TYT Biyoloji: Mitoz Bölünme & Mitozun Evreleri (6 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

Soru 1 Mitoz Bölünme

Çok hücreli bir canlıda somatik bir hücrenin döngüsü incelenirken, çekirdek bölünmesinin (karyokinez) aşamaları mikroskop altında gözlemlenmiştir.

Bu gözlem sürecinde mitoz bölünmenin evreleriyle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

C

Anafaz evresinde kardeş kromatitlerin zıt kutuplara çekilmesi görülür.

B

Metafaz evresinde kromozomlar hücrenin ekvatoral düzlemine tek sıra hâlinde dizilir.

D

Telofaz evresinde iğ iplikleri kaybolur ve hücre içinde iki yeni çekirdek zarı oluşur.

E

Sitokinez evresi hayvan hücrelerinde ara lamel oluşumu, bitki hücrelerinde ise boğumlanma ile gerçekleşir.

A

İnterfazın S evresinde DNA kendini eşler ve DNA miktarı iki katına çıkar.

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 2 Mayoz Bölünme

Sağlıklı bir insan popülasyonunda bireylerin üreme süreçleri ve bu süreçte oluşan hücrelerin moleküler bileşimi incelenmektedir.

I. $n$ kromozom sayısı

II. Gonozom (cinsiyet kromozomu) çeşidi

III. Sitoplazmadaki organel çeşidi

IV. DNA'daki nükleotit çeşidi ( $A, T, G, C$ )

Sağlıklı bir erkekte mayoz bölünme sonucu oluşmuş sperm hücrelerine ait yukarıdaki özelliklerden hangileri, kadında mayoz bölünme sonucu oluşmuş yumurta hücrelerinden kesinlikle farklılık gösterebilir?

B

II ve III

C

II ve IV

D

III ve IV

E

I, II ve III

A

I ve II

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: B ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

Sperm ve yumurta hücrelerinin kromozom sayıları aynı (

n

) olup, gonozom ve sitoplazmik içerikleri cinsiyete göre farklılık gösterir.

I. Her iki gamet de $n$ kromozomludur (İnsanda $n = 23$ ), dolayısıyla kromozom sayısı aynıdır.
II. Erkek gamet gonozomu X veya Y taşırken, yumurta sadece X taşır. Çeşitlilik gösterir.
III. Sperm hücrelerinde mitokondri kuyruk kısmında yoğunlaşır ve döllendikten sonra çoğu atılır; yumurta ise bol sitoplazma ve organel içeriğine sahiptir. Organel çeşidi ve miktarı farklıdır.
IV. Tüm canlılarda nükleotit çeşitleri ( $A, T, G, C$ ) ortaktır, farklılık göstermez.

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

A Seçeneği: [I. öncülün farklı olduğunu zannetmek] Mayoz sonucunda oluşan hücrelerin farklı yapıda olduğunu düşünerek kromozom sayısının da farklı olabileceğini sanır.

C Seçeneği: [IV. öncülü farklı kabul etmek] DNA çeşitliliğini nükleotit çeşidi ile karıştırır.

B Seçeneği: [Doğru seçenek] Doğru analitik yaklaşım kurarak gonozom ve organel çeşitliliğini yakalamıştır.

E Seçeneği: [Tüm öncülleri doğru kabul etmek] Nükleotit çeşitlerinin bireyler veya hücreler arasında değiştiğini sanır.

D Seçeneği: [I. öncülü eleyip III ve IV'ü almak] Kromozom sayısının değişebileceği yanılgısına düşer.

Soru 3 Mayoz Bölünme

Mayoz bölünme geçiren diploid (

2n

) bir hücrenin geçirdiği evreler ve bu evrelerde gözlenen temel sitolojik olaylar aşağıda listelenmiştir.

- Homolog kromozom çiftlerinin hücrenin ekvatoral düzlemine karşılıklı olarak dizilmesi

- Kardeş kromatitlerin birbirlerinden ayrılıp zıt kutuplara gitmesi

- Homolog kromozomların kardeş olmayan kromatitleri arasında gen alışverişinin (krossing-over) olması

- Kromozomların tek sıra hâlinde hücrenin ortasına dizilmesi

Buna göre yukarıda verilen olaylar arasında, aşağıdaki evrelerden hangisinde gerçekleşen bir olay verilmemiştir?

A

Profaz - I

D

Metafaz - II

E

Anafaz - II

B

Metafaz - I

C

Anafaz - I

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: C ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

Mayoz I'in Anafaz evresinde homolog kromozomlar zıt kutuplara ayrılır; kardeş kromatitler değil.

Profaz - I: Homolog kromozomların kardeş olmayan kromatitleri arasında gen alışverişi (krossing-over) olur. (Verilmiş)
Metafaz - I: Homolog kromozom çiftleri hücrenin ekvatoral düzlemine karşılıklı (çiftler hâlinde) dizilir. (Verilmiş)
Metafaz - II: Kromozomlar tek sıra hâlinde hücrenin ortasına dizilir. (Verilmiş)
Anafaz - II: Kardeş kromatitler birbirlerinden ayrılır. (Verilmiş)
Anafaz - I: Homolog kromozomlar zıt kutuplara ayrılır. Listede kardeş kromatitlerin ayrılması yazıldığı için bu Anafaz-II'ye aittir; Anafaz-I olayı listede doğrudan homolog kromozomların ayrılması olarak verilmemiştir.

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

C Seçeneği: [Doğru seçenek] Anafaz-I'de homolog kromozomların ayrıldığını bilir ancak listede kardeş kromatit ayrımının yazılı olduğunu fark eder.

B Seçeneği: [Metafaz-I olayını bulamamak] Homolog kromozomların ikili dizilimini karıştırır.

D Seçeneği: [Metafaz-II olayını elemek] Tek sıra dizilimin Mayoz-II veya mitoza ait olduğunu karıştırır.

E Seçeneği: [Anafaz-II olayını eşleştirmek] Kardeş kromatit ayrılmasının Anafaz-II'ye ait olduğunu bilir.

A Seçeneği: [Profaz-I olayının verilmediğini sanmak] Krossing-over olayının Profaz-I'de gerçekleştiğini gözden kaçırır.

Soru 4 Üreme Çeşitleri

Eşeyli üreme ile çoğalan omurgalı bir hayvan türünün yaşam döngüsü incelendiğinde bazı temel biyolojik olayların gerçekleştiği görülür.

I. Mayoz bölünme ile gamet oluşumu

II. Döllenme ile zigot oluşumu

III. Zigotun mitoz bölünme ve farklılaşma ile embriyoyu oluşturması

Bu hayvan türünde, yukarıdaki olaylardan hangileri kesinlikle vücut içinde (dişi bireyin üreme sistemi içerisinde) gerçekleşir?

A

Yalnız I

E

I, II ve III

D

II ve III

C

I ve III

B

I ve II

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 5 Üreme Çeşitleri

Toprak solucanları hem rejenerasyon/vejetatif yollarla veya benzer eşeysiz mekanizmalarla hem de eşeyli olarak üreyebilen omurgasız canlılardır.

I. Döllenme

II. Birey sayısı artışı

III. Gamet oluşumu

Buna göre toprak solucanlarının üremesi sırasında, yukarıdakilerden hangileri hem eşeysiz üremesi hem de eşeyli üremesi sırasında ortak olarak gerçekleşebilir?

A

Yalnız I

C

Yalnız III

B

Yalnız II

E

II ve III

D

I ve II

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 6 Mayoz Bölünme

Canlılarda üreme döngüsü incelenirken normal bir mayoz bölünme süreci sonrasında elde edilen hücrelerin özellikleri üzerinde durulmuştur.

I. Mitoz bölünme geçirerek çok hücreli bir organizmayı oluşturabilir.

II. Tekrar mayoz bölünme geçirebilir.

III. Başka bir hücre ile birleşerek zigotu oluşturabilir.

Mayoz bölünme sonucu oluşmuş bir hücre ile ilgili olarak, yukarıdakilerden hangileri doğrudur?

A

Yalnız I

D

I ve III

E

II ve III

B

Yalnız II

C

Yalnız III

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: D ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

Mayozla oluşan hücreler (

n

kromozomlu gametler veya sporlar) döllenmeye katılabilir ya da mitozla gelişebilir; ancak

n

kromozomlu hücreler tekrar mayoz geçiremez.

I. Sporlu bitilerde (örneğin eğrelti otu) mayozla oluşan sporlar mitoz geçirerek gametofiti (çok hücreli yapıyı) oluşturabilir. Doğrudur.
II. Mayoz bölünme sadece $2n$ (diploit) kromozomlu ana hücrelerde gerçekleşir. Mayozla oluşmuş $n$ kromozomlu hücreler tekrar mayoz geçiremez.
III. Gamet hücreleri başka bir gametle birleşerek (döllenme) zigotu ( $2n$ ) oluşturabilir. Doğrudur.

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

A Seçeneği: [III numaralı öncülü göz ardı etmek] Sadece spor oluşumunu hatırlar, gametlerin birleşmesini düşünmez.

B Seçeneği: [Tekrar mayoz geçirebileceğini sanmak] Haploit hücrelerin de mayoz geçirebileceği yanılgısına düşer.

C Seçeneği: [Yalnızca III'ü almak] Sporofit döngüsündeki mitoz geçiren sporları unutur.

D Seçeneği: [Doğru seçenek] Haploit hücrelerin mitoz geçirebileceğini ve döllenmeye katılabileceğini, ancak mayoz geçiremeyeceğini doğru sentezlemiştir.

E Seçeneği: [II numaralı öncülü doğru kabul etmek] Mayoz döngüsünün sürekli üst üste binebileceğini zanneder.

TYT Biyoloji: Mitoz Bölünme & Mitozun Evreleri (6 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

Soru Havuzu ve Doğrudan Çözüm Modu

Bu gözlem sürecinde mitoz bölünmenin evreleriyle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Sağlıklı bir erkekte mayoz bölünme sonucu oluşmuş sperm hücrelerine ait yukarıdaki özelliklerden hangileri, kadında mayoz bölünme sonucu oluşmuş yumurta hücrelerinden kesinlikle farklılık gösterebilir?

Buna göre yukarıda verilen olaylar arasında, aşağıdaki evrelerden hangisinde gerçekleşen bir olay verilmemiştir?

Bu hayvan türünde, yukarıdaki olaylardan hangileri kesinlikle vücut içinde (dişi bireyin üreme sistemi içerisinde) gerçekleşir?

Buna göre toprak solucanlarının üremesi sırasında, yukarıdakilerden hangileri hem eşeysiz üremesi hem de eşeyli üremesi sırasında ortak olarak gerçekleşebilir?

Mayoz bölünme sonucu oluşmuş bir hücre ile ilgili olarak, yukarıdakilerden hangileri doğrudur?

Önerilen ÖSYM Deneme Testleri

AYT Biyoloji: Canlıların Temel Bileşenleri & Lipitler (Yağlar) (11 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Biyoloji: Canlıların Temel Bileşenleri & Katkı Maddeleri ve Sağlık (7 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Biyoloji: Kalıtım ve Kan Grupları & Rh Uyuşmazlığı (8 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Biyoloji: Ekosistem Ekolojisi & Küresel İklim Değişikliği ve Sera Etkisi (4 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Biyoloji: Ekoloji & Madde Döngüleri (6 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Biyoloji: Ekoloji & Abiyotik Faktörler - Işık (7 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)