bitkiler nişasta depolar) ve aktif hareket (hayvan benzerliği) -> II ve IV
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Yanlış eşleştirme]Özellikler karmaşık olarak eşleştirilmiştir.
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru eşleştirme yapılmıştır.
C Seçeneği:[Yanlış eşleştirme]Depo maddesi bitkiyle karıştırılmıştır.
D Seçeneği:[Yanlış eşleştirme]Öncüller yer değiştirmiştir.
E Seçeneği:[Yanlış eşleştirme]Hücre çeperi hayvana benzetilmiştir.
Soru 7Akrabalık Tayini
Evrimsel biyologlar ve taksonomistler canlılar arasındaki akrabalık ilişkilerini belirlerken dış morfolojiden ziyade moleküler düzeydeki verilere başvururlar.
I. DNA
II. Glikoprotein
III. Enzim
Canlılar arasında akrabalık tayini yapılırken yukarıdakilerin hangilerinin benzerliklerinden faydalanılabilir?
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
I, II ve III
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
DNA nükleotit dizilimi, hücre zarı yapısındaki glikoproteinler ve ortak enzim çeşitleri/yapıları canlılar arasındaki akrabalık derecesini belirlemede doğrudan kullanılır.
DNA nükleotit dizilim benzerliği en kesin akrabalık kanıtıdır.
Glikoprotein ve protein yapıları genetik koda dayandığı için akrabalık tayininde kullanılır.
Enzimlerin amino asit dizilimleri ve benzerlikleri ortak atayı gösterir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Eksik bilgi]Sadece DNA'nın kullanıldığı sanılmıştır.
B Seçeneği:[Eksik bilgi]Göz ardı edilen bileşenler olmuştur.
C Seçeneği:[Eksik bilgi]Sadece enzimlere odaklanılmıştır.
D Seçeneği:[Eksik bilgi]Enzim benzerliği göz ardı edilmiştir.
E Seçeneği:[Doğru seçenek]Tüm moleküler veriler akrabalık tayininde kullanılır.
4 Yanlış 1 Doğruyu Götürür Kuralı Uygulanır
📚
Önerilen ÖSYM Deneme Testleri
Biyoloji ve TYT sınav kategorisinde pratik yapabileceğiniz diğer denemeler ve kazanım testleri.