TYT Biyoloji: Hücre ve Organeller & Sitoplazma ve Organeller (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

Soru Havuzu ve Doğrudan Çözüm Modu

Soruları doğrudan bu sayfada çözebilir, her sorunun yanındaki butondan çözümünü inceleyebilir veya testi tamamlayıp karnenizi alabilirsiniz.

✓ Sayfa İçi Canlı Çözüm & Çeldirici Analizi

Soru 1 Hücre ve Organeller

Canlı hücrelerde metabolik faaliyetler sırasında monomer sentezi (dehidrasyon) ve monomer tüketimi (hidroliz) gibi çeşitli kimyasal dönüşümler gerçekleşir.

I. ribozom

II. endoplazmik retikulum

III. lizozom

IV. golgi aygıtı

Ökaryot bir hücrede, verilen yapılardan hangileri organik besinlerin hidrolizini (sindirimini) gerçekleştirebilecek enzim sistemlerine veya ortama doğrudan sahiptir?

I ve II

II ve III

I ve III

II ve IV

III ve IV

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: C ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

Ribozom protein sentezler (dehidrasyon), Golgi ise salgılama ve paketleme yapar. Lizozom hücre içi sindirim (hidroliz) yapar. Endoplazmik retikulum üzerinde bulunan bazı enzimler ve özellikle hidrolitik enzimlerin taşınması/üretim hazırlığında rol oynaması veya lizozomun köken aldığı yer olmasından ötürü hidroliz reaksiyonlarının gerçekleşmesinde (ER lumeninde veya lizozom oluşum süreçlerinde) etkilidir.

Ribozom, amino asitleri peptide bağlarıyla birleştirerek protein üretir (dehidrasyon sentezi).
Lizozom, yapısındaki hidrolitik sindirim enzimleri ile hücre içi hidroliz olayını gerçekleştirir.
Endoplazmik retikulum, enzim sentezi ve çeşitli hidroliz/modifikasyon tepkimelerinde görev alabilen enzim komplekslerine ev sahipliği yapar.
Golgi aygıtı ise genellikle paketleme, glikoprotein/lipoprotein sentezi (dehidrasyon temelli) yapar.

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

A Seçeneği: [Ribozomun her şeyi yaptığı yanılgısı] Ribozomun temel bir organel olmasından dolayı her metabolik olaya dahil edilebileceği düşünülür.

B Seçeneği: [Ribozomun hidroliz yaptığı yanılgısı] Ribozomun sindirim enzimi ürettiği karıştırılabilir.

C Seçeneği: [Doğru seçenek] Doğru analiz

D Seçeneği: [Golgi'nin hidroliz yaptığı varsayımı] Golgi'nin salgı paketlediği düşünülerek hidrolizle ilişkilendirilir.

E Seçeneği: [Lizozom ve Golgi ortaklığı] Lizozomun Golgi'den oluştuğu bilindiği için ikisinin de hidroliz yaptığı sanılır.

Soru 2 Hücre ve Organeller

İlerleyen yaşla birlikte insan cildinde melanin pigmenti ve hücre içi artıkların birikmesiyle kahverengi yaşlılık lekeleri (lipofuszin birikimi) gözlenir.

I. lizozom faaliyeti sonucu parçalanması gereken maddelerin parçalanmadan zamanla lizozomlarda birikmesi,

II. hücrelerde oksijenli solunum ile enerji üretilememesi,

III. hücrelerin zarlarının parçalanarak depo edilen atıkların doku sıvısına yayılması

Yaşlanmaya bağlı cilt lekelerinin ortaya çıkış mekanizmasında yukarıdaki durumlardan hangileri doğrudan etkilidir?

I ve III

I ve II

I, II ve III

II ve III

Yalnız I

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 3 Hücre ve Organeller

Lizozom, ökaryot hücrelerde hücre içi sindirimden sorumlu olan zar yapılarıyla çevrili bir organeldir.

I. Hücre içi sindirim enzimlerini üretir.

II. Oluşumunda golgi organeli görev alır.

III. Tek katlı zarla çevrilidir.

Lizozom organeli ile ilgili yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?

Yalnız I

I, II ve III

II ve III

I ve III

I ve II

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 4 Hücre ve Organeller

Peroksizomlar, zehirli maddelerin detoksifikasyonunda ve yağ asitlerinin oksidasyonunda görev yapan tek katlı zarla çevrili mikro Cisimciklerdir.

I. Sadece ökaryot hücrelerde bulunur.

II. Katalaz enzimini kullanarak zehirli olan peroksiti zehirsizleştirebilir.

III. Oksijen tüketebilir.

Peroksizom organeli ile ilgili yukarıdaki açıklamalardan hangileri doğrudur?

Yalınız I

I, II ve III

I ve III

I ve II

Yalnız II

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: E ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

Peroksizomlar prokaryotlarda bulunmaz, sadece ökaryotlarda vardır. İçerdiği katalaz enzimi ile

H_2O_2

'yi suya ve oksijene dönüştürür. Çeşitli oksidaz enzimleri vasıtasıyla reaksiyonlarında oksijen tüketir.

I. öncül doğrudur; peroksizom zarla çevrili bir organel olduğundan prokaryotlarda bulunmaz.
II. öncül doğrudur; katalaz enzimi hidrojen peroksiti ( $H_2O_2$ ) su ve oksijene ayrıştırarak detoksifikasyon yapar.
III. öncül doğrudur; substratların oksidasyonu sırasında oksijen ( $O_2$ ) tüketimi gerçekleşir.

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

A Seçeneği: [Eksik bilgi] Sadece prokaryot-ökaryot ayrımına odaklanılır.

E Seçeneği: [Doğru seçenek] Doğru analiz

D Seçeneği: [Katalazı unutma] Katalaz enziminin görev yerinin karıştırılması.

C Seçeneği: [Oksijen tüketimini göz ardı etme] Oksijenin sadece mitokondride tüketildiği sanılır.

B Seçeneği: [Prokaryotlarda olabileceği yanılgısı] Zarlı organellerin bazı prokaryotlarda olabileceği karıştırılır.

Soru 5 Hücre ve Organeller

Peroksizomlar içerdikleri oksidaz ve katalaz enzimleri vasıtasıyla çeşitli hücresel toksik ve metabolik bileşikleri parçalayarak zararsız hale getirir veya dönüştürür.

I. Yağ asidi

II. Hidrojen peroksit ( $H_2O_2$ )

III. Karbondioksit ( $CO_2$ )

Yukarıdaki moleküllerden hangileri peroksizom organelinin içeriğindeki enzimlerin substratı olabilir?

Yalnız I

I, II ve III

II ve III

I ve II

I ve III

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: B ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

Peroksizomlar uzun zincirli yağ asitlerini beta-oksidasyon ile parçalar (yağ asidi substrattır). Ayrıca hidrojen peroksit (

H_2O_2

) katalaz enzimi için substrattır. Karbondioksit (

CO_2

) peroksizom enzimlerinin substratı değil, hücresel solunum ürünüdür.

I. Yağ asitleri, peroksizomlarda daha küçük birimlere (asetil gruplarına) parçalanır; dolayısıyla substrattır.
II. Hidrojen peroksit ( $H_2O_2$ ), katalaz enzimi tarafından suya ve oksijene dönüştürülür; dolayısıyla substrattır.
III. Karbondioksit ( $CO_2$ ), solunum reaksiyonları sonucu açığa çıkar, peroksizom enzimlerinin bir substratı değildir.

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

C Seçeneği: [$CO_2$ yanılgısı] Tüm gazların her organelde işlendiği düşüncesi.

B Seçeneği: [Doğru seçenek] Doğru analiz

D Seçeneği: [Solunumla karıştırma] $CO_2$'nin peroksizomda işlendiği sanılır.

E Seçeneği: [Hepsini doğru kabul etme] Organelin her molekülü parçaladığı genellemesi yapılır.

A Seçeneği: [Eksik substrat bilgisi] Sadece yağ asidi oksidasyonu hatırlanır, $H_2O_2$ gözden kaçar.

TYT Biyoloji: Hücre ve Organeller & Sitoplazma ve Organeller (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

Soru Havuzu ve Doğrudan Çözüm Modu

Ökaryot bir hücrede, verilen yapılardan hangileri organik besinlerin hidrolizini (sindirimini) gerçekleştirebilecek enzim sistemlerine veya ortama doğrudan sahiptir?

Yaşlanmaya bağlı cilt lekelerinin ortaya çıkış mekanizmasında yukarıdaki durumlardan hangileri doğrudan etkilidir?

Lizozom organeli ile ilgili yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?

Peroksizom organeli ile ilgili yukarıdaki açıklamalardan hangileri doğrudur?

Yukarıdaki moleküllerden hangileri peroksizom organelinin içeriğindeki enzimlerin substratı olabilir?

Önerilen ÖSYM Deneme Testleri

AYT Biyoloji: Canlıların Temel Bileşenleri & Lipitler (Yağlar) (11 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Biyoloji: Canlıların Temel Bileşenleri & Katkı Maddeleri ve Sağlık (7 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Biyoloji: Kalıtım ve Kan Grupları & Rh Uyuşmazlığı (8 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Biyoloji: Ekosistem Ekolojisi & Küresel İklim Değişikliği ve Sera Etkisi (4 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Biyoloji: Ekoloji & Madde Döngüleri (6 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Biyoloji: Ekoloji & Abiyotik Faktörler - Işık (7 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)